breyting á ýmsum lögum vegna fjárlaga 2026.
Frú forseti. Ég hef farið hér í — nú klikkar talningin, ég held að þetta sé þriðja ræða mín í þessu máli. Eðli málsins samkvæmt reyndi ég í fyrstu ræðu að fara yfir eins vítt svið og mér var frekast unnt á þeim tíma sem okkur er hér skammtaður, náði auðvitað ekkert að þekja skattahækkanirnar allar eða fara djúpt ofan í hverja og eina en gerði þó nokkrum þeirra nokkuð góð skil.
Frú forseti. Eitt af því sem ég kom eiginlega ekkert inn á í þeirri ræðu, eða mjög lítið, eru loftslagsskattarnir. Við höfum verið að takast á, frú forseti, þingmenn, minni og meiri hluti, um hvernig svona forgangsröðun á að líta út og ég hef reyndar í andsvörum mínum fyrr í dag furðað mig á sumum áherslum sem þar birtast og sett það í samhengi við Samfylkinguna, stefnumál hennar og ímynd er varðaði samsköttun hjóna. Það mál hefur einhverra hluta vegna vakið sterk tilfinningaleg viðbrögð hjá fólki, líklega vegna þess að fólk er bara hissa á að það skuli eiga að bera þar niður. Ef ég man rétt, frú forseti — ég þigg alveg leiðréttingar ef minnið er að svíkja mig — stendur til að sækja þar rúma 2 milljarða. Þar er gengið á fjölskyldugildin í þessu landi fyrir 2 milljarða. Af hverju er ég að tala um þetta þegar ég sagðist ætla að tala um loftslagsmál? Jú, það er til að sækja stærðarlegt samhengi. Þarna er mikill slagur tekinn, gengið að fjölskyldugildum, grunngildum þessa samfélags, fyrir rúma 2 milljarða.
En, frú forseti, við erum að greiða á komandi ári 28 milljarða í alls konar loftslagsskattabix, sem er sama tala og ég er búinn að reikna mig upp í í skattahækkununum. Svo er því blákalt haldið fram að hjá því verði ekki komist að leggja niður samsköttun hjóna eða að leggja hér á sjöundu krónu á hvern ekinn kílómetra fyrir fjölskyldubílinn, á sama tíma og við erum að senda 28 milljarða í einhver loftslagsskattaverkefni sem við vitum ekki einu sinni hver eru og enginn virðist vita hver eru. Það hefur m.a. komið í ljós vegna skriflegrar fyrirspurnar frá hv. þm. Karli Gauta Hjaltasyni. Vissulega fundust einhverjir af þessum milljörðum, þ.e. hvar þeir hefðu endað, en hvað fékkst fyrir þá er svar sem ekki fékkst. En meginþorri þeirra milljarða sem við höfum verið að greiða — og þeir eru ekki örfáir tugir lengur, það eru núna, ef ég man töluna rétt, vel á annað hundrað milljarða sem við erum búin að senda í þessi verkefni, frú forseti, og við erum að bæta í því að í fyrsta skipti núna í tíð þessarar ríkisstjórnar mun þetta fara í 28 milljarða á ári. Í þessu samhengi er verið að hækka kílómetragjald á fjölskyldubílinn af því að það er hvergi til peningur, það verður að sækja meiri pening. Það verður að leggja meiri skatta á fólkið í landinu, meiri skatta á hinn vinnandi mann, meiri skatta á eldri borgarann sem er búinn að skila sínu til samfélagsins fyrir löngu síðan til þess að hægt sé að senda fleiri milljarða út í heim án þess að geta útskýrt til hvaða verka þeir fóru, hvar þeir enduðu. Þetta er stærð, frú forseti, sem bara gufar upp einhvers staðar í kerfinu. Fyrir svo utan það að hluti af þessu sem verið er að greiða í loftslagsskatta er beinlínis heftandi fyrir ríki eins og Ísland sem er eyland og hefur aðeins tvær leiðir til að koma fólki og vörum til og frá landinu, þ.e. á sjó eða í lofti. Þar erum við búin að setja okkar fyrirtæki í mjög skakka samkeppnisstöðu, íþyngjandi samkeppnisstöðu í þessari villu sem við erum í. Við erum stödd í einhvers konar villuleik. Við vöðum fram í villu og svíma, teljandi okkur trú um að fyrir þessa 28 milljarða getum við lagt svona mikið á fólkið okkar því að við séum að bjarga heiminum, frú forseti, hvorki meira né minna.
