fjárlög 2027.
Virðulegi forseti. Eitt mikilvægasta verkefni ríkisstjórnarinnar er að koma böndum á ríkisútgjöld. Í því skyni kynnti ríkisstjórnin í vikunni fyrstu hallalausu fjárlögin í langan tíma. Vinna við fjárlög árið 2027 markast af þessu. Við þurfum víða að sýna aðhald og gera ráðstafanir til að halda okkur innan ramma fjárlaga. Á mörgum mikilvægum málefnasviðum njótum við þess á hinn bóginn að fjárveitingar til málaflokka voru hækkaðar verulega í síðustu fjárlögum. Þar má ekki síst telja framkvæmdir vegna vega og viðhalds á vegum. Í frumvarpi til fjárlaga 2027 er gert ráð fyrir að fjárheimildir á málefnasviðum ráðuneytisins nemi tæpum 15,3 milljörðum kr. sem er lítils háttar lækkun frá fyrra ári. Árið áður hækkuðu framlög ríflega á milli ára eða um 12,15%.
Verkefni innviðaráðuneytisins eru á tveimur málefnasviðum, 8 og 11, og eru eftirfarandi: Málefnasvið 8, sveitarfélög og byggðamál. Til þeirra teljast m.a. Jöfnunarsjóður sveitarfélaga, Byggðastofnun, byggðaáætlun og sóknaráætlun landshluta. Í heildina nema framlög til þessa málefnasviðs um 41,1 milljarði kr. Framlög til Jöfnunarsjóðs sveitarfélaga nema ríflega 39 milljörðum kr. og aukast um 5,8% á milli ára. Nýlegar breytingar á sjóðnum hafa reynst afar vel en markmiðið var að framlög úr sjóðnum, sem eru mikilvægasta tekjulind sveitarfélaga, yrðu réttlátari og markvissari. Fjárveitingar til byggðamála munu nema tæplega 1,7 milljörðum kr. Í vetur mun ég leggja fram þingsályktunartillögu um nýja byggðaáætlun og hlakka ég mikið til að ræða málefni byggðanna í þinginu nú í vetur. Undir málefnasvið 11 falla samgöngur og fjarskipti. Fjárheimildir málefnasviðs samgangna og fjarskipta að meðtöldum rekstrartekjum nema ríflega 74 milljörðum kr. Langstærstur hluti fer til samgöngumála eða tæplega 71,1 milljarður kr. en framlög til fjarskipta, póst- og netöryggismála nema 1.755 millj. kr. Loks nema fjárheimildir stjórnsýslu innviðaráðuneytisins liðlega 1.300 milljónum.
Framlög til samgöngu- og fjarskiptamála lækka um 3,2 milljarða kr. að raunvirði frá fjárlögum fyrra árs. Skýrist lækkunin fyrst og fremst af tímabundnum fjárheimildum sem falla niður, m.a. til vegagerðar við Hvammsvirkjun. Þá er lagt til að framlög til Betri samgangna lækki tímabundið um 2 milljarða kr. sem koma inn síðar. Samhliða nýframkvæmdum verður áfram áhersla á viðhald vega. Í samræmi við stefnu ríkisstjórnar eru framlög til vegakerfisins aukin um 1,6 milljarða kr. Einnig er lagt til að styrkir til almenningssamgangna á landsbyggðinni hækki um tæplega 1 milljarð kr.
Virðulegi forseti. Eins og fram kom í upphafi ræðu minnar hafa framlög til framkvæmda og viðhalds á vegakerfinu verið stóraukin frá því að ríkisstjórnin tók við og verður lögð áhersla á áframhaldandi viðhald á vegakerfinu til að vinna á viðhaldsskuldinni. Þetta er í samræmi við stefnu ríkisstjórnarinnar um að auka fjárfestingu í samgöngum og hefja kraftmiklar framkvæmdir samfélaginu til heilla. Við styðjum einnig við nýja samgönguáætlun fyrir tímabilið 2026–2040 sem Alþingi samþykkti síðastliðið vor. Stofnun innviðafélags um fjármögnun mikilvægra samgöngumannvirkja mun síðan styðja við markmið okkar um að flýta fyrir þjóðhagslega mikilvægum samgönguframkvæmdum.
Framlög til þjónustu á vegum voru aukin til muna í fjárlögum fyrir yfirstandandi ár og um leið var þjónustustig vetrarþjónustu varið. Að óbreyttu hefði þurft að skerða vetrarþjónustu verulega til að koma í veg fyrir halla. Það er markmið þessarar ríkisstjórnar að efla byggðir um land allt, jafnt á landsbyggðinni sem og á höfuðborgarsvæðinu.
