kílómetragjald á ökutæki.
Frú forseti. Kílómetragjald. Eigum við ekki að kalla þetta bara sínu rétta nafni, kílómetraskatt? Þetta er ekkert annað en ný og þyngri skattheimta, enn ein skattahækkun á heimili og fyrirtæki landsins og að standa gegn því er mér sannur heiður, nú þegar ég held mína jómfrúrræðu á sjálfu Alþingi Íslendinga. Það er ótrúlegt að jafn stórt mál og þetta sem á að taka gildi nú þegar 1. janúar sé til umræðu á þinginu núna 11. desember. Fyrirvarinn er enginn þrátt fyrir að málið hafi verið í umræðunni í einhvern tíma.
Og hvað erum við að samþykkja? Hvað er þessi kílómetraskattur? Þetta er kerfi sem er svo flókið að það felur í sér 29 mismunandi gjaldflokka. Hundruð þúsunda ökutækja þurfa að skila inn aflestri og ef eitthvað klikkar geta heimili og fyrirtæki lent í bakreikningum og jafnvel vanskilum. Það er engin einföld leið fyrir fólk. Þetta er tæknilega flókið, óskilvirkt og ótryggt kerfi. Ávinningur fyrir ríkið, jú, talað er um 3,5 milljarða í viðbót inn í ríkissjóð en inni í því er ekki tekinn kostnaðurinn við innheimtu gjaldanna. Engin önnur þjóð í heiminum hefur tekið svona kerfi upp og það eitt og sér ætti að segja okkur eitthvað.
Hvers vegna kílómetragjald? Jú, tekjur ríkisins af eldsneyti hafa dregist saman vegna sparneytnari bíla og orkuskiptanna og þá á almenningur að borga mismuninn. En var ekki einmitt talað um að hækkunin á veiðigjaldinu ætti að fara inn í vegakerfið okkar? Nú virðist það vera gleymt. Gjöldin eiga að byrja á 6,95 kr. fyrir hvern kílómetra á almennan fólksbíl. Almennur fólksbíll getur verið mjög lítill sparneytinn bíll yfir í bara frekar þungan fólksbíl. Það þýðir að bílstjórar, fjölskyldur og fyrirtæki sem keyra mikið, sérstaklega á landsbyggðinni, munu bera þyngstu byrðarnar. Þetta verður í reynd landsbyggðarskattur. Sérfræðingar, samtök og hinar ýmsu nefndir vara við þessu. Tekjulægri hópar sem treysta á eldri bíla og lengri ferðir verða harðar úti. Ferðaþjónustan, flutningar og byggingariðnaður munu sjá kostnað hækka. Það mun skila sér í hærra vöruverði og lakari samkeppnishæfni Íslands. Bílaleigubílar geta jafnvel hækkað um allt að 12–17%. Tökum vöruflutninga; í einu dæmi hækkar kostnaður við 26 tonna vörubíl úr 2,2 milljónum í 7,3 milljónir á ári. Þetta mun að sjálfsögðu bara lenda á neytendum.
Viðskiptaráð og Félag íslenskra bifreiðaeigenda benda á að heildarskattar á eigendur bíla eigi eftir að hækka um rúmlega 30% til lengri tíma. Þetta er ekki tilfærsla. Þetta er bara hrein skattahækkun og það sem verra er, engar fullnægjandi greiningar liggja fyrir um áhrif á heimili, fyrirtæki, ferðaþjónustu eða verðlag, ekki eitt einasta heildstætt áhrifamat sem ég hef alla vega séð sem réttlætir svona risabreytingu. Það er ábyrgðarleysi að leggja svona kerfi á þjóðina án þess að vita hverjar afleiðingarnar verða. Engin önnur þjóð hefur farið þessa leið en þar sem slíkt hefur verið í skoðun er það gert hægt og yfir mörg ár með forprófunum og fyrirsjáanleika. En hér á að henda málinu inn strax og án undirbúnings.
Frú forseti. Þetta er einfaldlega ekki ásættanlegt. Kílómetragjaldið í núverandi mynd er of flókið, illa ígrundað, án nægilegs undirbúnings og hefur verulega neikvæðar afleiðingar fyrir fólk og fyrirtæki. Það er ekkert að því að ræða nýja tekjustofna og réttláta dreifingu kostnaðar en þá verðum við að gera það faglega, taka okkur tíma, gera þetta með gagnsæi og raunverulegu áhrifamati. Þess vegna tel ég að málinu ætti að skila aftur til ríkisstjórnarinnar svo hægt sé að fara yfir þetta aftur og gera þetta betur. Það þarf að gera betur og innst inni held ég að allir hv. þingmenn viti það, líka þeir sem verja ríkisstjórnina í vinstri skattafíkn sinni. Þjóðin á betra skilið en óskýrt, flókið og dýrt kerfi sem enginn annar hefur viljað taka upp. — Takk fyrir.
