157. löggjafarþing — 3. fundur,  11. sept. 2025.

fjárlög 2026.

1. mál
[14:16]
Horfa

forsætisráðherra (Kristrún Frostadóttir) (Sf):

Forseti. Ég þakka hv. þingmanni fyrir fyrirspurnina og leyfi mér að hlakka til að fá að heyra tillögur hans hér á eftir. Það er þetta með útgjaldaaukninguna; mér finnst það oft gleymast í umræðunni að undanfarin ár hefur orðið söguleg fólksfjölgun hér á landi. Í Íslandssögunni hefur aldrei áður verið jafnmikil fjölgun hér á landi og þetta er fáheyrt í löndunum í kringum okkur. Þess vegna er ekkert óeðlilegt við það, þegar útgjöld hins opinbera eru skoðuð, þess aðila sem þjónustar fólkið í landinu, velferðarkerfið, sinnir ýmissi lífsnauðsynlegri þjónustu, að þau aukist í takt við hagkerfið. Mér finnst þessi mælikvarði, að aldrei nokkru sinni fyrr hafi eitthvað verið jafnhátt, ekki góður, ég skal viðurkenna það. Sem hlutfall af landsframleiðslu eru útgjöld ríkisins ekki svo há, ekki í nútímanum. Það er raunar þannig að það er ekki há tala að halda sér undir 2% útgjaldavexti, það er undir náttúrulegum hagvexti, undir því sem við þekkjum í eðlilegum þjónustuauka. Ég er ekki að segja að ekki geti verið neinn slagkraftur í þjónustu hins opinbera, að þetta þurfi alltaf að fylgja verðbólgu eða fólksfjölgun, en við skulum bara hafa það í huga að fólk sem hingað kemur er ekki bara vinnandi fólk, það er með þarfir, það þarf að fara í skóla, það þarf að nýta heilbrigðisþjónustu, það þarf að keyra á vegunum okkar; þetta er bara partur af samfélaginu. Það að við höfum haldið okkur undir stöðugleikareglunni og 2% finnst mér vera afrek í því umhverfi sem við erum í í dag. Það voru ekki auðveldar ákvarðanir sem lágu að baki því. En það sýnir skuldbindingu ríkisstjórnarinnar við það markmið okkar að halda aftur af þenslunni í hagkerfinu að við höfum virt stöðugleikaregluna og hún beit fyrsta árið sem hún á við.