kílómetragjald á ökutæki.

Virðulegur forseti. Mig langar að stinga mér aðeins inn í þessa umræðu um kílómetragjöldin og enn eitt skattahækkunarmál ríkisstjórnarinnar. Við erum búin að ræða það ítarlega í umræðum um fjárlagafrumvarpið og hvar sem tækifæri hafa gefist og höfum varað við þessari leið að hækka skatta eins umtalsvert og fyrir liggur að eigi að gera. Skattarnir eru kallaðir hinum ýmsu nöfnum eins og við þekkjum; leiðrétting, það er verið að fylla upp í göt, skattur á streymisveitur er menningarframlag og þar fram eftir götunum. En gott og vel. Hérna er enn eitt skattahækkunarfrumvarpið og þessi umræða sem hefur átt sér stað á Alþingi síðustu daga er auðvitað til komin af því að það eru svo mörg rauð ljós. Það eru aðvörunarorð úti um allt. Þetta er eitt af þeim frumvörpum sem munu koma niður á einstaklingum og fjölskyldum í landinu og leggst ofan á vörugjöld á bifreiðar, sem við eigum eflaust eftir að ræða nánar og meira og eigum eftir að taka upp sérstaklega hérna á þinginu. Það er verið að afnema samsköttun hjóna og þar fram eftir götunum. Eins og komið hefur fram er það tiltölulega lág upphæð í stóra samhenginu sem á að nást út úr þessu en þetta mun hafa gríðarlega mikil áhrif. Auðvitað skiptir hver einasta upphæð máli þegar verið er að afla tekna eða draga saman. En miðað við áhrifin sem ljóst er að munu verða af þessu og er verið að vara við þá er maður mjög efins eða bara algerlega andsnúinn því að grípa til þessara aðgerða og hefur verið bent á það, bæði á þessu þingi og áður, að þetta sé ekki góð leið í stóra samhenginu.

Maður getur líka spurt sig miðað við markmiðin: Er þetta ein tegund af neyslustýringarskatti? Er verið að reyna að fæla einstaklinga og fjölskyldur frá því að vera með tvo fjölskyldubíla, eða hvað býr hér að baki annað en að afla tekna í kassann? Við höfum farið í gegnum það að það er ekki vilji til að fara í hagræðingar til þess að taka til í ríkisrekstrinum og eiga þannig fyrir þeim innviðum og öðru sem á að ráðast í að halda á lofti og bæta í. Það er ekki áhugi fyrir því hjá þessari vinstri stjórn að hagræða í ríkisrekstrinum. Við fórum inn á það í umræðunni um fjárlagafrumvarpið að það eru að mínu mati ótrúlega góðar hugmyndir og raunhæfar sem kristallast í nefndaráliti minni hluta í fjárlaganefnd, fulltrúa okkar Sjálfstæðismanna, sem lúta að því að minnka fjármagn til verkefna, leggja niður stofnanir, sameina og þar fram eftir götunum, sem snerta ekki daglegt líf fólks, hafa ekki áhrif á kjör fólks, fjölskyldna og fyrirtækja. Við óttumst að einstaklingar og fjölskyldur eigi þá eftir, ef þetta verður að veruleika, sem ég trúi enn þá að verði ekki — það mun þá koma fljótt í ljós hjá fjölskyldunum um hvers konar hækkun er hér að ræða.

Þessi skattlagning eða þessi breyting er fyrst og fremst kerfisbreyting og það er verið að benda á það að hún muni auka mjög flækjustig. Það er líka eitthvað sem við eigum að reyna að vinna gegn og frekar að minnka flækjustig og einfalda hlutina í lífi okkar, lífi fjölskyldnanna og fyrirtækjanna. Við erum með nóg af eftirliti og reglugerðum og því öllu saman. Reynum frekar að einfalda lífið. Það bæði einfaldar lífið og gerir það betra og það er líka bara mikil hagræðing sem í því felst. Það er gríðarlega tímafrekt að standa í því að uppfylla allt það regluverk og skilyrði og skilmála sem ríkið er sífellt að setja okkur öllum.

