25.03.1924
Neðri deild: 32. fundur, 36. löggjafarþing.
Sjá dálk 284 í B-deild Alþingistíðinda. (122)

1. mál, fjárlög 1925

Björn Líndal:

Jeg á enga brtt. fyrir mitt kjördæmi. Mínir kjósendur báðu mig ekki um það og ætluðust heldur ekki til þess, svo gott skyn báru þeir á árferðið í fjármálum landsins. Jeg segi þetta því ekki til að miklast af því, enda er hið sama að segja um suma aðra háttv. þm. heldur segi jeg þetta kjósendum mínum til maklegs heiðurs.

Samt sem áður vildi jeg leyfa mjer að minnast á örfáa liði.

Fyrst er það styrkurinn til Guðmundar Bárðarsonar náttúrufræðings. Er jeg mjög mótfallinn því, að hann verði feldur niður. Jeg veit um þennan mann, að hann er með afbrigðum vel heima í sinni grein. En nú hefir hann ekki, sakir heilsubrests, getað stundað kenslustörf í vetur og er kominn hingað til Reykjavíkur til lækninga, og er mjer kunnugt um, að hann mun þurfa allra sinna muna með.

Þá eru það 2 liðir, sem jeg vildi sjerstaklega leyfa mjer að spyrja um.

Í fjárlagafrv. stjórnarinnar er gert ráð fyrir 6 þús. kr. styrk til Sambands íslenskra heimilisiðnaðarfjelaga. Nú ákveður hv. fjvn., að 2000 kr. af þessari upphæð gangi til konu einnar, Halldóru Bjarnadóttur. Veit jeg ekki, hvernig á þessari ráðstöfun stendur, og er mjer ekki grunlaust um, að hjer sje einhver „pólitík“ á ferðinni. Þessi kona er ekki í þjónustu Heimilisiðnaðarfjelagsins, og er því harla einkennilegt að skylda fjelagið til þess að veita henni stóra upphæð af sínum styrk. Virðist viðkunnanlegra að veita henni sjerstakan styrk, ef hún er þess makleg, sem jeg efast ekki um. Jeg gæti betur skilið þetta, ef hjer væri verið að reyna að koma á góðri samvinnu milli þessarar konu og fjelagsins, en mjer er ekki grunlaust um, að þessi ráðstöfun muni fremur draga til sundrungar en sameiningar.

Hinn liðurinn er áætlunarveiting til fjárkláðalækninga. Athugaverður finst mjer þessi liður fyrir þá sök, að hann gengur til þess að spara fyrir hirðulausustu mennina í landinu. Á hinn bóginn er hann svo lítill, að til lítilla nota yrði við útrýmingu kláðans.

Að lokum vildi jeg svo minnast á styrkinn til framkvæmdar jarðræktarlaganna. Jeg vil ekki mótmæla því, að styrkur þessi geti á vissan hátt orðið að gagni, en á annan hátt getur hann líka orðið til hinna mestu skemda. Og það er mjer nær að halda, að þær þúfur, sem sljettaðar yrðu fyrir þennan styrk, myndu ekki nægja til þess að vega upp á móti því smásálarþýfi, sem við þetta mundi vaxa í hugum íslenskra bænda. Það á ekki að þurfa að kaupa menn til að rækta landið sitt. Einu sinni voru þeir tímar, að sjómennirnir flýðu á náðir bændanna, þegar í nauðirnar rak. Þá báru bændur landsstólpanafnið með rjettu. Og þeim rjetti vil jeg ekki að við bændurnir glötum fyrir smásálarskap. En nú virðist sem þessu sje snúið við. Jeg vil nú ekki orðlengja þetta frekar, en beini þeirri ósk til háttv. þingbænda sjerstaklega, að þeir sýni þann höfðingsskap að greiða atkvæði á móti þessari fjárveitingu.

Að síðustu bið jeg menn að misskilja það ekki, að jarðræktin hefir jafnan verið mitt mesta áhugamál. En svo ann jeg íslenskum bændum, að jeg vil ekki láta ásannast, að þeir hafi skotið sjer undan þeim þungu byrðum, sem nú hvíla á þjóðinni og allir verða að bera í sameiningu og reipdráttarlaust, ef okkur á að verða nokkur viðreisnarvon.