08.04.1926
Neðri deild: 48. fundur, 38. löggjafarþing.
Sjá dálk 1649 í B-deild Alþingistíðinda. (1269)

33. mál, húsaleiga í Reykjavík

Frsm. minni hl. (Jón Baldvinsson):

Það eru komnar hjer fram brtt., sem báðar fara í þá átt, sem sumpart dregur úr afleiðingum af því að afnema lögin og sumpart vill gefa bæjarstjórninni nokkurt vald í þessu máli. Um till. meiri hl. skal það játað, að það kann að felast í henni nokkur bót frá því, sem var í frv. Það má líta svo á, að ekki sje hægt að segja upp húsnæði fyr en 14. maí og ekki hægt að hækka leigu þess leigjanda, sem situr í húsnæðinu til þess tíma. En spurningin er, hvort ákvæðin sjeu fullnægjandi eftir að lögin eru úr gildi numin. Þeim ágreiningi, sem upp kann að rísa um, hvernig verði með það farið, geri jeg ráð fyrir, að verði skotið til dómstólanna. Húsaleigunefnd starfar fyrir fje bæjarsjóðs, þannig að bæjarmenn fá ókeypis, úrskurð um húsnæðið. Jeg hygg rjettara af hv. meiri hl. allshn. að koma þá heldur með tillögu um að láta lögin standa öll til 15. febrúar 1927 og leyfa mönnum að segja upp húsnæðinu með þriggja mánaða fyrirvara, eða láta þau standa til 14. maí 1927. En það er þó ekki þetta, sem jeg sjerstaklega fer fram á, heldur hitt, að hv. deild felli frv., eða, ef það fæst ekki, þá samþykki hún þó að minsta kosti brtt. hv. þm. Mýr. (PÞ). Það er hastarlegt, að gengið sje svo frá þessum málum, að bæjarstjórn hafi enga vörn, enda er ekki farið fram á það við ríkisstjórnina að nema heimildarlögin frá 1921 úr gildi, og mjer hefir skilist á borgarstjóra, að það hafi aldrei verið ætlun bæjarstjórnarinnar, að þau lög ættu að falla úr gildi.

Hv. þm. V.-Sk. (JK) hefir fært fram þær ástæður, að það væri vitanlegt, að bæjarstjórnin hefði í 5 ár haft tækifæri til að notfæra sjer lögin. Þetta er að vísu rjett, en jeg viðurkenni ekki, að atvinnumálaráðuneytið hafi átt að neita reglugerðinni staðfestingar. Jeg skoða það svo, að það komi beint til af því, að í bakhöndinni hafði bæjarstjórnin í gildi lögin frá 1917 sem tryggingu fyrir því, að ekki væri hægt að reka fólk út á götuna nje heldur hækka leigu. Það var mikið af því, að bæjarstjórnin hafði hin lögin í bakhöndinni, og jeg er sannfærður um, að ef þau lög fá að standa, þá mun bæjarstjórnin nota sjer þau. (MJ: Það þarf ekki annað en að flýja til Alþingis aftur). Það getur orðið erfitt, ef árangurinn kemur ekki í ljós fyr en 14. maí 1927, að bíða þess, að þing komi saman 1928. Annars er það skárra en ekki, ef till. háttv. þm. Mýr. verður samþykt. Þá hefir þó bæjarstjórnin einhverja vörn í málinu: annars stendur hún uppi varnarlaus. Það getur verið, að stjórnin yrði fús, eins og 1917, til að gefa út bráðabirgðalög, en ekki hefi jeg nú samt neina trú á því.