fjárlög 2026.

Virðulegi forseti. Ríkisstjórnin talar um tiltekt en þegar fjárlagafrumvarpið er skoðað sést að tiltektin felst helst í því að sópa undir teppið. Aðhaldið á næsta ári verður vart teljandi. Hlutlaust aðhald er ekki aðhald. Í efnahagsástandi dagsins í dag á ríkið að draga saman rekstur í stað þess að láta hann velta áfram. Spurningin er einföld: Ef aðhaldsstigið er nær núlli, hvernig styður það við lægri vexti og stöðugleika fyrir heimili og fyrirtæki?

Umsvif ríkisins aukast með aukinni tekjuöflun. Frumtekjur hækka sem hlutfall af landsframleiðslu á meðan frumgjöld dragast lítið saman. Það þýðir stærri sneið af kökunni til ríkisins án þess að þjónusta aukist samsvarandi. Hvers vegna er það nauðsynlegt núna? Samræmist það slagorðum um að gera meira hraðar eða þýðir meira hér í reynd meiri álögur? Svo er lagt til að krónutölugjöld hækki í fullum verðbólgutakti. Það yrði í fyrsta skipti síðan 2019. Þar undir eru eldsneyti og bifreiðatengd gjöld, tóbaksgjald, áfengisgjald og nefskattur. Slíkar hækkanir fara beint út í verðlagið og auka byrðar á heimilin og fyrirtækin. Við leggjum til hófsemi og ábyrgð. Höldum þessum hækkunum í verðbólgumarkmiði.

Hvað innviðina varðar eru fjárhæðir og verkefni talin upp en upptalning er ekki forgangsröðun. Hvar er forgangsröðunin eftir kostnaðar- og ábatagreiningu sem segir skýrt hvað fer fram fyrir röð, hvað bíður og hvers vegna? Slík framsetning tryggir traust og að hver króna nýtist sem best.

Virðulegi forseti. Ríkisstjórnin nýtir ekki meðbyr hagkerfisins. Halli þessa árs hefur þróast mun betur en upphaflega var áætlað. Það sýnir að hægt hefði verið að skilja jöfnuði fyrr ef vilji hefði verið til aga. Í staðinn er svigrúm í stöðugleikareglu ráðstafað þannig að varla má neitt út af bregða. Því spyr ég: Af hverju var ekki valin sú leið að nýta meðbyrinn í skuldalækkun og raunverulegt aðhald?