sjúkratryggingar.
Forseti. Ég mæli hér fyrir frumvarpi til laga um breytingu á lögum um sjúkratryggingar, nr. 112/2008. Frumvarpið var lagt fram á síðasta löggjafarþingi en náði ekki fram að ganga og ég endurflyt það nú með smávægilegum breytingum á orðalagi.
Í stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar kemur m.a. fram að Sjúkratryggingar Íslands verði efldar sem kaupandi og kostnaðargreiðandi heilbrigðisþjónustu fyrir hönd ríkisins. Í frumvarpinu eru lagðar til ýmsar breytingar sem eru í samræmi við það markmið með það fyrir augum að veita Sjúkratryggingum Íslands skýrari heimildir til að geta sinnt lögbundnum skyldum sínum sem umsjónaraðila sjúkratrygginga landsmanna og kostnaðargreiðanda heilbrigðisþjónustu.
Einnig eru lagðar til breytingar á tilteknum ákvæðum sem varða réttindi sjúkratryggðra. Ber þar fyrst að nefna að lagt er til að biðtími eftir sjúkratryggingum við flutning til landsins verði styttur verulega. Þetta er svona stærsta breytingin í frumvarpinu. Biðtími eftir sjúkratryggingum, og þar með réttindum sem felast í greiðsluþátttöku Sjúkratrygginga, er í dag sex mánuðir eftir flutning til landsins nema einstaklingar geti t.d. sýnt fram á að hafa haft sjúkratryggingar í öðru EES-ríki. Þessi biðtími er langur, það er viðurkennt, og felur í sér óhagræði, eða getur gert það, fyrir þá einstaklinga sem flytjast hingað til lands og eiga ekki rétt á sjúkratryggingum þegar í stað. Er því lagt til að biðtíminn verði styttur í þrjá mánuði, sem yrði töluverð réttarbót fyrir þá einstaklinga sem um ræðir sem myndu þannig öðlast rétt til greiðsluþátttöku Sjúkratrygginga mun fyrr en nú gildir.
Þá er lagt til að réttur til endurgreiðslu vegna kostnaðar sem einstaklingar verða fyrir vegna veikinda og slysa erlendis verði takmarkaður við þann hluta sem kemur að miklu leyti til vegna veikinda og slysa sjúkratryggðra á ferðalögum utan Evrópska efnahagssvæðisins. Almennur réttur til greiðslukostnaðar vegna veikinda og slysa erlendis hefur verið virtur en það þekkist ekki á hinum Norðurlöndunum og flestir einstaklingar eru tryggðir fyrir kostnaði vegna veikinda og slysa í gegnum einkatryggingar, t.d. í gegnum kreditkortatryggingar eða ferðatryggingar. Í frumvarpinu er lagt til að rétturinn til greiðslu kostnaðar vegna veikinda og slysa erlendis miðist þá frekar við afmarkaðan hóp sjúkratryggðra, svo sem námsmenn, veikist þeir eða slasist í námsríki.
Í frumvarpinu er einnig lagt til að Sjúkratryggingum Íslands verði veittar skýrari heimildir til að taka ákvörðun um það hvort einstaklingur sé sjúkratryggður hér á landi. Lög um sjúkratryggingar miðast nú við að einstaklingur sé sjúkratryggður á grundvelli lögheimilisskráningar hér á landi. Hins vegar eru dæmi um að einstaklingar haldi lögheimilisskráningu sinni hér eftir flutning úr landi og njóti þannig áfram greiðsluþátttöku ríkisins vegna heilbrigðisþjónustu og annarra réttinda sem sjúkratryggingar veita án þess að þeir greiði í sameiginlega sjóði á Íslandi. Í frumvarpinu er því lagt til að Sjúkratryggingum Íslands verði heimilt að leggja mat á raunverulega búsetu sjúkratryggðs, svo sem á grundvelli upplýsinga frá skattyfirvöldum. Sýni gögn fram á raunverulega búsetu hér á landi heldur sjúkratryggður sínum réttindum, ella er réttur til sjúkratrygginga felldur niður.
