15.04.1909
Neðri deild: -1. fundur, 21. löggjafarþing.
Sjá dálk 1101 í B-deild Alþingistíðinda. (1515)

16. mál, aðflutningsbann

Framsögumaður meiri hlutans (Björn Þorláksson):

Eg stend ekki upp til þess | að segja mörg orð við þetta tækifæri og eftir þessa fróðlegu ræðu háttv. 1. þm. S.-Múl. (J. J.), því eg er mjög illa fyrirkallaður, eins og menn heyra. Eg skil að ræðan átti að vera rothögg á þetta mál. Eitt af aðalstaðhæfingum hans var það, að nú væri bannlög ekki nema í þremur ríkjum Bandafylkjanna, þar væri bannlagamönnum óðum að fækka. Þetta er algerlega rangt. Eg veit eigi betur, en að tímaritið Review of Reviews sé í alla staði mjög áreiðanlegt og er þar talið, að af 85 miljónum manna lifi 40 miljónir undir bannlögum í Bandafylkjunum við árslok 1907 og ef litið er á alt landið, sé 70% undir bannlögum.

Og annarsstaðar frá veit eg áreiðanlega, að á sama tíma höfðu að minsta kosti 11 ríki ríkisbannlög eða bannlög, er næðu yfir alt ríkið.

Þá vil eg snúa mér að því, sem h. 1. þm. S.-Múl. (J. J.) sagði, að hvergi í heiminum hefði verið aðflutningsbann til þessa tíma. Þó svo hefði verið, sannaði það ekkert í móti þessu máli, því á aðflutningsbanni og sölubanni er að eins stigmunur. Hér er að ræða um tvo áfangastaði á bannlagaleiðinni, á leið að sama takmarki, tveir áfangastaðir með löngu millibili. En þó skal eg eitt dæmi nefna þess, að aðflutningsbann hefir verið til. Júlíus Cæsar tekur það fram í upphafi 4. bókar sinnar um Gallastríðið, að ein þjóð á Þýzkalandi, að nafni Svefar, þoli ekki að vín sé flutt inn til þeirra. Þetta nægir eitt til að sýna að staðhæfing þingmannsins er röng.

Þar sem þm. bregður mér um hringlandaskap í þessu máli, þá ætla eg eigi að taka mér það nærri, en við það get eg kannast, að eg hefi orðið að slá talsvert af mínum kröfum, til að fá aðra til samvinnu, enda skal eg ekki dyljast þess, að mér hefir verið talsvert áhugamál að koma þessu frumv. fram. Annars ættu þeir sízt að tala um hringlandaskap, sem ekki eru fyrirmynd annara að staðfestu.

Háttv. þm. var að bera í bætifláka fyrir mönnum á Seyðisfirði, sem eigi hefðu vitað, að mál þetta yrði tekið fyrir á þessu þingi. En um það fullvissaði eg þá og tók það enda skýrt fram seinna í blaðagrein í Austra, svo hér er að ræða um tilgátur einar hjá þingmanninum.

Því einu vil eg viðbæta, að hina löngu skýrslu, er hann kom með um bannlagaástandið í Bandafylkjunum, álít eg vera ósannindi í aðalatriðunum. Ætla eg svo eigi að svara fleiru í ræðu háttv. þm.