157. löggjafarþing — 13. fundur,  7. okt. 2025.

stjórnsýslulög.

143. mál
[14:31]
Horfa

forsætisráðherra (Kristrún Frostadóttir) (Sf):

Forseti. Ég þakka hv. þingmanni fyrir ágæta ræðu og vangaveltur. Nú var ég ekki virk í umræðu málsins þegar það kom fram á síðasta kjörtímabili en mér skilst að þetta séu athugasemdir sem hafi áður komið fram og ráðuneytið þekki ágætlega til þeirra. Mér skilst að það sé búið að bæta greinargerðina eitthvað í ljósi þessa en ég vona bara að nefndin geti nýtt tímann til þess að koma til móts við þessar athugasemdir og skýra þær nánar.

Mig langaði kannski til að koma hérna aðeins aftur upp vegna þess að ég skil áhyggjur hv. þingmanns af töfum á málarekstri. Það hefur auðvitað enginn áhuga á því að þyngja mál eða málarekstur óþarflega. Og nefndin sérstaklega, stjórnsýslunefndin, sem gæti mögulega viljað fara þessa leið, hefur enga sérstaka hagsmuni af því að ná ekki að klára málið sem fyrst. Þessar stjórnsýslunefndir eru auðvitað eðli málsins samkvæmt að reyna að klára mál sem allra fyrst en vilja auðvitað í einhverjum tilvikum fá ráðgefandi álit ef þær telja að það muni styrkja niðurstöðuna. Miðað við það að t.d. nefnd útboðsmála hafi nýtt á síðastliðnum 12 árum tækifærið í tvö skipti, að mér skilst, til að leita ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins þá er greinilega ekki mikil ásókn í þetta. Umrætt mál sem hv. þingmaður minntist á sem varðar umhverfisverndarsamtök, og ég nefndi líka í samhengi við frumkvæðismál ESA, snýr auðvitað ekki að því að umhverfisverndarsamtökin hafi einhvern fortakslausan rétt til að krefjast þess einhliða að fá slíkt álit heldur að það sé bara kostur á því. Ef það þykir þörf á því að skýra málið frekar þá geti stjórnsýslunefndin óskað eftir slíku áliti. Ég skil áhyggjurnar og það er minn skilningur á þessari framsetningu, eins og þessi lagabreyting býður upp á, að þessi kostur er einfaldlega í stöðunni, að nýta sér EFTA-dómstólinn til að styrkja niðurstöðu stjórnsýslunefndar þegar það er vafi. Það gerir það þá minna líklegra að niðurstöðunni verði hnekkt fyrir dómstólum og mögulega hefjist þá annað tafaferli. Ég held að það væri bara mjög gott að nefndin myndi fá þetta á hreint og taka til umræðu í sínu máli.

Varðandi kostnað þá skil ég líka vel þá spurningu og þær áhyggjur sem vakna. En eins og ég segi, það er í fyrsta lagi ekki eðli málsins samkvæmt þannig að þó að þessi kostur sé til staðar þá verði hann nýttur í hvert og eitt skipti. Það hefur líka margt breyst í nútímanum þegar kemur að tækni m.a. Það er hægt að nýta fjarfundabúnað og annað til að koma sínum málum á framfæri án mikils tilkostnaðar. Það þýðir ekki einfaldlega að viðkomandi þurfi að fara úr landi til að færa rök fyrir sínu máli og í úrskurði um að leita ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins er að jafnaði að finna umfjöllun um málatilbúnað aðila málsins.

Að því sögðu ætla ég ekki að gera lítið úr því að auðvitað er þetta viðbótarskref en það hlýtur að vera útgangspunkturinn að stjórnsýslunefndir skili réttri niðurstöðu. Þær nýta sér þetta ef þær þurfa utanaðkomandi álit til að skila réttri niðurstöðu. Þær munu aldrei gera það til þess eins að tefja né að láta undan þrýstingi vegna þess að það er ekki tekin einhliða ákvörðun um þetta. En mér finnst þetta góðar og gildar spurningar sem ég geri ráð fyrir að hv. stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd muni taka til skoðunar og óska henni bara góðs gengis í þeim störfum.