viðhlítandi þjónusta vegna vímuefnavanda.
Herra forseti. Ég ætla að ítreka þakkir mínar til hv. þm. Diljár Mistar Einarsdóttur fyrir að koma fram með þetta mál enn og ítrekað. Eins dapurt og það er að segja „orð eru til alls fyrst“, þó að þau séu það, þá hlýtur það að enda með því, miðað við hvað við erum ötul að koma fram og vekja athygli á þessu erfiða máli, að dropinn holi steininn. Ég verð að veita hæstv. heilbrigðisráðherra stuðning minn og virðingu hvað það varðar hvað vilji hans fyrir verkið er í rauninni mikill. Hæstv. heilbrigðisráðherra Willum Þór Þórsson hefur verið virkilega viljugur og fullur af eldmóði fyrir því að reyna að gera betur hvað lýtur að þessu kerfi. Það er samt sem áður einhvern veginn svo að við sjáum að vandinn er bara að vaxa.
Ég tek líka heils hugar undir með bæði hv. þm. Diljá Mist Einarsdóttur og hv. þm. Sigmari Guðmundssyni. Auðvitað verðum við að reyna að sníða meðferðina og utanumhaldið um einstaklinginn sem einstakling en ekki sem eitthvert stak í einhverju mengi, eitthvert stak í mengi þar sem allir eru eins. Við sem eigum börn og höfum verið að ala börnin okkar — þau alast upp á sama stað, eru jafnvel með sömu foreldra og alast upp nákvæmlega eins en þau eru eins ólík og þau eru mörg. Það er bara stundum með ólíkindum að ímynda sér að börnin manns séu í rauninni alsystkini og hafi alist upp hjá foreldrum sínum alla ævi jafnvel. Ég tala af eigin reynslu, að eiga fjögur börn og þau eru eins ólík og þau eru mörg.
Svona eru líka þarfirnar hjá þeim sem glíma við fíknivandann. Oft og tíðum eru það líka mjög sálrænir erfiðleikar, áföll og annað slíkt sem einstaklingurinn hefur orðið fyrir sem festir hann í þessum vítahring neyslu og fíknar. Við erum ekki að veita stuðning hvað það varðar. Þau eru ekki að fá sérstakt utanumhald hvað það varðar nema að allt of litlu leyti, af allt of skornum skammti. Það er nauðsynlegt að við komum með kerfi sem tekur utan um hvern og einn eins og hann er, að við mætum hverjum og einum þar sem hann er en ekki þar sem eitthvert kerfi er og ákveðið er að draga okkur inn í eitthvert mengi og einhvern kassa og segja að svona eigum við að sitja og standa. Þannig virkar það ekki. Svo þegar einstaklingar hafa jafnvel tekið sig það mikið á og eru orðnir glaðir og vongóðir um að þeir geti farið að koma út í samfélagið og taka þátt í samfélaginu, búnir að leggja á sig meðferð eftir meðferð; hafa farið í víkingameðferð, hafa farið í langtímameðferð, verið í sex mánuði, verið í eitt ár — og hvernig tökum við á móti þessum einstaklingum þegar þau eru tilbúin að koma út í samfélagið, full af bjartsýni og brosi og vilja taka þátt? Það eru örfáir einstaklingar sem eru gripnir þar. Við erum enn með allt of fá úrræði, búsetuúrræði, eftirfylgnisúrræði og eftirmeðferðarúrræði, fyrir þá sem virkilega þrá ekkert heitar heldur en að fá hjálp við að berjast við fíknina.
Það er svo langt í land að við getum teiknað upp þetta heildstæða kerfi en við erum þó alla vega að stíga rétt skref í áttina að því og það veit hamingjan að ekki mun standa á okkur í Flokki fólksins. Ég held í raun og veru að ef okkur auðnaðist sú gifta að teikna upp heildstætt kerfi hér þar sem öll hugsunin væri um einstaklinginn sjálfan, um fíkilinn, um alkóhólistann, hvern og einn viðurkenndan á sínum eigin verðleikum, sínum forsendum en ekki kerfislægum forsendum — ég hef heyrt það líka að fólk er mismunandi upplagt til þess að fara í meðferð og við vitum það líka að það er stór þröskuldur að stíga yfir að viðurkenna vanmátt sinn, viðurkenna að þú sért búinn að missa stjórn og viðurkenna að þú þurfir hjálp. En þegar einstaklingurinn er loksins orðinn rosalega mikið veikur og það mikið veikur að hann er búinn að missa í rauninni nánast alla von og biður um hjálp, þá er það bara: Bíddu í bílnum. Kallaðu í okkur eftir tíu mánuði. Við getum athugað þetta eftir einhverja mánuði.
Á sama tíma er endurtekin hér einhver mantra um að það þurfi snemmtæka íhlutun. Við þurfum snemmtæka íhlutun. Ef viðkomandi fellur þá þurfum við helst að grípa hann strax, um leið. Hann vill ekki vera fallinn og bara: Hjálpið mér upp, ég er að drukkna. En þá eru þau á biðlista sem oft og tíðum er dauðans alvöru listi þar sem einstaklingar, ungar mæður deyja frá börnunum sínum. Það eru fleiri manns á hverju einasta ári á besta aldri sem deyja ótímabærum dauða af því að þetta kerfi, okkar heilbrigðiskerfi hér, tekur ekki utan um þau eins og þau þurfa á að halda.
Þannig að ég segi: Hvert einasta mál sem kemur hér inn og hver einasta umræða sem hér er höfð frammi á hinu háa Alþingi um þennan fíknivanda, hún er dropinn sem holar steininn. Við í Flokki fólksins segjum: Hv. þm. Diljá Mist, áfram veginn. Og við segjum við alla aðra hv. þingmenn: Áfram veginn. Við erum komin til að sjá og sigra Sigurjón digra og það þýðir ekkert hangs núna. Nú tökum við á því, hv. þm. Diljá Mist. (DME: Heyr, heyr.)
