skattar, gjöld o.fl. (tollar, leigutekjur o.fl.).

Virðulegi forseti. Hér ræðum við enn einn bandorminn eða skattorminn frá hæstv. ríkisstjórn. Nýjustu fréttir herma að eitt af þeim fyrirtækjum eða geira sem mikið er að gera hjá þessa dagana séu saumastofur landsins, þar sem fólk lætur sauma fyrir vasana áður en ríkisstjórnin kemst dýpra ofan í þá. Í nefndaráliti okkar í 2. minni hluta eða Sjálfstæðisflokksins leggjum við, hvað þetta mál varðar, mesta áherslu á hækkaðan skatt eða lægri frítekjumörk vegna leigutekna. Það fer sem sagt úr 50% skattfrelsi af leigutekjunum niður í 25% eða 50% hækkun, skatthlutfallið fer úr 11% í ríflega 16%. Að sjálfsögðu datt ríkisstjórninni ekkert annað í hug þegar þau kynntu húsnæðispakkann heldur en að hækka skatta, nota skattavöndinn í staðinn fyrir skattalegan hvata. Þau voru svo óforskömmuð að kynna þennan húsnæðispakka á afmælisdaginn minn af því að afmælisdagurinn er mun merkilegri heldur en þessi húsnæðispakki. Þetta var mikil flugeldasýning og orð voru sett í fallegan búning, enn höfum við ekki séð neinar efndir af þessum húsnæðispakka. Í einum af rökunum við þennan hækkandi leiguskatt er verið að hvetja fólk til að setja sparnaðinn sinn annað, nýta aðrar leiðir til að spara. Það var nú bara hér fyrr í dag sem stjórnarflokkarnir felldu tillögu okkar Sjálfstæðismanna um að framlengja langskynsamlegasta sparnaðarúrræði sem til er, þ.e. að íbúðareigendur sem eru með íbúðalán á húsnæðinu sínu geti nýtt smá hlutfall af séreignarsparnaðinum sínum til að greiða skattfrjálst inn á íbúðalánið. Það úrræði hvetur fólk til þess að nýta séreignarsparnaðinn sinn. Eftir að þetta úrræði kom á jókst gríðarleg þátttaka þeirra sem ákváðu að borga í séreignarsparnað. Sú aukna þátttaka skapar ríkissjóði auknar tekjur í framtíðinni. Fólk nýtir þá fjármagnið sitt til þess að greiða niður íbúðalánið og eiga þá sparnað í íbúðarhúsnæðinu sínu, búa við meira fjárhagslegt öryggi. Nei, þessi sparnaðarleið var felld. Þá var líka felld tillaga okkar í dag þar sem þeir sem eru einmitt að fjárfesta í hlutabréfum eða eiga einhverjar aðrar eignir sem skapa fjármagnstekjur, að ef það er ónýttur persónuafsláttur að þeir gætu nýtt það inn. Enn ein sparnaðarleiðin sem var skattlögð í dag. Þannig að hér er verið að hrekja fólk úr einni sparnaðarleið yfir í aðrar sem eru líka orðnar skattpíndar. Sama í hvaða átt fólk mun snúa sér þá kemur skattmann, fer beint í vasana, beint í vasana. Því ráðlegg ég öllum að láta sauma fyrir vasana sína hér núna fyrir áramót áður en ríkisstjórnin kemst dýpra ofan í þá. Það kemur meira að segja fram í frumvarpinu sjálfu og ekki síst í umsögnunum, og hvað þá líka í umsögnum, í meirihlutaálitinu frá efnahags- og viðskiptanefnd. Meiri hluti efnahags- og viðskiptanefndar viðurkennir það hér að þetta mun hækka vísitölu neysluverðs. Þetta mun hækka leigugjöldin. Íbúðaleiga mun hækka og þetta mun ýta undir hegðunarbreytingu um það að sniðganga skattinn. Svarta atvinnustarfsemin mun aukast.

En þetta er ekki það eina sem setur stein í götu leigusamninganna.