Það sem líka einkennir þetta er að ekkert áhrifamat virðist hafa verið gert á rekstri fyrirtækja, þ.e. hvaða áhrif þessar breytingar munu hafa á fyrirtæki sem falla þarna undir. Við erum áður búin að ræða mjög ítarlega skattlagningu á ákveðna atvinnugrein. Núna er um að ræða mjög hávær og kraftmikil mótmæli frá bílaleigum sem hafa lýst yfir áhyggjum af því hvaða áhrif þessar breytingar munu hafa á þeirra starfsemi. Það er eitt en ekki síst áhrifin á þeirra starfsemi af þeim breytingum sem kunna að verða á háttum ferðamanna, sem hafa verið hér að koma til okkar frábæra lands í milljónatali, hvaða áhrif það hefur ef bílaleigubílar eru orðnir síðri valkostur en nú er. Samtök ferðaþjónustunnar hafa lýst því mjög vel og kröftuglega, síðast á mjög öflugum fundi í morgun sem vitnað hefur verið til í dag og í fréttum og þær áhyggjur kristallast þar; hversu mikið þessi viðkvæma en mikilvægasta atvinnugrein þjóðarinnar í dag á undir því að hún blómstri áfram, að fólk komi hingað, víli ekki fyrir sér að taka bílaleigubíl og fara út um landið allt, inn í bæina, þorpin og hina og þessa dalina og hvert sem það vill fara, inn á bóndabæi og til annarra sem jafnvel veita þjónustu og hafa með framtakssemi sinni — við sjáum það hvernig aðilar úti á landi sérstaklega og auðvitað á landinu öllu hafa verið að nýta sér þessa miklu ferðamannastrauma sem hafa hingað komið. Það hafa orðið til frábærir sprotar, litlir sem stórir, um land allt. Ef við ætlum að fara í aðgerð sem getur leitt til þess að fólk sem hingað kemur og vill leigja bílaleigubíl víli það fyrir sér vegna kostnaðar, vilji ekki fara lengra en einhverjar ákveðnar vegalengdir og slíkt, þá hefur það gríðarlega mikil áhrif á alla þessa sem hafa verið að byggja upp alveg frábæra hluti víðs vegar, hingað og þangað um landið á stöðum sem hafa átt erfitt uppdráttar og blómstra núna með alls kyns fyrirtækjum sem ferðamenn og aðrir njóta góðs af. Þetta er ótrúlega vanhugsuð aðgerð og það að áhrifamatið vanti segir líka margt um þessa aðgerð og hversu vanhugsuð hún er. Þetta er ekki í fyrsta sinn sem kvartað er undan því að það sem þessi ríkisstjórn leggur fram sé ekki áhrifa- eða kostnaðarmetið. Þess vegna er þetta mál sem við svo sannarlega vonum enn þá að fari ekki fram óbreytt og verði dregið til baka og að eitthvað verði hlustað á þessi varnaðarorð.

Varðandi ferðaþjónustuna þá er það, eins og ég er að lýsa hérna, þessi dreifing ferðamanna um landið sem hefur verið svo stórkostleg og sem ferðaþjónustan er sérstaklega að benda á. Það er líka þessi fyrirsjáanleiki sem er svo mikilvægur í öllum atvinnurekstri, hvort sem hann er stór eða lítill og hvar sem hann er staðsettur á landinu, að það sé fyrirsjáanleiki og fólk geti þá alla vega aðlagast á einhverjum tíma þeim breytingum sem er verið að gera. En hérna á þetta bara að skella á, ef svo fer fram sem horfir. Við höfum dæmi um hvernig aukin skattheimta á skemmtiferðaskipin er farin að hafa mikil áhrif. Maður heyrir hjá þeim sem eru í þessari atvinnugrein að það er farið að segja til sín, að stóru hópunum sem komið hafa með skemmtiferðaskipunum fari fækkandi. Það skiptir gríðarlega miklu máli. Það væri til einhvers að vinna að læra t.d. af þeirri reynslu. Það er verið að benda á þetta og ætlum við bara að halda áfram? Þetta er sú útflutningsgrein sem skapaði árið 2024 yfir 620 milljarða kr. sem er hvorki meira né minna en þriðjungur af heildarútflutningi Íslands, þannig að við eigum mikið undir að þessi grein haldi áfram að dafna. Undanfarin fimm, sex ár hefur ekki orðið fjölgun á ferðamönnum. Við höfum verið að aðlagast í landinu þessum fjölda sem hingað kemur en núna erum við að sjá fram á fækkun. Það er grafalvarlegt mál og í mínum huga eigum við bara að láta þetta í friði, láta þessi fyrirtæki í friði sem eru að blómstra og hafa með framtakssemi sinni, krafti og þori farið út í hin ótrúlegustu verkefni til að bæta þjónustu við ferðamenn með ýmsu móti. Það að gera þeim erfiðara fyrir er mjög vond hugmynd fyrir utan það, eins og ég sagði hérna áðan, að vera að höggva í þessa mikilvægustu eða alla vega stærstu einstöku atvinnugrein þjóðarinnar. Það er verið að leika sér að eldinum, vil ég kalla það.

