157. löggjafarþing — 4. fundur,  12. sept. 2025.

fjárlög 2026.

1. mál
[12:44]
Horfa

Snorri Másson (M):

Virðulegur forseti. Ég vildi velta því upp við hæstv. dómsmálaráðherra, sem vék hér í síðasta svari sínu að dvalarleyfunum öllum, þ.e. ekki bara alþjóðlegu verndinni heldur dvalarleyfunum, að ég hef talað lengi fyrir því að útlendingamálin séu skoðuð í mun stærra samhengi en einmitt bara með því að líta til alþjóðlegrar verndar eða annars eins, heldur líka dvalarleyfanna, hvort sem það er EES eða utan EES. Þar hef ég kunnað að meta að hæstv. dómsmálaráðherra vill a.m.k. eiga ákveðna umræðu um þessi dvalarleyfi þótt enn bóli ekkert á yfirlýsingum um það í hvaða átt hæstv. dómsmálaráðherra vill að þau þróist. Þetta er samt ákveðin stefnubreyting ef maður horfir á þetta út frá stjórnmálaflokki þeim sem hæstv. dómsmálaráðherra er í, þ.e. Viðreisnarflokknum sem árið 2023 ályktaði sem svo um þessi mál:

„Inngilding í íslenskt samfélag á að vera meginstef á öllum sviðum. Viðreisn vill rýmka kosningarétt, rýmka atvinnu- og dvalarréttindi fólks utan EES-svæðisins og auka rétt útlendinga sem stunda hér nám til að setjast að á Íslandi að námi loknu. Viðreisn vill umhverfi sem hvetur fólk af erlendum uppruna til festa hér rætur.“

Þetta er ákveðin pólitísk sýn sem ég deili ekki sjálfur en sé að Viðreisn ályktaði um árið 2023. Ég er viss um að margir liðsmenn í Viðreisn deila þessari sýn enn, en það hljómar eins og hæstv. dómsmálaráðherra hafi aðeins aðrar hugmyndir, mögulega bara í ljósi breyttra tíma, breyttra aðstæðna.

Við í Miðflokknum, sem er nú einn fárra flokka hér sem hefur verið mjög samkvæmur sjálfum sér í útlendingamálum um langt skeið, höfum kannski stefnu við og við eða hugmyndir sem mörgum kann að þykja svolítið, ég veit ekki hvaða orð er best að nota, harðar eða ákveðnar eða afgerandi, en svo vill til að iðulega fylgja hinir flokkarnir tveimur, þremur, fjórum, fimm árum seinna og átta sig á því að það sem Miðflokkurinn var að segja allan þennan tíma kann að hafa reynst rétt. Þess vegna náttúrlega bendi ég á þessa hugmynd mína um að stöðva umsóknir frá þeim sem koma hingað næstu fimm ár. Þetta er hugmynd sem ég er viss um að hæstv. dómsmálaráðherra mun eftir eitt eða tvö eða þrjú eða fjögur ár jafnvel líka vera fylgjandi þótt hann vilji það ekki núna. Best er hins vegar að gera það núna að mínu mati. En ég velti fyrir mér hvort hæstv. dómsmálaráðherra gæti kannski varpað ljósi á þessi sinnaskipti, hvort þau hafi yfirleitt átt sér stað hjá henni eða hvort hún sé að einhverju leyti á skjön við ályktanir flokksins.