Starfsmannaleigur og vinnumansal.
Virðulegur forseti. Eftirlit og ábyrgð á heilbrigðum vinnumarkaði er og hefur verið í höndum aðila vinnumarkaðarins. Það er hluti af íslenska vinnumarkaðsmódelinu og í því er líka viðurkennt að stjórnvöld beri beina ábyrgð á því sem nefnt er jaðarhópar á vinnumarkaði. Þar má nefna starfsmannaleigustarfsfólk, starfsmenn frá erlendum þjónustuveitendum og einnig handhafa tímabundinna atvinnuleyfa sem eru einstaklingar utan EES. Það er skemmst frá því að segja að stjórnvöld hafa algerlega brugðist með því að fjármagna ekki sinn hluta af Vinnueftirlitinu.
Vinnumálastofnun, Vinnueftirlit ríkisins og lögreglan eru vanfjármagnaðar stofnanir sem ráða alls ekki við sinn hluta af eftirlitinu eins og staðan er í dag. Ágæt lagaumgjörð gerir hins vegar lítið ef ekki er verið að fjármagna þau stöðugildi sem þurfa að vera til staðar. Þá erum við ekki að tala um neinar risavaxnar upphæðir heldur kannski 3–4 stöðugildi á hverja stofnun sem myndi breyta stöðunni verulega. Hins vegar vekur það furðu að á íslenskum vinnumarkaði skuli þrífast eins margar starfsmannaleigur og raun ber vitni. Íslenskur vinnumarkaður eru tiltölulega sveigjanlegur og auðvelt að ráða og reka fólk. Maður hlýtur að velta fyrir sér ábyrgð vinnuveitenda í þessu sambandi. Í allt of miklum mæli eru starfsmannaleigustarfsmenn að manna bróðurpart starfa í mörgum fyrirtækjum eins og til að mynda í byggingargeiranum.
Í litlu landi eins og Íslandi ættu starfsmannaleigur varla að vera til. Við ættum sem samfélag að gera þær kröfur til atvinnulífsins að þessi mál séu tekin föstum tökum, að fjöldi starfsmanna sem kemur frá starfsmannaleigum sé takmarkaður og að keðjuábyrgð sé virt. Það er svartur blettur á samfélaginu okkar að verið sé að fara illa með erlent starfsfólk, eins og fréttaskýringaþátturinn Kveikur staðfesti svo eftirminnilega á dögunum.