Það er þannig með svona skattahækkun að við Sjálfstæðismenn náttúrlega trúum því, og maður hélt alla vega einstakir þingmenn og einstakir flokkar hérna sem hafa skilgreint sig sem mótfallna skattahækkunum, að skattar, aukin skattbyrði, aukin flækja og auknar álögur séu letjandi en ekki hvetjandi og að við eigum einmitt að hvetja og ýta undir að hlutir blómstri hér og dafni. Skattahækkanir og íþyngjandi breytingar á kerfum eru ekki til þess fallnar, alls ekki. Ég trúi því enn þá miðað við þau viðbrögð sem þetta hefur fengið í samfélaginu og þessar ábendingar, það er verið að biðja um það að breytingar á kerfinu verði þá gerðar með öðrum hætti, að það verði samráð og samstarf, meiri fyrirsjáanleiki, einhver aðlögunartími og slíkt. Maður trúir því enn þá að hv. ríkisstjórn taki tillit til þess og dragi þetta frumvarp til baka eins og það lítur út. Þess vegna stöndum við hérna. Við stöndum hérna til að tala gegn þessu, til að enduróma áhyggjur, sérstaklega atvinnugreinarinnar sem ég var að ræða áðan, ferðaþjónustunnar, en líka áhyggjur okkar af lífskjörum fólks og einstaklinga sem munu finna fyrir þessu fyrr en síðar verði þessar breytingar að veruleika. Þetta er aðhaldið sem stjórnarandstaðan þarf að halda uppi. Við erum einlæglega á móti aukinni skattbyrði og ferðaþjónustan öll er gríðarlega áhyggjufull.

Það vill nú þannig til, eins og ég segi, að þar er ekki um að ræða einhverjar ríkar fjölskyldur sem talið var að væri verið að verja hér í sumar þegar önnur atvinnugrein var undir. Hér eru einstaklingar í rekstri í atvinnugreininni, lítil fyrirtæki, aðeins stærri, stór og af öllum stærðum og gerðum. Við erum að hugsa um sprotana, alla þessa sem eru að blómstra og eiga allt undir því að hafa búið til sem hliðargrein við bústörf eða hvað það er, aðra atvinnu sína, einhverja fallega og skemmtilega hliðargrein á sumrin eða hvenær sem það er til þess að drýgja tekjurnar, til þess að bjóða ferðamönnum upp á einhver skemmtilegheit eða góðan mat eða hvað það er. Drögum ekki úr þessum vilja fólks, þessu framtaki fólks. Verum frekar hvetjandi og styðjum við slíkt.

Það er alveg eins skýrt og það getur verið að þessi aðgerð er vanhugsuð og með því að standa vörð um þetta, hér eru gríðarlegir hagsmunir undir og það er verið að vega að þessari miklu atvinnugrein, vonum við svo sannarlega að það verði tekið tillit til þess og að málið verði dregið til baka og því breytt a.m.k. og unnið meira í samráði við þá sem hafa af þessu áhyggjur. Samtök ferðaþjónustunnar hafa lagt fram tillögur að raunhæfum lausnum sem eru til þess fallnar að milda högg fyrirtækjanna sem sjá fram á samdrátt þegar ferðamönnum er að fækka. Þetta er náttúrlega stórkostlegt byggðamál því að bílaleigubílar eru einkum notaðir til þess að fara inn í alls kyns litla firði og sveitir og þorp til að njóta og sjá hvað heimamenn hafa fram að færa. Það er af svo mörgu að taka og hugmyndaflugið á sér engin takmörk í þeim efnum eins og við vitum mörg hver. En þetta dregur úr dreifingu ferðamanna um landið og ferðaþjónustan hefur líka áhyggjur af því að þessi aðgerð og þessi samdráttur sem þeir sjá fram á og þessi aðferðafræði muni auka árstíðasveiflur innan greinarinnar.

Virðulegur forseti. Við vonum svo sannarlega að það verði hlustað á þessi varnaðarorð. Þegar ég tala um byggðastefnu og að þetta sé byggðamál þá má eiginlega segja að hún hafi orðið dálítið til af sjálfri sér. Þetta er sjálfsprottin byggðastefna, ef svo má að orði komast, eins og ég var að lýsa hérna áðan, hvernig fólk hefur virkjað hugmyndaflugið hingað og þangað um landið og látið verða að veruleika alls kyns aukastörf og -greinar í tengslum við sína búsetu og notið góðs af. Allar aðgerðir í þessa átt geta hreinlega skemmt fyrir fjölda fólks, fyrir fjölda fyrirtækja sem hafa notið góðs af því, og auðvitað þar á meðal einstaklingar og fjölskyldur, að erlendir ferðamenn eru að ferðast hér um landið allt í svo miklum mæli sem raun ber vitni. Þeirri staðreynd og því sem hefur náðst megum við ekki raska, við megum ekki rugga þeim báti (Forseti hringir.) eins og mér sýnist að hér eigi að gera. Það verður að hafa í huga, (Forseti hringir.) virðulegur forseti, að yfir 30.000 einstaklingar starfa innan þessarar atvinnugreinar og um helmingur á landsbyggðinni.