157. löggjafarþing — 4. fundur,  12. sept. 2025.

fjárlög 2026.

1. mál
[14:26]
Horfa

umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra (Jóhann Páll Jóhannsson) (Sf):

Virðulegi forseti. Ég tek undir að það er full ástæða til að flýta sér hægt og nýta okkur þá reynslu sem fæst af þeim vindorkuverkefnum sem þegar eru í bígerð. Varðandi neitunarvald sveitarfélaga, og áhyggjur af því að þá fari aðilar á kreik bjóðandi gull og græna skóga, vil ég taka fram að ég er þá auðvitað bæði að tala um neitunarvald fyrir sveitarfélögin og í raun neitunarvald hér á Alþingi af því að það gerist ekkert nema það sé ákveðið við samþykkt rammaáætlunar á Alþingi. Þetta er því tvöfaldur varnagli. Það er auðvitað ekkert nýtt í því, og það hefur tíðkast af hálfu opinberu fyrirtækjanna, af Landsvirkjun og öðrum, að fara um landið og reyna að liðka fyrir orkuvinnslu með því að bjóða nærsamfélaginu eitthvað, það er ekkert nýtt í þessu. En ég skil áhyggjur hv. þingmanns og það kallar á að við sýnum varúð og að við nálgumst þetta út frá náttúruverndarsjónarmiðum, faglegum sjónarmiðum, og að við séum með þennan tvöfalda varnagla, annars vegar hér í þinginu og hins vegar í nærsamfélaginu.

Varðandi vindorkugarða og vindorkunýtingu almennt ætla ég bara að taka það að mér hér í dag að vera málsvari vindorkunnar. Það er sótt að vindorku úti um allan heim. Valdamesta ríki í heimi er í heilögu stríði gegn vindorku og það eru hræðilegar fréttir fyrir loftslagsmálin. Það eru ferlegar fréttir þegar það er verið að grafa undan þessari nýtingu endurnýjanlegra orkugjafa. Stuðla vindorkuverkefni hér á Íslandi endilega að einhverjum loftslagsávinningi? Nei, ekkert endilega. En í löndum sem ganga fyrir gráu og svörtu orkukerfi gera þau það svo sannarlega. Þannig er það nú bara. Um leið og ég vil að við gætum varfærni hérna þegar kemur að uppsetningu vindorkugarða á Íslandi þá mun ég aldrei taka undir málflutning um að vindorka sé yfirhöfuð slæmur orkugjafi. Þetta er sá orkugjafi sem stendur undir gríðarlega stórum hluta orkuframleiðslu í Evrópu og það er vel.