Það var sérstakt frumvarp hér samþykkt fyrr í vetur sem við Sjálfstæðismenn höfðum nú þvælst fyrir í fyrri ríkisstjórn. Það var nú stundum hagur af því að hún var ekki alveg í samstöðu því vond mál kláruðust þá ekki. En nýja ríkisstjórnin hikar ekki við að taka þau mál óskoðuð og klára bara hér. Þar voru ýmsar kvaðir á leigjendur, þar voru íþyngjandi kvaðir settar á leigjendur sem hækkuðu leiguverð. Svo fáum við hér í þessum skattormi enn eina skattakvöðina, 50% hækkun á skatti á leigutekjum. Maður veit ekki hvert maður er kominn, í hverslags vinstri skattaríki. Ég hélt virkilega að vandamálið væri að leigukostnaðurinn væri orðinn of hár. Nú er leigukostnaðurinn farinn að vigta þyngra inn í mælingu á vísitölunni. Nei, þá tekur ríkisstjórnin upp á því að hækka hann. Þetta hefur verið hinn eðlilegasti hlutur og þetta hefur verið kjarninn og grunnurinn að íslenska leigumarkaðinum, að einstaklingar og fjölskyldur leigi út aukaíbúðina eða leigi húsið sitt ef þau eiga aukaíbúð sem þau hafa kannski erft eða hafa keypt saman fjölskyldan sem ákveðinn lífeyri eða sparnað eða að fólk hafi flutt landshorna á milli og hafi íbúð á leigu þess á milli og lengi mætti telja. Þetta er svo fjölbreytt flóra en þetta hefur verið kjarninn á leigumarkaðnum.

Það getur vel verið að einhverjir einstaklingar eigi fleiri en eina og fleiri en tvær íbúðir og ætli að fjárfesta. En er það að breyta öllum húsnæðismarkaðnum á Íslandi, leigumarkaðnum? Það held ég bara alls ekki. Ég held að það sé bara alls ekki það sem er að skapa vandamál á leigumarkaði. Nei, því skulum við refsa öllum sem eru að leigja, hvort sem þau eru að leigja út íbúðirnar sínar eða leigja sér íbúðarhúsnæði til búsetu. Þá hækkum við skattana á alla því að einhverjir örfáir eiga kannski fleiri en eina og fleiri en tvær. Þá skulum við láta alla liggja í valnum. Eftir húsnæðisstefnu Samfylkingarinnar hér í höfuðborginni síðustu 30 árin hefur fasteignaverð rokið upp vegna lóðaskorts og uppboða á lóðum. Á sama tíma og tilkynnt er að það verði ekki brotið meira land þá eru lóðirnar boðnar upp, þannig að þeir sem voru að bjóða lóðirnar þeim var sagt: Við munum sjá til þess að framboðsskortur muni hækka verðið þannig að þú getur boðið ágætlega í lóðina núna og farið að braska með hana af því að við ætlum ekki að skapa fleiri lóðir. Við ætlum að þétta og þétta sem hefur hækkað fasteignaverðið gríðarlega og út af háu fasteignaverði, vegna þess að þessi fjárfesting í fasteign er orðin svo há, og hvað gerir hátt fasteignaverð? Jú, það þrýstir að sjálfsögðu á hærra leiguverð. Leiguverðið hækkar mest út af lóðaskorti Reykjavíkurborgar. Það er bara þannig. Það er ekki flókið og leiguverðið, sem er orðið allt of hátt í dag, er samt ekki búið að hækka nálægt því sem fjárfestingarkostnaðurinn í íbúðunum hefur hækkað. Þannig að ef leiguverð hefði hækkað í takt við hækkun á fasteignaverði væri leiguverð mun hærra en það er í dag, það væri mun hærra heldur en það er í dag. Það er bara ekki hægt að hækka það meira. Nei, þá setur ríkisstjórnin hærri skatta, hærri skatta á leigugreiðslurnar. Það er allt svo rangt við þetta. Við hefðum átt að auka frítekjumörkin í leigunni. Það hefði verið mun skynsamlegri ráðstöfun til þess að fá fleiri til að leigja frá sér íbúðir og gera þá fleirum kleift að leigja sér íbúð af einstaklingum.

