fjárlög 2026.
Hæstv. forseti. Í fyrsta fjárlagafrumvarpi ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur er áhersla á bættan ríkisrekstur, stöðugleika og lækkun vaxta. Til að ná þeim markmiðum þarf hagræðingu og á sumum sviðum löngu tímabæra tiltekt sem mun leiða til betra og skilvirkara kerfis sem virkar fyrir fólkið okkar. En þrátt fyrir aðhald í útgjöldum eru stigin stór og örugg skref í uppbyggingu heilbrigðisþjónustu um land allt. Auknum fjárframlögum verður m.a. varið til styrkingar á geðheilbrigðisþjónustu, innviðauppbyggingar, bættrar þjónustu við börn og eldra fólk og styrkingar á rekstrargrunni heilbrigðisstofnana um land allt.
Framlög til geðheilbrigðismála verða aukin um ríflega 2 milljarða á næsta ári. Nefna má 600 millj. kr. framlag vegna átta nýrra öryggisvistunarrýma sem fjölgar í 24 og skapast þá svigrúm á geðsviði til að efla aðra þjónustu. Þá verður 500 millj. kr. varið í eflingu úrræða vegna fíknivanda þar sem að heita má öll meðferðarúrræði eru styrkt. Þá hefur fjármagn upp á 96 milljónir verið tryggt til frambúðar til geðþjónustu í framhaldsskólum og 66 milljónir fara í uppbyggingu sérhæfðrar geðþjónustu fyrir aldraða, auk þess sem BUGL og geðheilsuteymi barna á Norðurlandi verða hvort um sig styrkt um 55 milljónir á næsta ári.
Framlög til uppbyggingar nýs Landspítala aukast um 5,5 milljarða og ánægjulegt er að eftir margra ára bið er búið að tryggja fjármagn til uppbyggingar legudeildar og geðþjónustu við Sjúkrahúsið á Akureyri og gert er ráð fyrir 3 milljörðum í það. Jafnframt er gert ráð fyrir styrkingu á sjúkrahúsþjónustu á landsbyggðinni um 1,1 milljarð og heilsugæslunnar um 1,3 milljarða. Þá er 1 milljarði varið til áherslumála ríkisstjórnarinnar, svo sem umbótaverkefna í geðheilbrigðisþjónustu barna, auk þess sem ætlunin er að skima og finna börn sem eru þolendur ofbeldis og þróa meðferð til samræmis.
Í samræmi við stefnuyfirlýsingu leiðir ríkisstjórnin nú þjóðarátak í umönnun eldra fólks. Strax á næsta ári fara 2 milljarðar til reksturs 106 nýrra hjúkrunarrýma. Það mun létta verulega á Landspítala og gera spítalanum kleift að nýta fjármuni og mannauð betur til sérhæfðrar sjúkrahúsþjónustu. Þá er staða heilbrigðisstofnana á landsbyggðinni jöfnuð til samræmis við hjúkrunarheimili sem fá greitt samkvæmt samningi við SÍ með 800 milljóna framlagi og 200 milljónir vegna aukinnar hjúkrunarþyngdar. — Nú verð ég að spyrja forseta: Áttu ekki að vera fimm mínútur?
(Forseti (EÁs): Jú.)
Það eru bara liðnar þrjár.
(Forseti (EÁs): Tölvukerfið er búið að vera í ólagi en við björgum þessu.)
Frú forseti. Í fjárlagafrumvarpinu endurspeglar sú stefna ríkisstjórnarinnar að bæta og styrkja stoðir heilbrigðiskerfisins en það þýðir ekki að heilbrigðiskerfið sé undanskilið þegar kemur að tiltekt og umbótum. Við þurfum að vera reiðubúin til að endurskoða þau kerfi og verklag sem fyrir eru. Flest virkar vel og skilar miklu virði en í heilbrigðiskerfinu eins og annars staðar eru líka mikil tækifæri til umbóta. Við verðum engu bættari ef okkar eina svar við áskorunum í kerfinu eru auknir fjármunir. Gert er ráð fyrir að tillögur frá nýskipuðu fagráði um forgangsröðun í heilbrigðiskerfinu muni skila um 1 milljarði en forgangsröðun auk nýsköpunar er lykilatriði ef við ætlum að tryggja sjálfbært heilbrigðiskerfi til framtíðar.
Þá er gert ráð fyrir að hagræðing í opinberum innkaupum muni skila sparnaði upp á 790 millj. kr. Ráðgert er að betri nýting tækja og mannafla í rannsóknarþjónustu skili 200 milljónum og sameiginleg innkaup á lyfjum og öðrum rekstrarvörum um 300 milljónum. Þá mun ég endurskoða greiðsluþátttökukerfi á heilbrigðisþjónustu og lyfjum en þar verður útgangspunkturinn sá að gæta að kostnaði hjá börnum, öldruðum og öryrkjum. Samtals er gert ráð fyrir 3,6 milljörðum í sértækar aðhaldsráðstafanir.
Virðulegi forseti. Það verður áhugavert að heyra sjónarmið hv. þingmanna um áherslur fjárlagafrumvarpsins sem snúa að heilbrigðismálum.
