155. löggjafarþing — 9. fundur,  24. sept. 2024.

sjávarútvegsstefna til ársins 2040.

233. mál
[19:38]
Horfa

Sigurjón Þórðarson (Flf):

Herra forseti. Hér hafa komið fram vangaveltur meðal þingmanna um að eitt og annað geti orðið til þess að sjávarútvegur verði fyrir tjóni vegna skattareglna á eitt og annað. En mér finnst rétt líka að menn líti ekki eingöngu til þeirrar áttar. Ef maður skoðar þær upphæðir sem eru í veði miðað við hagnað þessara stóru fyrirtækja þá erum við ekki að tala um neinar verulegar upphæðir. Við erum að tala um einhverjar baunir, satt að segja. Ég hef aldrei verið talsmaður þess að skattleggja þessi fyrirtæki, það er ekki það mikilvægasta sem ég tel að þurfi að gera til að efla sjávarútveginn. Ég tel miklu frekar að það þurfi að koma fiskinum í auknum mæli á opinn markað þannig að þeir geti boðið í hann sem treysta sér til þess að greiða hæsta verðið. Það ástand sem er núna og Sjálfstæðisflokkurinn virðist einhvern veginn viðhalda, svo undarlegt sem það nú er, sem segist vera markaðsflokkur, er einhvers konar einokun þar sem einhverjir sem hafa veitt fisk fyrir 40 árum mega bara landa honum á einhverju ríkisverði og gera úr honum afurðir langt undir markaðsverði. Það skiptir verulega miklu máli fyrir sjávarútveginn að treysta nýliðun og tel ég vera áhyggjuefni hvað nýliðun er lítil. Það eina sem er að gerast er það að fyrirtækin eru að þjappa sér saman og svo heyrist hér jafnvel ramakvein frá einstaka útgerðarmönnum um að það sé ekki nóg, það þurfi að þjappa sér enn meira saman og einhverjir eru að kalla jafnvel á erlent fjármagn. Ef fram heldur sem horfir verðum við komin hér með erlenda auðhringa í fiskimiðin okkar og þess vegna kínverska ríkið. Þannig að mér finnst vera tímabært að staldra hér við.

Það er alveg ljóst, af því að verið er að tala um verðmætasköpun, að það eru einfaldlega miklu meiri verðmæti í fiskinum sem er landað af dagróðrabátum heldur en frystiskipum og togurum. Ég vil taka það fram af því að mér voru gerðar upp skoðanir, að ég væri talsmaður eins útgerðarflokks, að ég held að það sé einmitt hægt að efla útgerðina. Það er vegna þess að það þarf að beina hér auknum sjónum að ráðgjöf og síðan hvernig hún að einhverju leyti er tengd atvinnugreininni. Ég hef verið að skoða t.d. humarveiðigildi og nú eru einhverjir sem eiga þær veiðiheimildir þannig að ef einhver ætlar að skoða að fara með gildruveiðar verður hann að fara utan við hefðbundnar slóðir. Ég hef verið að skoða þetta ásamt prófessor í Háskóla Íslands og fleiri aðilum og það sem maður hefur rekið sig á í viðtölum við aðila í greininni er að ef fiskurinn er veiddur í gegn með gildrum en ekki með hefðbundnum hætti, með togveiðum, þá fæst allt að sex til tíu sinnum meira fyrir aflann — sex til tíu sinnum meira fyrir aflann.

Ég hef nú ekki góða heyrn og þegar ég heyrði þessar tölur hélt ég að mér væri að misheyrast, en þetta var endurtekið. Það skiptir máli að það sé einhver dýnamík í greininni. Eins og við sjáum hér þá er ekkert tímabundið, það er eins og það sé einhvern veginn verið að skrúfa þetta kerfi saman. Mér finnst svo sárgrætilegt að það sé flokkur, róttækur flokkur eða einhver flokkur sem kennir sig við róttækni að skrúfa saman eitthvert kerfi sem hefur ekki fengið eðlilega gagnrýni og er augljóslega ekki gott því að í hverri og einni einustu atvinnugrein skiptir verulega miklu máli að það sé nýliðun, að það séu ferskir vindar sem fái að leika um atvinnugreinina en ekki að eitthvað sé bundið hér og njörvað niður til eilífðar eins og virðist vera heitasta ósk Sjálfstæðismannsins sem talaði fyrr í umræðunni.