05.05.1925
Efri deild: 68. fundur, 37. löggjafarþing.
Sjá dálk 2645 í B-deild Alþingistíðinda. (1715)

118. mál, herpinótaveiði

Frsm. (Ingvar Pálmason):

Lög þau, sem hjer er farið fram á að fella úr gildi, eru heimildarlög fyrir sýslunefnd Skagfirðinga til þess að banna síldveiði með herpinót innan línu, sem hugsast dregin frá norðurenda Þórðarhöfða norðan við Drangey og í sömu stefnu á Skaga. Á þingi 1913 var samþykt heimild fyrir Skagfirðinga til þess að banna síldveiði með herpinót innan línu frá innanverðum Þórðarhöfða til Ingveldarstaða á Reykjaströnd. Á þingi 1923 var farið fram á það, að sýslunefnd veittist heimild til þess að færa línuna utar, eins og jeg hefi þegar getið um.

Nú er það svo, að kunnugir menn segja, að með þessari ytri línu, sem nú er víst orðið, að sýslunefnd Skagfirðinga ætlar sjer að nota, þá sje veiðisælasta plássið á Skagafirði fyrir síldveiði í herpinót útilokað.

Nú er að líta á það, hve mikil sanngirni mælir með því, að einstök hjeruð geti útilokað önnur frá veiðum innan landhelgi með slíkum samþyktum. Það hafa frá fyrstu heyrst raddir um það, að fiskiveiðasamþyktirnar sjeu og hafi verið til ills eins og ættu ekki að líðast. Jeg skal nú ekki leggja dóm á það, enda liggur það ekki fyrir hjer. En hitt er víst, að með þessari heimild fyrir Skagfirðinga frá 1923, sem þeir ætla nú að fara að nota, þá er gengið svo langt, að ástæða er til þess að óttast það, að ef haldið verður áfram í líka átt, þá sjeu engin takmörk fyrir því, hversu langt verður í því gengið að banna utanhjeraðsmönnum veiðar með slíkum samþyktum. Sýslunefnd Skagfirðinga heldur enn heimildinni frá 1913, og þar sem sú lína, sem þar er ákveðin, er það utarlega, að litlar líkur eru til þess, að hjeraðsbúum sje skaði gerður af herpinótaveiði fyrir utan þá línu, þá virðist mega við það una. Það er því full ástæða til þess að telja þau takmörk nær sanni og afturkalla lögin frá 1923.

Jeg er ekki vel kunnugur á Skagafirði, en þó þekki jeg þar nokkuð til, og mjer virðist, þegar litið er á línuna frá 1913. þá sýnist hún friða það væntanlega síldveiðapláss, þar sem líkur eru til, að hagur gæti að því orðið að stunda síldveiði í lagnet. Það er ekki líklegt, að síld veiddist í net fyrir utan þá línu. En þó svo væri, þá ætti slíkt ekki að koma í bága við það, þó herpinótaveiði væri stunduð fyrir utan þá línu, því það er álit kunnugra manna, að síldveiði með herpinót hafi lítil áhrif á göngu síldar. Jeg skal ekki fara lengra út í það, því mig brestur hjer kunnugleika, en mjer þykir slík ályktun sennileg. Það virðist því, eins og málið liggur fyrir og eins og það er rökstutt með greinargerð frv., þá mæli öll sanngirni með því, að lögin sjeu numin úr gildi. Og mjer virðist ekki gengið á rjett Skagfirðinga, þó heimild þessi sje afturkölluð, því með henni er býsna mikið skertur sá rjettur, sem telja verður að Íslendingar yfirleitt eigi til landhelginnar. Sjútvn. hefir því komist að þeirri niðurstöðu, að samþykkja beri frv. það, sem hjer liggur fyrir, óbreytt.