157. löggjafarþing — 45. fundur,  11. des. 2025.

Skýrsla starfshóps um þróun í útgáfu dvalarleyfa og misræmi við önnur Norðurlönd.

[11:26]
Horfa

Guðrún Hafsteinsdóttir (S):

Frú forseti. Ég vil þakka málshefjanda fyrir að leggja áherslu á þetta mál. Skýrslan Ísland í örum vexti sýnir svart á hvítu að útgáfa dvalarleyfa hefur margfaldast frá árinu 2017 og bent er á 25 atriði þar sem regluverk Íslands er rýmra en annars staðar á Norðurlöndunum. Í mínum huga er það algerlega óásættanlegt.

Í fyrsta lagi: Í skýrslunni kemur réttilega fram að Ísland sé komið að þolmörkum. En hvar liggja þessi þolmörk í raun? Hvar eru þolmörkin hvað varðar fasteignamarkaðinn, skólana, heilbrigðisþjónustu og sveitarfélögin? Það virðist engin pólitísk ákvörðun hafa verið tekin um hversu hratt íbúum þessa lands á að fjölga og hversu mikið á að reyna á þolmörkin. Ríkisstjórnin virðist ætla að láta flæðið ráða ferðinni.

Í öðru lagi: Það er sláandi að skýrslan telji 25 íslenskar sérreglur en dómsmálaráðherra leggi fram fimm frumvörp. Það er pólitísk ákvörðun að mæta vandanum með einhvers konar bútasaumslausn. Af hverju er ekki lögð fram heildstæð stefna sem tekur á allri keðjunni, eins og við leggjum til, með lokaðri móttökumiðstöð við Keflavík, brottfararúrræðum, skýrum tímamörkum og skilvirkum endursendingum? Er ráðherra reiðubúinn að nýta það svigrúm sem við höfum til að víkka út notkun hugtaksins örugg þriðju ríki?

Í þriðja lagi: Fjölskyldusameining. Ráðherra hefur sagt opinberlega að loksins eigi að taka upp DNA-próf til að koma í veg fyrir misnotkun. Það er skref í rétta átt en er ætlunin að ganga alla leið, herða framfærslukröfur og gera fjölskyldusameiningu að undantekningu en ekki einhvers konar bakdyraleið inn í velferðarkerfið?

Að lokum spyr ég: Er vilji ríkisstjórnarinnar raunverulega að taka upp kerfi þar sem Ísland er ekki með séríslenskt, veikara regluverk heldur skýrt, fyrirsjáanlegt og sjálfbært kerfi sem verndar bæði íslenskt samfélag og þá sem sannarlega þurfa á vernd að halda eða á skýrslan Íslandi í örum vexti einfaldlega að safna ryki í tómum skúffum dómsmálaráðuneytisins á meðan áfram er stunduð útlendingastefna án heildstæðrar stefnumótunar?