Evrópska efnahagssvæðið.
Frú forseti. Mig langar aðeins, áður en við förum í efnisatriði er varða innleiðingu bókunar 35, að setja þetta í örlítið lengra samhengi um það sem hefur verið sagt hér, bæði í þessum ræðustól og víðar af þeim sem nú fara með vald fyrir Íslands hönd. Allra fyrst langar mig þó að nefna aftur það sem ég nefndi undir öðrum lið í dag, fundarstjórn forseta. Ég sat ásamt okkur öllum hér, held að hver stóll hafi verið setinn þegar forseti þingsins ávarpaði þingsal og hvatti til vandaðra vinnubragða og góðrar umræðu, að hér þyrftu allir að læra af því hvernig hlutirnir gengu fyrir sig á síðasta þingi og undanskildi þar ekki sjálfan sig. Forseti þingsins sagðist þurfa að endurvinna traust, enda lægju fyrir, sem hefur komið fram í máli frú forseta og einnig í máli hæstv. forsætisráðherra, og bíði mörg gríðarlega mikilvæg mál sem þoli illa bið eftir afgreiðslu. Ég tek undir það, frú forseti. Það eru mörg mál sem bíða þess að við tökum efnislega umræðu um þau og ég hygg að þó nokkur þeirra séu þess eðlis að þau fari tiltölulega þægilega í gegnum þennan sal, eins og oft er reyndar. Það er ekki þannig, frú forseti, þó að einstaka stórmál veki upp mikið umtal að þá fari ekki mörg mál í gegn hér bara með allnokkurri sátt.
Mig langar líka að nefna orð hæstv. forsætisráðherra þegar hún tjáði sig um að nú væri ekki rétti tíminn til að kljúfa þjóðina með Evrópumálum. Vissulega geri ég mér grein fyrir því að þar átti hæstv. forsætisráðherra við aðlögunarviðræður að Evrópusambandinu. En málið sem er hér til umfjöllunar og við köllum bókun 35 er bara hluti af því ferli og er ekkert hænuskref. Hér er um langstökk að ræða. Hér er risastórt skref í þessari vegferð sem hæstv. forsætisráðherra sagði ítrekað í kosningabaráttunni að væri ekkert forgangsmál og væri ekki á dagskrá kæmist hún í þá stöðu að stjórna þjóðarskútunni, enda myndi það kljúfa þjóðina og það væru önnur brýnni mál sem biðu lausnar. Þar er ég sammála hæstv. forsætisráðherra. En hefur þetta gengið eftir? Nei, frú forseti, ekki frekar en sleggjan. Þetta hefur ekki gengið eftir. Er þá nema von, frú forseti, að maður spyrji sig hvort það kunni að vera hæstv. utanríkisráðherra sem er verkstjóri þessarar ríkisstjórnar? Við vitum öll sem skipum þennan sal að þetta er aðalmálefni Viðreisnar. Það er allt í lagi. Það er þeirra pólitík. Það er þeirra pólitík en hún var hins vegar ekki áberandi í kosningabaráttunni hjá neinum flokki nema, frú forseti, Flokki fólksins. Hann var algjörlega skýr á móti bókun 35 en er núna reyndar allt í einu að hluta til orðinn sammála. Nægir þar að nefna æðimargar greinar, rit og ræður og allt hvað eina og viðtöl þar sem hæstv. innviðaráðherra, Eyjólfur Ármannsson, tjáir sig. Hann tjáir sig út frá lögfræðilegu hliðinni í flestum tilfellum en ekki hinni pólitísku, en lögfræðin hefur eitthvað breyst hjá hæstv. ráðherra. Svo er auðvitað áhugavert núna þegar við stöndum í þessari umræðu að horfa yfir salinn og sjá áhuga Framsóknarmanna og Sjálfstæðismanna á málinu. Það er enginn í salnum frá þessum tveimur flokkum. Ég er ekki viss um að grasrót þeirra flokka sé alls kostar sátt við þá afstöðu eða öllu heldur það afstöðuleysi sem við sjáum í salnum núna.
