155. löggjafarþing — 10. fundur,  26. sept. 2024.

Störf þingsins.

[11:01]
Horfa

Gísli Rafn Ólafsson (P):

Frú forseti. Öryggi sjófarenda er undirstaða okkar samfélags sem byggir svo mikið á sjónum og þeim auðlindum sem hann veitir. Síðustu áratugi hefur mikill árangur náðst í sjóbjörgun hér á landi sem hefur leitt til verulegrar fækkunar banaslysa á sjó. Nú er þessi árangur í hættu ef ekki er tryggt fjármagn til að halda áfram uppbyggingu björgunarskipaflotans. Mikilvægi þess að tryggja öryggi sjómanna er augljóst. Björgunarskipin eru líflína fyrir þá sem lenda í vandræðum á sjó, hvort sem um ræðir smábáta, fiskiskip eða stærri flutningaskip. Þessi skip hafa sinnt fjölbreyttum útköllum, allt frá því að aðstoða kajakræðara í vandræðum til þess að draga vélarvana skip til hafnar. Sjálfboðaliðar björgunarsveitanna manna þessi skip og leggja líf og sál í að tryggja öryggi sjófarenda.

Undanfarin ár hefur verið unnið að því að endurnýja björgunarskipaflotann umhverfis landið. Gamli flotinn er orðinn úr sér genginn. Flest skipin eru 40 ára gömul og standa ekki lengur undir þeim kröfum sem gerðar eru til nútímabjörgunarskipa. Nú þegar hafa fjögur ný björgunarskip verið smíðuð og eru á leið til landsins en enn stendur eftir að endurnýja níu skip og framtíð þeirra er í óvissu vegna skorts á fjármagni. Ríkið hefur hingað til ekki viljað leggja meira fé í þetta verkefni þrátt fyrir að björgunarskipin séu rekin að beiðni þess. Nú er svo komið að ekki verður hægt að halda áfram með endurnýjun og samningurinn við skipasmíðastöðina mun falla úr gildi ef ekki fást um 170 millj. kr. í þetta.

Það er brýn nauðsyn að tryggja fjármögnun á björgunarskipum umhverfis landið. Ein hugmynd sem gæti komið til framkvæmda er að innheimta sérstakt björgunarskipagjald í gegnum hafnargjöld. Þetta gjald gæti verið um 1 kr. á hvert brúttótonn í hvert sinn sem skip leggst að bryggju. Með þessu móti (Forseti hringir.) myndi stærsti hluti teknanna koma frá skemmtiferðaskipum og öðrum stórum skipum (Forseti hringir.) sem nýta hafnir landsins.