20.04.1918
Efri deild: 6. fundur, 29. löggjafarþing.
Sjá dálk 29 í C-deild Alþingistíðinda. (1605)

3. mál, fráfærur ásauðar

Magnús Torfason:

Jeg ætla mjer ekki að taka þátt í því að meta, hve mikið frv. þetta mundi auka feitmeti í landinu, en þó er jeg ekki í neinum vafa um, að það mundi gera það að talsverðum mun, og ekki að eins feitmeti, heldur einnig önnur efni, sem við þörfnumst mest, ostefni og skyr.

Jeg hefi haft næg tækifæri til að sjá, hver kostur manna hefir verið í vetur í sjávarþorpum, og veit, að margur hefir beðið heilsu- og jafnvel líftjón af slæmri og óheppilegri fæðu. Er því full ástæða nú til að gera alt til þess, að þeir, sem við verstan kost eiga að búa, geti veitt sjer betri fæðu en síðasta vetur.

Jeg hefi litið svo á, að frv. þetta væri að eins heimildarlög fyrir stjórnina, til þess að gera alt, sem hún telur fært, til þess að auka fráfærur ásauðar, en að það beri ekki að skoða sem almenn þvingunarlög.

Þess er líka getið í ástæðum frv., að þótt ekki yrði nema tiltölulega lítill hluti fram yfir það sem verið hefir, sem fært yrði frá af ám, þá mundi það geta komið að góðu haldi.

Framkvæmdir málsins eru í höndum landsstjórnarinnar, og get jeg ekki hugsað mjer, að reglugerð sú, sem gerð yrði kæmi út í lífið án þess að vera áður borin undir búmenn og fulltrúa þeirra, Búnaðarfjelag Íslands.

Jeg skal svo ekki fara frekar út í þessa hlið málsins, meðan engar bendingar koma frá hæstv. stjórn um það, hvernig hún hafi hugsað sjer aðaldrættina í till. sínum.

Jeg verð að segja það, að mjer finst háttv. landbúnaðrn. hafa tekið kuldalega í þessar bjargráðatillögur hæstv. stjórnar, sjerstaklega þegar þess er gætt, að hjer er annað frv. á ferðinni, frá hv. frsm. landbúnaðarn. (S. F.), sem hlýtur að draga úr feitmetisöflun í landinu.

En það sem sjerstaklega var ástæðan til þess, að jeg tók til máls, var það, að mjer skilst nál. vera mjög einhliða og sjálf rökstudda dagskráin órökstudd.

Nál. miðar alt að því, að níða alt vit úr frv. stjórnarinnar, en ekki er ein einasta setning til að rökstyðja dagskrána. þar segir svo, að stjórnin eigi að stuðla að því eftir föngum, að bændur geti aukið vinnukraftinn, en engin bending er gefin um, hvernig það megi verða.

Enn fremur á stjórnin að gefa bænum upphvatningu til fráfærna á „tiltækilegan hátt“, en engu orði er vikið að því, hvernig hann er, sá háttv. tiltækilegi háttur.

Af öllu þessu virðist mjer það ljóst, að fylsta þörf sje á að fresta þessari umr., og þykist jeg vita, að háttv. nefnd verði fús til að hugsa málið betur og koma fram með ástæður fyrir hinni rökstuddu dagskrá.

Jeg lít því svo á, að það sje í þágu háttv. nefndar, ef málinu yrði frestað.

Mjer finst líka full ástæða til að láta bíða með að stytta máli þessu aldur, þangað til háttv. bjargráðanefnd hefir komið fram með eitthvað, til að bæta úr skorti þeim, sem þetta frv. átti að bæta úr.