10.08.1917
Neðri deild: 30. fundur, 28. löggjafarþing.
Sjá dálk 1882 í B-deild Alþingistíðinda. (1871)

82. mál, skipun prestakalla

Frsm. (Einar Jónsson):

Frv. þetta, á þgskj. 243, er hjer komið frá háttv. Ed. Var þar í allsherjarnefnd og fjekk meðmæli hennar. Í háttv. Nd. hefir allsherjarnefnd einnig haft það til meðferðar og mælt með því. Einn nefndarmaður var því að vísu ekki meðmæltur, af ótta fyrir því, að fleiri kæmu á eftir með sömu kröfur, en áleit þó mikla þörf þeirrar breytingar, sem þetta frv. fer fram á.

Þannig stendur á breytingu þessari á 1. nr. 45, 16. nóv. 1917, um skipun prestakalla, að lögin ákveða breytingu á þeim fjórum prestaköllum, sem hjer ræðir um, og myndar úr þeim þrjú prestaköll, þegar Miklaholtsprestakall losnar. Ennþá eru þau fjögur, og þó á nokkurn annan hátt en hjer er farið fram á.

Að steypa þessum köllum saman og mynda þrjú úr fjórum geta viðkomendur ekki felt sig við, Álíta ókleift vegalengdar og torfærna vegna fyrir prest að þjóna slíkum brauðum, og æskja því bæði fyr og nú, að breyting fáist á þessu.

Sje athuguð vegalengdin t. d. í Staðastaðarprestakalli, þegar breytingin væri komin á, tæki það að eins spottann frá Haffjarðará vestur í Einarslón, sem mun vera nálægt 90 km., — eða líkt og hjeðan úr Reykjavík og austur að Skálholti eða austast í Holtahrepp í Rangárvallasýslu, — og þó gæti í vissum tilfellum orðið eins örðugt fyrir Ólafsvíkurprest að ferðast til Hellnasóknar, og vegalengdin frá Búlandshöfða að Hellum, ef fara þyrfti með sjó kringum Jökul, orðið enn lengri. Að vetrarlagi yrði sá prestur annað tvent að gera, að fara fyrir Jökul eða að brjótast fjallvegi, Kambsskarð eða Jökulháls, og er óvíst, hvort tiltækilegra er í snjóalögum. Eins og ástatt er mun Ólafsvíkurkallið vera erfiðast, og fer því frv. fram á þá breytingu frá því, sem enn gildir, að Hellnasókn leggist við Staðastað, og við það fella sig allir hlutaðeigendur. Eftir þeirra óskum er frv. á þennan hátt úr garði gert.

Þess má geta, að prestastefnan hefir hjer í fyrsta sinni mælt eindregið með breytingu á prestakallalögunum frá 1907, og virðist það benda til þess, að hjer sje þörfin mest. Skýr og rækileg greinargerð fylgir frv. Vænti jeg, að háttv. þm. hafi lesið hana og leggi trúnað á. Hún er komin frá nákunnugum og skilorðum manni; því er mikið upp úr orðum hans leggjandi.

Að hinu leytinu verður þess að gæta, að vilja þeirra, sem eiga eða óska að nota sjer sáluhjálp prestanna, verður að taka til greina, svo framarlega sem ekki er strikað yfir presta og kirkjusiði með öllu. Ýmsir háttv. þm. eru sennilega kunnugri staðháttum á þessu svæði en jeg, og tel jeg víst, að allir þeir viðurkenni rjettmæti frv. En einnig hinir, sem lítt þekkja þar vegi, fjöll og fyrnindi, vænti jeg að veiti því atkvæði, svo að það nái fram að ganga.