Það var líka kynnt í þessum húsnæðispakka að ef fólk væri að selja aðra eign eða það fengi ekki íbúðarhúsnæði eða fengi ekki skattafsláttinn af því, gæti ekki selt, og svo er verið að hækka hér leiguverðið og allt það. Þessar tvær aðgerðir hér, að lækka frítekjumarkið af leigutekjunum og að skattleggja söluhagnaðinn af fasteignasölu íbúðarhúsnæðis sem þú átt lengur en tvö ár, eru galnar aðgerðir af því að einstaklingur sem á fasteign getur ekki fært einhvern kostnað á móti, hann getur ekki afskrifað allt eins og venjulegt fyrirtæki. Það er nefnilega munurinn. Þess vegna er þessi skattafsláttur af söluhagnaði út af því að eigendurnir geta ekki nýtt sér skattalegt hagræði eins og þetta væri í félagi þannig að þessar tvær breytingar eru að fara að ýta undir leigufélög. Það verða þá stofnuð miklu fleiri ehf.-fyrirtæki, miklu fleiri leigufélög sem fara þá kannski bara, fyrst þau eru búin að stofna félagið hvort sem er og eru komin hvort sem er í atvinnurekstur af því að skattfylkingin ýtti þeim þangað, að fjárfesta meira og standa í þessum rekstri hafi þau sparnað og eigið fé til þess. Það eru því einhvern veginn allir hvatar rangir í þessu, allir. Grunnlausnin er bara sú að hvetja fólk til að leigja eignirnar sínar. Ef það leigir þær í langtímaleigu þá áttu að fá enn meiri skattalegan hvata. Það kannski ýtir undir það að fólk geri ráðstafanir til að koma þessu út á leigumarkað og eykur líkur á því að það skrái þetta skilmerkilega og gefi upp til skatts. Það er miklu betra að nýta skattalega hvata heldur en skattalega vendi. Það er mun skynsamlegra.

Ef ég fer aðeins í fleiri atriði sem tengjast þessu máli og það eru ansi mörg sem koma hér fyrir og tel ég ekki ástæðu til að fara yfir þau öll. Ég ætla að fagna því að hv. efnahags- og viðskiptanefnd ætlar að hafa vit fyrir hæstv. fjármálaráðherra og falla frá breytingum sem lagðar eru til í frumvarpinu á því hvernig eignir eru metnar á grundvelli erfðafjárskatts. Það mál var ótrúlega illa unnið og ekki hugsað til enda. Það hefði aldrei gengið upp, hefði verið gríðarleg skattahækkun, sérstaklega á bújarðir og annað slíkt. Það var líka allt svo óljóst. Þetta hefur flækt allt kerfið. Það hefur ekkert vafist fyrir þessari ríkisstjórn. Ég hef tekið eftir því núna í meðferðum Alþingis á öllum þessum þremur skattormum að það hefur gengið betur að fá vitlausar hugmyndir leiðréttar eða hverfa frá þeim ef þær hafa ekki áhrif á tekjuhlið fjárlaganna, ef það eru ekki háar fjárhæðir. En um leið og það eru einhverjar upphæðir sem ríkisstjórnin á von á í skatttekjum af vondum, óútfærðum og vanhugsuðum skattkerfisbreytingum er vonlaust að fá því breytt. Þá heyrir stjórnarmeirihlutinn ekki öll vondu rökin fyrir þessu, rökin fyrir því hversu vont þetta er. Þau bara heyra það ekki. Þau velja hvað þau heyra ef það eru peningar í spilinu. En um leið og það er tæknileg breyting eða ekki er gert ráð fyrir miklum tekjum af þessu þá — þau eru með valdahugsun — eru þau tilbúin að hlusta og fyrir það þakka ég. Ég þakka fyrir allt sem er hlustað á. Þau gerðu það í erfðafjárskattinum og eiga hrós skilið fyrir það. Vonandi koma þau með okkur í Sjálfstæðisflokknum á þann vagn að lækka erfðafjárskattinn og á endanum að sjálfsögðu að afnema erfðafjárskattinn.