Eitt dæmi um mál sem er auðvitað ekkert skylt bókun 35, ferlið er bara skylt að því leyti að það eru samdar reglur í Evrópusambandinu sem verða svo að íslenskum lögum þegar við innleiðum þær hér með þinglegri meðferð. Við eigum að hugga okkur við það að í bókun 35 sé klásúla sem segir að Alþingi Íslendinga geti alltaf sett sérlög, sem sagt að forgangsreglan sé ekki altæk, þingið geti brugðist við. Geta þingsins í gegnum tíðina til að bregðast við, frú forseti, mæld á skalanum 0–10, er 0. Eitt dæmi: Hér er t.d. núna og þingmenn geta kynnt sér það, þeir sem hafa áhuga á því, frumvarp til laga um að fella niður endurmenntunarskyldu atvinnubílstjóra. Sú regla er eitt lítið dæmi en þó mjög gott dæmi um að við kyngjum hverju sem er. Það finnast undanþágur, það eru engar reglur á Íslandi að mér skilst um skipaskurði, engar um járnbrautarlestir. Var það vegna þess að íslensk stjórnvöld háðu hatramma baráttu og fóru með málið fyrir sameiginlegu EES-nefndina? Nei, frú forseti, það var vegna þess að meira að segja embættismönnum ytra var fullvel ljóst að það var ástæðulaust að ætlast til þess að Íslendingar tækju þetta inn í sinn rétt. En endurmenntun atvinnubílstjóra til að tryggja öryggi í milliríkjaakstri, það mál rann í gegn með tilheyrandi kostnaði fyrir bæði einstaklinga og fyrirtæki og viðskiptavini þessara einstaklinga og fyrirtækja. Fyrir utan það langalvarlegasta í málinu sem var svipting, einhliða svipting á atvinnufrelsi þessara einstaklinga sem höfðu í þáverandi regluverki öðlast fullt atvinnufrelsi og ekkert sem benti til þess að meðan þeir héldu áfram að keyra á Íslandi innan íslensks regluverks þyrftu þeir allt í einu að sitja fimm daga námskeið á fimm ára fresti af því að einhverjum pótintátum í Brussel datt í hug að það væri svo góð hugmynd.
Ég skil hins vegar, svo því sé haldið til haga, hvers vegna þessi reglugerð var samin í Brussel þar sem menn keyra mikið milli ólíkra ríkja þar sem umferðin er ólík og ólíkar reglur eru í umferðinni. Þar sitja menn á skólabekk og læra um muninn á þessum reglum. Hvað lærum við hér, þau sem sækja þetta námskeið? Ég hef setið þetta námskeið og ég hefði gaman af því að fara yfir, með þeim sem hafa hér hvað mest ESB-blæti á þessu þingi, þær spurningar sem við fáum á þessu námskeiði. Ég er með örugglega einar 40–50 spurningar skráðar í símann hjá mér úr námskeiðinu sem verið var að láta okkur svara. Ég skal taka eitt dæmi, bara svo fólk átti sig á því hvað ég er að tala um: Er æskilegt í lok vinnudags að þrífa bílinn? Þetta er í alvörunni spurning, frú forseti. Eftir fimm daga námskeið fyrir fleiri hundruð þúsund krónur eru menn sem eru búnir að keyra í 30–40 ár spurðir af kornungum ökukennara sem hefur nánast enga reynslu af að keyra flutningabíl hvort það sé æskilegt að þeir endi daginn á að þrífa bílinn. Þetta er dæmi um hvers lags reglugerðarfargan er verið að innleiða hér í íslenskan rétt og íslensk lög.