Það vill að vísu svo óheppilega til að í þessari vegferð eru lykilaðilar ekkert með okkur. Kína er ekki með. Það tekur Kína sirka þrjá klukkutíma að menga það sem við gerum á einu ári þannig að það er rétt hægt að ímynda sér hvers lags firra það er að við skulum alltaf vera með einhvers konar – ég veit ekki hvort þetta er oft notað í þessum ræðustól, ég hef oft notað þetta í gegnum tíðina og meina ekkert illt með þessu og læt þetta því vaða, ég kalla þetta oft svona Jesúheilkenni. Það er þegar fólk heldur sig vera bjargvættinn. Það er búið að telja sjálfu sér trú um að það muni bjarga heiminum, þegar aðgerðir þess telja akkúrat ekki neitt. Vissulega eigum við að gera það sem við getum til að vera til fyrirmyndar innan einhverra eðlilegra marka en að litla Ísland hafi fengið það hlutverk að draga vagninn er auðvitað algerlega glórulaust. Til að setja þetta í enn þá súrrealískara samhengi, frú forseti, eru Bandaríkin ekki heldur með í þessu og þau eru að keppa við okkur, til að mynda í siglingunum og fluginu, en búa hins vegar við annað skattaumhverfi. Þar er engin Samfylking og þar er engin Viðreisn til að hækka einhverja loftslagsskatta á þau fyrirtæki. Það má eflaust setja ýmislegt út á Bandaríkjamenn en mikið ofsalega tel ég þá vera heppna í þessu loftslagssamhengi að hafa hvorki Samfylkinguna né Viðreisn innan borðs. Fyrirtækin þar í landi njóta þess. Eigum við að leyfa Indlandi að fljóta með í þessu, frú forseti? Eigum við að láta Rússland fljóta með líka?
Það væri hægt að teikna hér upp mynd í hugum þeirra sem einhvern áhuga hafa á því að fylgjast með þessari umræðu, sem meira að segja skopmyndateiknari Morgunblaðsins myndi ekki ná að gera fyllilega skil og er hann þó flinkur, vegna þess að ég held að það geri sér allir grein fyrir því að við höfum alveg efni á því að laga hér vegi án þess að stórhækka skatta á ökutæki. Við höfum innheimt af ökutækjaeigendum hér til fjölda ára miklu meiri pening en við höfum skilað til uppbyggingar á samgöngukerfinu. Við höfum bara kosið að nota þá í eitthvað allt annað. Þar liggur vandinn, á útgjaldahliðinni, ekki á tekjuhliðinni, eins og er í tísku að kalla skatta í dag. Vandinn liggur ekkert á skattahliðinni. Við innheimtum alveg nóga skatta og meira að segja þrátt fyrir að núverandi ríkisstjórn auki í framkvæmdir á vegunum þá eigum við samt fyrir því, því að slíkur var munurinn á þeim upphæðum sem við annars vegar vorum að nota til uppbyggingar á samgöngukerfinu og hins vegar þeim upphæðum sem við vorum að innheimta að það hefði verið hægt að ráðast í öll þessi loforð þessarar ríkisstjórnar bara fyrir það bil sem var þarna á milli.
En við erum enn að hlusta, frú forseti, á áratugagamlar ræður frá vinstrinu, frá því að hæstv. ráðherra á þeim tíma, Jón Baldvin Hannibalsson, stóð hér í pontu og barðist fyrir því að sett yrði á bifreiðagjald til skemmri tíma til að geta gert átak í uppbyggingu veganna á Íslandi. Alveg síðan þá erum við búin að hlusta á sama sönginn. En hver er það sem aldrei fær nóg? Hver verður aldrei saddur? Það er ríkissjóður, frú forseti.
