Verndarráðstafanir ESB vegna innflutnings á járnblendi, munnleg skýrsla utanríkisráðherra.
Virðulegi forseti. Ég vil byrja á því að þakka hæstv. utanríkisráðherra fyrir að gefa okkur þessa munnlegu skýrslu. Það var um margt áhugavert að heyra ofan í ráðherra hans sýn á það hvernig staðan er og hvað hefur gengið á hér undanfarnar vikur sem snýr að þessum verndartollum sem snúa fyrst og fremst að kísiljárni eða kísilmálmum og þá Elkem á Grundartanga.
Það sem vakti sérstaka athygli mína var orðfæri hæstv. ráðherra þegar, með leyfi forseta, hann orðaði það þannig: Jú, ég var drullufúl. Mér fannst það vera samhljómur allra þingmanna sem hér sitja inni og hlýða á þessa umræðu. Vissulega erum við drullufúl. Ég held að það sé alveg hárrétt. En hitt er svo annað; við getum ekki horft fram hjá því að framganga Evrópusambandsins gagnvart okkur er brot á samningnum um Evrópska efnahagssvæðið, þ.e. EES-samningnum. Þetta er skýrt brot og það eigum við að taka alvarlega öll sem eitt. Nú reynir á samstöðu okkar sem þjóðar, burt séð frá því hvort menn vilji ganga inn í Evrópusambandið eða ekki. Sá sem hér stendur hefur ekki nokkurn einasta áhuga á því að ganga inn í Evrópusambandið. Ég held að það sé alveg ljóst og hefur legið alveg ljóst fyrir í langan tíma. En hitt er svo annað mál, burt séð frá skoðunum okkar á því hvort við viljum inn í Evrópusambandið eða ekki, að nú reynir á samstöðu okkar og við þurfum að verja okkar hagsmuni með kjafti og klóm. Það er það mikilvægasta sem við gerum. Það getum við gert innan EES-samningsins með öllum þeim ráðum sem þar eru. Ég veit ekki betur en að þetta sé skrifað tiltölulega einfalt inn í samninginn. Auk þess höfum við EFTA-dómstólinn sem við getum leitað til þegar um samningsbrot að ræða. En við getum ekki leitað til hans, segir hv. þm. Dagbjört Hákonardóttir og hristir hausinn, ekki núna. En yfir höfuð getum við það þegar ágreiningsmál koma upp og við þurfum að horfa til þess. Vissulega er það þannig að við lifum á tímum óróleika. Við lifum á tímum þar sem ríki mynda með sér ákveðin tollabandalög. Það eru stór ríki sem beita öllum þeim tólum og tækjum sem til eru til að koma vörum sínum á markað. Við erum með gríðarlega öflugan og stóran aðila austan við okkur sem heitir Kína sem herjar grimmt á markaði í Evrópu. Ég held að það sé hluti af því sem verið hefur í gangi í dag, að Evrópusambandið er að verja sig fyrir þeim innflutningi. En mér þykir það verulega sérstakt að það þurfi að bitna á Íslendingum og Norðmönnum, svo ekki sé meira sagt.
En hvað er til bragðs að taka? Ég held að það sé það sem við þurfum að hafa með okkur úr þessari umræðu hér í dag. Hvernig leitum við réttar okkar? Hvernig lögum við það ástand sem núna er uppi? Hæstv. ráðherra kom inn á það í sinni ræðu að við ættum að horfa til þess að við værum kannski að framleiða örlítið betra hráefni heldur en Norðmenn. Ég held að það sé nú — ég þekki það svo sem ekki hvort það er hárrétt. En aftur á móti er það þannig að samkeppnin á þessum markaði er hörð og við höfum séð sviðsmyndir þess efnis að það séu vinnslur innan Evrópusambandsins sem er verið að verja. Við þekkjum það alveg. Við þekkjum þá umræðu. En ef við eigum að láta taka okkur alvarlega innan EES-samningsins og gagnvart Evrópusambandinu þá gerum við það með þeim hætti sem ég held að sé vilji okkar flestra hér inni; við gerum það á vettvangi þess samnings sem við vinnum eftir, við gerum það með samstöðu þjóðarinnar fyrst og fremst, samstöðu okkar hér í þingsal og ég held, virðulegur forseti, að mikilvægast sé fyrir okkur að við geymum nú í bili alla drauma um það hvort við séum hluti af Evrópusambandinu eða ekki. Einbeitum okkur að þessu verkefni fyrst og fremst, að verja hagsmuni þjóðarinnar.
Þegar að því kemur sem hæstv. ríkisstjórn hefur boðað, að farið verði í einhverja þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarumsókn eða áframhaldandi viðræður — sem ég vona að komi aldrei til, en ég er ekki í ríkisstjórn og ræð nú litlu um það. Ég hvet hæstv. ráðherra og ríkisstjórn að leggja til hliðar alla svona framtíðarhugsun um aðildarumsókn að Evrópusambandinu og að einbeitum okkur að því að verja hagsmuni þjóðarinnar. Ég held að það sé algerlega ótímabært í þeirri umræðu sem nú er uppi að velta fyrir sér einhverju sameiginlegu tollabandalagi, eins og hæstv. ráðherra kom inn á og vitnaði þar til Gro Harlem Brundtland, ef ég man rétt, í því samhengi. Það er að mínu viti ótímabært því að það er langur tími þangað til að því kemur og vonandi kemur aldrei til þess að við förum þangað inn. Fyrst og fremst, virðulegur forseti, þá er það samstaða og aftur samstaða hér í þessum sal, við verðum að verja hagsmuni þjóðarinnar númer eitt, tvö og þrjú. Það er tilgangurinn og það er vonandi tilgangurinn með þessari umræðu sem við eigum hér í dag.
