157. löggjafarþing — 47. fundur,  13. des. 2025.

breyting á ýmsum lögum vegna fjárlaga 2026.

2. mál
[12:28]
Horfa

Lóa Jóhannsdóttir (M):

Frú forseti. Þetta er minn þriðji dagur á Alþingi og eðlilega þá í fyrsta skipti sem ég er að ræða bandorminn eða kynna mér hann í þaula. Ég verð að viðurkenna að mér finnst þetta eiginlega alveg ótrúlegt, skattahækkanir og gjaldahækkanir út í hið óendanlega. Ég hef verið að fylgjast með þessu á hliðarlínunni eins og allmargir Íslendingar og fylgist með pólitíkinni en ég man ekki eftir svona gríðarlegum skattahækkunum og hvað þá þegar það var sagt aftur og aftur og ítrekað: Við ætlum ekki að hækka skatta á venjulegt fólk. Ég get því ekki annað en hugsað, eins og margir eru búnir að nefna hér, hvar þetta venjulega fólk sé að finna. Hvað er venjulegt fólk? Því þetta frumvarp sem ég hef verið að kynna mér er bara skattahækkanir á venjulegt fólk, alla vega það sem ég myndi flokka sem venjulegt fólk.

Ég ætla að ræða það, ég veit ekki hvernig ég á að orða það fallega, sem kom mér mest á óvart, skulum við segja. Ég ætla að byrja á niðurfellingu varðandi samsköttun hjóna eða sambúðaraðila. Það er áætlað að tekjuáhrifin muni nema um 2,8 milljörðum kr. Á mjög einfaldri íslensku þýðir þetta bara að núna munu margar fjölskyldur í landinu, ekki allar, bara þær sem nýta sér þetta, hafa 2,8 milljörðum minna í heimilisbókhaldinu sínu á næsta ári. Ég myndi alla vega segja að það muni ansi mikið um það. Það hefur verið sagt hér í ýmsum ræðum að þetta sé einungis fólkið sem er með svo rosalega háar tekjur að það muni ekkert um að missa þennan pening úr sínu heimilisbókhaldi. Ég þekki engan, eða alla vega ekki persónulega, með það há laun að hann muni ekkert um að missa svona peninga úr sínu bókhaldi. En það er kannski ekki þetta venjulega fólk sem verið er að ræða um, ég veit það ekki.

En að öðru. Ég fagna því auðvitað að lækka eigi innviðagjaldið á farþega skemmtiferðaskipa. Það er áætlað í þessu frumvarpi að lækka það úr 2.500 kr. í 2.000 kr. Það er bara allt of lítið, finnst mér. Þegar þetta gjald var sett á var bara gengið of langt. Það var bæði gengið of langt og það gerðist of hratt. Það var enginn fyrirsjáanleiki í þessu gjaldi. Hafnir landsins sjá núna fram á allt að 95% fækkun á skemmtiferðaskipum í hafnirnar sínar. Það munar aldeilis um það. Ég hefði því frekar viljað sjá að vörn yrði snúið í sókn þarna, það yrði bara enginn gistináttaskattur 2026 og reynt að snúa þessu aðeins við. Ef það yrði svo settur einhvers lags gistináttaskattur eða eitthvert innviðagjald yrði það gert með miklu meiri fyrirsjáanleika. En það á að lækka þetta um 500 kr. Ég efast um að það sé nóg til að snúa vörn í sókn en sjáum hvað gerist.

Undanfarna daga hefur kílómetragjaldið eða kílómetraskatturinn verið mikið í umræðunni. Þar er verið að seilast dýpra í vasa þeirra sem ég myndi flokka sem venjulega fólkið. Það eru auka 3 milljarðar sem bifreiðaeigendur landsins þurfa að greiða miðað við það sem þeir greiða núna fyrir olíugjaldið. Síðan er það þessi risastóri liður er varðar vörugjöld á bifreiðar. Það er áætlað að þau hækki um 7,5 milljarða sem þýðir að enn og aftur er verið að hækka skatta, þetta eru kölluð gjöld en þetta eru bara skattar. Síðan er krónutöluhækkun gjalda upp á 3,7%.

Þetta er allt það sem greip mitt auga. Það er auðvitað fullt af meiri skattahækkunum. Ég veit varla hvað ég á að segja. Það á bara að hækka og hækka skatta, fólk á bara að borga meira og meira til að fjármagna hvað? Enn þá meiri útgjöld ríkisins. Ég hélt að það ætti að draga saman. Ég er alla vega á móti öllum þessum skattahækkunum sem eru áformaðar í þessu frumvarpi og myndi vilja að þetta yrði skoðað miklu, miklu betur.