06.05.1909
Sameinað þing: -1. fundur, 21. löggjafarþing.
Sjá dálk 762 í B-deild Alþingistíðinda. (595)
Björn Kristjánsson:
Meiri hluti nefndarinnar í Nd. hefir leyft sér að koma fram með breyt.till. við 2. gr. þannig, að í stað síðasta málsliðs komi : »Frumbók skal vera gegnumdregin og innsigluð af notarius plublicus«. Það kann nú að virðast í fljótu bragði, að breyting þessi hafi litla þýðingu, en við nánari athugun verður nefndin þó að halda fast við þessar brt. sínar. Það sem greinir á er það, að þar sem við nefndin höfum viljað hafa frumbókina löggilta, hefir Ed. fallizt á »copíu«-bókartilhögunina, að frumbókin sé þannig, að gefa megi stafrétt afrit af henni, og til þess sé brúkaður pappír, sem liti frá sér, »kalkerpappír«. Frumbók þessi, sem veitir mest sönnunargildi, þarf að vera vel og glögt færð, en það mun þó verða eftir frumvarpinu, eins og það nú er, að færa hana með blýant eða stýl, <
háttv.
Ed., eru ekki heppileg í þá átt. Já, eg vil leggja áherzlu á, að ef frumbókinni yrði þannig fyrir komið, sem
háttv.
Ed. hefir lagt til, þá mundi útlit hennar og frágangur vera svo óskýr og ógreinilegur, að útlendingar, sem verzla við okkur, og sem komast kynnu að þessari bókfærslu, mundu reka augun í það, og það gæti orðið til þess að hnekkja lánstrausti okkar erlendis. Þess má líka geta, að fyrir marga kaupmenn, sem verzla út á útkjálkum þessa lands yrði oft allörðugt að ná í hentugan pappír, »kalkerpappír«, sem nota verður við afritin. Það væri þeim allerfitt að birgja sig upp með hann fyrir alt árið; jafnvel hér í Rvík er það miklum erfiðleikum bundið að fá almenn bréfhylki. Nefndin í
Nd. gerir þetta ekki að neinu kappsmáli, en vill þó benda fastlega á þessa galla, og álítur, að verði breytingar hennar ekki samþyktar, þá eigi frumvarpið að falla, og það því fremur, sem nefndin hefir ekki farið þess dulin, að ýmsir aðrir gallar væru á frumv., sérstaklega t. d. 8.
gr., þar sem svo er fyrirskipað, að löggilt verzlunarbók missi sönnunargildi sitt eftir eitt ár. Slíkt ákvæði er mjög óheppilegt og ósanngjarnt, en við, meiri hluti nefndarinnar, unnum það til samkomulags, að gera það ekki að ágreiningsatriði, enda þótt að sönnunargildi vel færðra verzlunarbóka hefði að sjálfsögðu átt að endast eins lengi og bókin, eins og venja hefir verið. Og að minsta kosti hefði sönnunargildið þó átt að gilda fram að því, að skuldir firnast samkvæmt skuldafyrningarlögunum.