Það er annað hér sem ég vil fagna, þótt mögulega hefði verið hægt að ganga lengra og útfæra það betur, eins og kemur fram hér í nefndaráliti hjá hv. þm. Nönnu Margréti Gunnlaugsdóttur varðandi frítekjumark barna eða þeirra sem eru yngri en 16 ára. Það er hækkað úr 180.000 kr. í 300.000. Það er jákvæð breyting sem við í Sjálfstæðisflokknum munum að sjálfsögðu styðja.

Það er aðeins fjallað um náttúruhamfaratryggingu hér og fjármögnun hennar og endurfjármögnun. Ég ætla ekki að fara djúpt í það en það er gríðarlega mikilvægt að stofnun eins og Náttúruhamfaratrygging Íslands virki. Ég vildi bara hafa sagt það hér að ef það koma upp aðstæður þar sem það getur reynst Náttúruhamfaratryggingu Íslands erfitt að endurtryggja eða annað slíkt er mikilvægt að starfsemi fari samt fram á því svæði eða búseta. Suðurnesin öll geta verið undir þarna en eins og staðan er akkúrat í dag selur Náttúruhamfaratrygging Íslands ekki nýjar tryggingar í Grindavík sem heftir þar gríðarlega framgang efnahagslífsins, atvinnulífsins og samfélagslega uppbyggingu þar. Slíku atriði verður að kippa í liðinn strax. Ríkissjóður verður þá bara að finna einhverja aðra leið til að tryggja það sérstaklega ef svo er eða bæta náttúruhamfaratrygginguna þannig upp að hún geti selt tryggingar á þessum stað því það mun alltaf skila sér margfalt betur í ríkissjóð af því að á meðan Grindavík er öflug og samfélagið og atvinnulífið þar nær að ganga eðlilegan takt þá skilar það gríðarlegum verðmætum í ríkissjóð. En á meðan náttúruhamfaratrygging virkar ekki þar þá er það svo stór hindrun að hún kemst ekki í þann takt sem hún gæti verið komin í nú þegar.

Svo er hér mál sem kom inn 11. desember. Í dag erum við að ræða þetta hér í 2. umræðu þann 16. desember og það er mál um jöfnun flutningskostnaðar raforku. Það er bara risamál. Jöfnun flutningskostnaðar raforku er markmið sem ég styð heils hugar. Það er markmið sem Sjálfstæðisflokkurinn styður og hefur flokkurinn gert margt í gegnum tíðina til að jafna flutningskostnað raforku. Þegar þetta mál kom inn í vor til umfjöllunar í nefndinni þá varð mikil umræða um það. Það var mikil umræða í nefndinni og við kölluðum eftir upplýsingum og það var áberandi hvernig bæði umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneyti en þó aðallega þá fjármálaráðuneytið, sem kannski bar það mest uppi þá en það komu líka gestir frá umhverfis-, orku-, loftslagsráðuneytinu sem gátu ekki gefið okkur nein svör. Hverju höfðum við áhyggjur af? Það er sú reynsla að þegar þessi leið hefur verið farin að hækka dreifiveitugjaldið til að jafna flutningskostnaðinn hafa dreifiveiturnar, eins og Rarik, stolið jöfnuninni um leið. Ívilnunin sem við setjum fer alltaf í hærri flutningskostnað, alltaf. Við kölluðum eftir greiningum á þessu, hvaða aðrar leiðir væru færar, hvernig við gætum tryggt það að þetta myndi ekki gerast aftur, engin svör. Það var alveg skýrt, það gat ekki leynst fyrir ráðuneytunum og stjórnvöldum hvaða áhyggjur efnahags- og viðskiptanefnd hafði af þessari ráðstöfun. Það gat ekki leynst. Spurningar okkar og áhyggjur voru algerlega skýrar. Fór ráðuneytið heim og vann þetta betur? Nei, þau settu þetta bara til hliðar. Hafa svo mögulega fengið einhverja spurningu frá kjósendum um þetta, voru búnir að gleyma þessu uppi í hillu og sendu þetta á minnisblaði hér 11. desember. Hafa ekkert unnið í málinu. Samhenta verkstjórnin hefur ekkert unnið í málinu, laumar þessu hér inn korteri fyrir jól vitandi það að við styðjum markmiðið og ætla að lauma þessu hér í gegn til þess að þurfa ekki að svara nefndinni fyrir vanmátt sinn. Þetta er algjörlega óforskammanlegt. Þetta eru bara nákvæmlega sömu vinnubrögð og gerð voru með vörugjöldin á bifreiðarnar sem við ræddum hér í dag, treysta sér ekki til að koma með sérfrumvarp um það, treysta sér ekki til að segja hver áformin voru og koma með það á minnisblaði eftir á.

