155. löggjafarþing — 23. fundur,  14. nóv. 2024.

breyting á ýmsum lögum vegna fjárlaga 2025.

2. mál
[11:19]
Horfa

Frsm. meiri hluta efh.- og viðskn. (Diljá Mist Einarsdóttir) (S):

Virðulegi forseti. Ég mæli fyrir hönd meiri hluta efnahags- og viðskiptanefndar fyrir nefndaráliti og breytingartillögum um frumvarp til laga um breytingu á ýmsum lögum vegna fjárlaga fyrir árið 2025. Nefndin fjallaði um málið, fékk á sinn fund gesti og umsagnir bárust. Greint er frá því í nefndaráliti sem liggur frammi og eru gögn málsins aðgengileg á vef Alþingis. Mig langar til að þakka hv. efnahags- og viðskiptanefnd kærlega fyrir gott samstarf.

Meiri hluti nefndarinnar leggur til breytingar við frumvarpið sem eru lagðar fram á tveimur sérstökum þingskjölum. Annars vegar stendur í raun öll efnahags- og viðskiptanefnd að breytingartillögum sem snúa að málefnum Grindavíkurbæjar og byggjast á samkomulagi innan nefndarinnar og vilja til að koma til móts við íbúa bæjarins. Annars vegar er um að ræða breytingar á lögum um tímabundinn rekstrarstuðning vegna náttúruhamfara í Grindavíkurbæ en hins vegar breytingu á lögum um kaup á íbúðarhúsnæði í Grindavík.

Síðan felur álit meiri hluta nefndarinnar í sér ýmsar breytingar og tillögur sem ég mun nú fara hér yfir. Fyrst er það lagt til í samráði við fjármála- og efnahagsráðuneytið að framlag ríkissjóðs til jöfnunar örorkubyrði lífeyrissjóða fyrir árið 2024 verði hækkað frá því sem frumvarpið gerir ráð fyrir. Framlagið renni til sjóðanna sem hafa hæstu skuldbindingarnar. Fjárhæð sóknargjalda ber að ákveða samkvæmt formúlu í lögum um sóknargjöld en þau eru félagsgjöld sem ríkið innheimtir og á að skila til safnaða og félaga. Í áraraðir hafa sóknargjöldin verið ákvörðuð með þeim hætti af löggjafanum, með bráðabirgðaákvæði um fasta krónutölu. Undanfarin ár hefur meiri hluti nefndarinnar lagt til hækkun á tillögum stjórnvalda og það er ánægjulegt að við höfum komist að niðurstöðu um að hafna því að gjöldin lækki en leggjum til 2,5% hækkun fyrir árið 2025. Gjöldin ættu lögum samkvæmt að vera mun hærri. Það er sömuleiðis frábært að flytja hér tillögu um framlengingu á séreignarsparnaðarúrræðinu svokallaða til ráðstöfunar inn á höfuðstól íbúðalána. Úrræðið er mikilvægt til að létta undir með heimilunum og það hefur sýnt sig að það dregur úr skuldsetningu og styður við sparnað heimilanna og þar með við fjármálastöðugleika.

Meiri hlutinn leggur sem sagt til að heimild til skattfrjálsrar ráðstöfunar á viðbótariðgjaldi til séreignarsparnaðar inn á höfuðstól lána sem tryggð eru með veði í íbúðarhúsnæði verði framlengd til og með 31. desember 2025.

Þá er lagt til að framlengja um eitt ár ákvæði til bráðabirgða í lögum um tekjustofna sveitarfélaga sem kveður á um árlegt framlag úr ríkissjóði til einstakra sveitarfélaga til að mæta kostnaði sveitarfélaga vegna samþættingar þjónustu í þágu farsældar barna. Meiri hlutinn leggur til nýtt ákvæði til bráðabirgða svo að nýta megi fjármagn úr Hafnabótasjóði svo að hægt sé að ráðast í nauðsynlegar framkvæmdir á höfnum á árinu 2025. Þá leggur meiri hlutinn sömuleiðis til að felldur verði niður skattur af heitu vatni frá hitaveitum. Meiri hlutinn telur að skatturinn feli í sér ósamræmi og mismunun varðandi skattlagningu húshitunar milli notenda með beina rafhitun og notenda kynntra hitaveitna. Breytingin miðar því að því að lækka húshitunarkostnað á viðkomandi svæðum.

Sem fyrr er gert ráð fyrir hækkun krónutölugjalda á milli ára. Miðað er við að gjöldin hækki um 2,5% í samræmi við yfirlýsingu stjórnvalda í tengslum við kjarasamninga og verðbólgumarkmið Seðlabanka Íslands, þrátt fyrir að verðbólga sé áætluð talsvert hærri yfir þetta ár samkvæmt þjóðhagsspá.

Gert er ráð fyrir hækkun almenns frítekjumarks ellilífeyrisþega. Meiri hlutinn telur rétt að hækka frítekjumark sérstaks viðbótarstuðnings til samræmis við hækkun almenns frítekjumarks ellilífeyrisþega og leggur því til breytingu þess efnis.

Að lokum eru lagðar til lagatæknilegar breytingar sem þarfnast ekki sérstakrar umfjöllunar. Að öðru leyti vísast til ítarlegrar umfjöllunar um breytingartillögur í áliti meiri hluta efnahags- og viðskiptanefndar.

Að framansögðu virtu leggur meiri hluti nefndarinnar til að frumvarpið verði samþykkt með þeim breytingum sem gerð hefur verið grein fyrir og eru lagðar til á tveimur sérstökum þingskjölum.

Undir álit meiri hluta efnahags- og viðskiptanefndar rita, auk þeirrar sem hér stendur, hv. þingmenn Ágúst Bjarni Garðarsson, Jóhann Friðrik Friðriksson, Sigþrúður Ármann og Steinunn Þóra Árnadóttir, sem ritar undir álitið með fyrirvara.