158. löggjafarþing — 6. fundur,  15. sept. 2026.

störf þingsins.

[13:43]
Horfa

Rósa Guðbjartsdóttir (S):

Virðulegur forseti. Í umræðunni um námsárangur og stöðu barna á Íslandi lítum við stundum til þess hvað Finnar og Eistlendingar hafa gert til þess að ná góðum árangri. En mig langar að líta aðeins til Bandaríkjanna að þessu sinni. Í Mississippi-ríki var lestrarkennsla tekin algerlega í gegn í grunnskólunum fyrir rúmum áratug í kjölfar þess að ríkið kom afar illa út úr samanburði á námsárangri barna. Skemmst er frá því að segja að algjör viðsnúningur hefur orðið. Teknar voru upp nýjar aðferðir við lestrarkennslu og markmiðið er að barn hafi öðlast nógu mikla færni eftir þriðja bekk í grunnskóla til að það geti farið að lesa sér til gagns. Það er sem sagt gengið út frá því að börn séu búin að læra að lesa eftir þriðja bekk og fari nú að lesa til að læra. Hafi barnið ekki náð ákveðnum færniviðmiðum í lestri þá færist það ekki upp í fjórða bekk heldur fer aftur í þann þriðja og þetta á við um 6–10% barna í ríkinu. Kröfurnar þarna um hafa jafnvel verið auknar á síðastliðnum árum. Nú er svo komið að Mississippi, sem var í næstneðsta sæti meðal ríkja Bandaríkjanna þegar að lestrarfærni grunnskólabarna kom, er nú komið í hóp þeirra tíu efstu. Já, það er hægt að fara ýmsar leiðir en óhætt er að tala um, eins og það er stundum kallað, kraftaverkið í Mississippi og við ættum kannski að gefa því nánari gaum. En þessi áhersla á að börn nái ákveðinni færni sem fyrst rímar einmitt vel við stefnu farsældarlaganna á Íslandi sem við ræðum hér síðar í dag þar sem snemmtæk íhlutun er meginstef sem gengur m.a. út á að börn séu gripin í skólakerfinu áður en vandi þeirra verður of mikill. Ræðum þetta nánar, en áfram íslensk börn.