Ég vil alveg taka það fram að starfið í efnahags- og viðskiptanefnd hefur gengið ágætlega og hv. formaður Arna Lára Jónsdóttir, sem situr hér í salnum, hefur verið mjög meðtækileg við að taka á móti gestum og taka við okkar beiðnum. Virðulegur þingmaður Sigmundur Ernir Rúnarsson hefur verið mjög jákvæður og öflugur í störfum nefndarinnar líka. Það hefur ekki vantað. Nefndin hefur unnið ágætlega en að fá alla þessa skattorma með þessum gríðarlega flóknu og miklu skattkerfisbreytingum plús kílómetragjaldið og vera að fá svo svona stoðsendingu inn að hlið í hnakkann á lokametrunum, það hefur bara gert þetta svolítið kaotískt að hafa heildaryfirsýn yfir þetta. Umsagnaraðilar hafa ekki getað haft fókus til að fara yfir þetta allt saman, rosalega stórar kerfisbreytingar, unnar rosalega hratt, mjög tæknilega flókið með alls kyns EES-reglugerðum og öðru slíku. Við erum því alltaf að fá eitthvað nýtt um hvað hefði betur mátt fara. Það hefur verið hægt að laga það, ef það kostar ekki á tekjuhlið fjárlaganna, en ef það kostar einhverjar krónur þá var bara þvert nei, þá verður þetta bara að vera illa unnið af því að tekjurnar verða að koma. Stöðugleikareglan, eða skattareglan eða hvað þetta er, er löngu sprungin og ekki er hægt að koma sér saman um að fara betur með skattfé almennings. Það er algerlega ómögulegt hjá samhentu verkstjórninni. Við hér í stjórnarandstöðunni höfum því verið á hamstrahjólinu hér undanfarnar vikur að fara yfir allar þessar skattkerfisbreytingar, benda á alla þá annmarka sem á þeim eru, allar þær afleiðingar sem þær munu valda. Og það er nú annað, það er eiginlega aldrei neitt almennilegt áhrifamat. Þótt þau séu heiðarleg hér, það er áhrifamat í þessu. Það hefur verið bent á að það sé ekki fullkomið áhrifamat, en það er þá alla vega áhrifamat um að þetta muni hækka vísitölu neysluverðs. Það er þá alla vega áhrifamat að þetta muni hækka leiguverð. Það skal þó þakka fyrir það og bent á þegar vel er gert, en svona á þetta að vera í öllum málunum og er ekki. Það er nú vandamálið. Við erum því hér á hamstrahjólinu að reyna að sporna gegn öllum þessum skattahækkunum, benda á aðrar leiðir, koma með skynsamlegar tillögur, fjármagnaðar tillögur, reyna að læra af reynslunni. Við höfum viðurkennt mistök úr starfsstjórninni sem voru leiðrétt hér í dag. Það sáu allir afleiðingarnar af þeim en samt er haldið áfram og reynt að gera sömu mistökin sem oftast í öllum þessum skattkerfisbreytingum hér.

Virðulegur forseti. Ég vona svo innilega að einhvers staðar kvikni ljós hjá hæstv. ríkisstjórn, hún hverfi frá einhverjum af þessum skattkerfisbreytingum. Við munum greiða atkvæði gegn þeim. Við munum leggja til að hætt verði við þær. Þau fáu og litlu skref sem eru skrefin stigin hér til hægðarauka fyrir almenning munum við í Sjálfstæðisflokknum að sjálfsögðu styðja.