Við verðum að halda þessu í samhengi. Þetta snýst ekki bara um bókun 35, þetta snýst um þennan forgang og þetta viðstöðulausa flæði sem engin mótstaða er fyrir. Hvenær rákum við síðast mál fyrir sameiginlegu EES-nefndinni af einhverri hörku? Nákvæmlega, við höfum ekkert gert það. Við höfum tekið einn slag, alvöruslag, á síðustu árum eða áratugum. Sá slagur hefði verið okkur ófær ef bókun 35 hefði þá verið leidd í íslenskan rétt. Það var þegar við beittum fullveldisákvæðinu, þvert reyndar á álit fjölmargra alþingismanna, ráðherra, lögfræðinga og jafnvel mikið lærðra lögfræðinga um að þetta væri ekki hægt. Fyrrverandi ráðherrar sögðu: Við verðum Kúba norðursins. Það gekk ekki eftir. Fullveldið hélt. Okkar dýrmætasta eign hélt.
Frú forseti. Svo þetta hljómi ekki bara hér eins og einhver afdaladrengur, reyndar að verða miðaldra karl, sem standi hér og gaspri yfir þessu, þá get ég bent hv. þingmönnum á það að meðal þeirra sem hafa verið að útskýra fyrir okkur hinum að þarna kunnum við að vera á rangri leið eru einstaklingar eins og Björg Thorarensen, prófessor í lögum. Hún hefur bent á að það sé spurning hvort bein forgangsáhrif EES-reglna eins og þau sem kæmu fram ef bókun 35 væri innleidd með skýru lagaákvæði gætu talist fela í sér framsal löggjafarvalds sem samrýmdist ekki 2. gr. stjórnarskrár. Þessari spurningu hefur ekki verið svarað. Fleiri hafa tjáð sig, Davíð Þór Björgvinsson, fyrrverandi dómari við Mannréttindadómstól Evrópu og prófessor. Hann hefur ritað um að bókun 35 krefjist þess í raun að íslensk lög víki fyrir EES-reglum, slíkt geti skapað vandamál gagnvart stjórnarskránni ef það væri innleitt með skýrum hætti án stjórnarskrárbreytingar. Það eru fleiri, Stefán Már Stefánsson, sem talsvert var vitnað í hér í umræðunni á síðasta þingi, hefur ítrekað bent á að forgangsregla af þessu tagi gæti verið túlkuð sem framsal á löggjafarvaldi og þar með rekist á 2. gr. stjórnarskrárinnar. Hann hefur notað einmitt það orðalag í viðtölum og greinum að slík innleiðing kynni að fela í sér framsal löggjafarvalds.
Við eigum enn möguleika, Íslendingar, á að taka svona endemis bull eins og er að leka inn í okkar löggjöf hér, eins og reglurnar um endurmenntun atvinnubílstjóra, og stöðvað þær með mjög einföldum hætti. Við segjum bara nei, frú forseti. Þetta á ekki við á Íslandi, ekkert frekar en skipaskurðir og járnbrautalestir. Þetta er samið fyrir milliríkjaakstur og við þurfum því ekki á því að halda. Þeir hins vegar, íslensku bílstjórarnir sem kjósa að keyra milli landa, keyra þá um borð í Norrænu, munu þurfa að sækja sér þessa fræðslu. Ég hugsa að það verði hægt að telja þá á fingrum annarrar handar. En ef bókun 35 verður innleidd þá snýst dæmið við. Meira að segja ég, ólöglærður maðurinn, skil það. Þá snýst dæmið við. Í stað þess getum við með einföldum hætti sagt: Þetta á ekki við hér. Í raun og veru getum við sparað okkur meira að segja, ef eitthvað er, verulega þinglega meðferð, bara látið vita strax úti: Þið þurfið ekki að senda okkur þetta, þennan póst afþökkum við, þetta á ekki við hér. Nei, nú leggur meiri hlutinn til, ogreyndar ekki í fyrsta skipti, fleiri meiri hlutar hafa gert það, meira að segja utanríkisráðherrar Sjálfstæðisflokksins, Sjálfstæðisflokks Íslands, hafa barist heitt fyrir því, að framselja hluta af fullveldinu sem er eitt risastórt langstökk, ef ekki Íslandsmet í langstökki, í vegferð Evrópusinna að því að við göngum inn í Evrópusambandið. — Ég hef lokið máli mínu, frú forseti.