Meðal annarra breytinga sem lagðar eru til í frumvarpinu er að lögfesta sérstaklega skyldu Sjúkratrygginga til að byggja ákvarðanir sínar á gagnreyndri meðferð og faglegu og hagrænu mati. Þessum viðmiðum hefur að sjálfsögðu verið fylgt í starfsemi stofnunarinnar en æskilegt er að lögin mæli með skýrum hætti á um að þessi atriði gildi við alla ákvörðunartöku hjá Sjúkratryggingum.
Hér er einnig lögð til breyting á notkun hugtaka í lögunum og þá helst að hugtakið réttindagreiðslur verði notað í auknum mæli í stað hugtaksins bætur. Orðið réttindagreiðslur hefur verið notað um árabil í starfsemi Sjúkratrygginga Íslands og þykir lýsa betur þeim réttindum sem sjúkratryggðir eiga og varða til að mynda endurgreiðslu á útlögðum kostnaði.
Frumvarpinu er jafnframt ætlað að breyta ýmsum öðrum ákvæðum laganna eða festa í lög atriði sem lögin hafa ekki mælt fyrir um áður. Hér er til að mynda lagt til að mæla sérstaklega fyrir um rétt til þátttöku Sjúkratrygginga í kostnaði vegna læknismeðferðar erlendis vegna of langs biðtíma hér á landi en sá réttur hefur hingað til verið byggður á Evrópulöggjöf. Þá er lagt til að festa í lög rétt Sjúkratrygginga Íslands til að greiða fyrir heilbrigðisþjónustu á grundvelli svonefndra fjármögnunarlíkana sem notuð hafa verið til að reikna út greiðslur til heilsugæslunnar.
Í frumvarpinu eru ákvæði um miðlægan heilbrigðisþjónustugrunn og miðlægan lyfjagreiðslugrunn einnig tekin til endurskoðunar og tilteknar breytingar lagðar til svo að Sjúkratryggingar Íslands hafi fullnægjandi upplýsingar til að reikna út greiðsluþátttöku. Að því er varðar lyfjagreiðslugrunn varða breytingar nánari útfærslu á þeim upplýsingum sem skal skrá í grunninn, svo sem lyfjakostnað, lyfjanotkun og fleira. Tillögur um breytingar á ákvæðum um miðlægan heilbrigðisþjónustugrunn eru m.a. til komnar vegna innleiðingar á þjónustutengdri fjármögnun sjúkrahúsa en hér er lagt til að skráðar verði upplýsingar um meðferðir og legutímabil sjúklinga, svo að dæmi séu tekin.
Breytingar sem lagðar eru til í frumvarpinu varða einnig vinnslu persónuupplýsinga hjá Sjúkratryggingum Íslands og miðlun upplýsinga um biðlista. Er því lagt til að Sjúkratryggingum verði heimilt að kalla eftir nauðsynlegum upplýsingum um einstaklinga á biðlista, m.a. frá embætti landlæknis. Vegna framkvæmdar samninga um þjónustutengda fjármögnun er lagt til að Sjúkratryggingum verði heimilt að kalla eftir upplýsingum úr heilbrigðisskrám embættisins um veitta meðferð ásamt öðrum upplýsingum til að stofnunin geti sinnt lögbundnu hlutverki sínu í tengslum við framkvæmd og greiðslu samninga.
Loks er lagt til að skýra betur heimildir Sjúkratrygginga Íslands um vinnslu persónuupplýsinga í 50. gr. laganna.
Hæstv. forseti. Ég hef nú gert grein fyrir meginatriðum frumvarpsins og leyfi ég mér því að leggja til að frumvarpinu verði að lokinni 1. umræðu vísað til hv. velferðarnefndar og 2. umræðu.
