29.03.1926
Neðri deild: 43. fundur, 38. löggjafarþing.
Sjá dálk 334 í B-deild Alþingistíðinda. (85)

1. mál, fjárlög 1927

Atvinnumálaráðherra (MG):

Jeg ætla aðeins að segja nokkur orð um brtt. við 13. gr. frv. Jeg skal fyrst gera þá almennu aths., að þegar stjfrv. var samið, var farið á fremsta hlunn með verklegar framkvæmdir. Jeg sje mjer því ekki fært að greiða atkv. með þeim hækkunartillögum til verklegra framkvæmda, sem hjer liggja fyrir. Það er fyrirsjáanlegt, að fjárlögin geta ekki orðið afgreidd nema með tekjuhalla, sem jeg vil að verði sem minstur, þótt hinsvegar sje ekki þægilegt fyrir mig að vera á móti verklegum framkvæmdum. En jeg sje mjer þó ekki annað fært, og geri jeg það með tilliti til þess, að í stjfrv. voru tilteknar svo háar upphæðir til verklegra framhvæmda, að þær hafa aldrei hærri verið. Jeg veit og játa, að beiðnir um hærri framlög til brúa, vega og síma hafa fullkominn rjett á sjer. en það er þegar búið að skamta það, sem talið var fært að láta, og síðan áætlunin um þetta var gerð, hefir aðstaðan ekkert breyst, og síst til batnaðar.

Eins og hv. fjvn. er best kunnugt um, var farið í till. um, hvaða mannvirki skyldu tekin upp, eftir tillögum hlutaðeigandi framkvæmdarstjóra, um vita vitamálastjóra, um brýr og vegi vegamálastjóra og síma landssímastjóra. Jeg hafði, þegar langt var komið undirbúningi fjárlagafrv., skýrt þeim frá því, hve háar upphæðir mætti leggja af mörkum, en þeir skyldu leggja til, hvaða framkvæmdir skyldu verða teknar upp. Það var alls ekki beitt neinni hlutdrægni um, hvaða framkvæmdir skyldu valdar. Jeg tek þetta ekki fram af því að jeg hafi heyrt neitt í þá átt, en jeg vildi samt vekja athygli hv. deildar á þessu.

Fyrsta brtt., sem jeg geri hjer að umtalsefni, er 22. brtt. frá hv. samgmn., við 13. gr. C. 2, á þskj. 297. Mjer hefir heyrst, að háttv. fjvn. sje á móti þessari brtt., eða a. m. k. 2. lið hennar. Það er nú svo um þessa tillögu, að þeirri fjárhæð, sem hún ræðir um, á að verja til að kaupa vjel í bátinn Skaftfelling og til þess að styrkja Ísfirðinga og Barðstrendinga til þess að kaupa nýja báta. Jeg veit ekki, hvernig fer með samgöngur til Skaftfellinga, ef bátur þeirra legst niður, og ekki veit jeg heldur, hvernig fer með siglingar á Ísafjarðardjúpi, ef enginn bátur verður fenginn. En að hafa þarna bát, sparar ríkissjóði fje, því að hann er jafnframt póstbátur. Þess vegna verður að styrkja hlutaðeigandi hjeruð til þess að fá báta og Skaftfellinga til þess að gera sinn bát nothæfan.

Það væri ef til vill hægt að fara aðra leið, að veita hærri styrk í nokkur ár og afborga af honum lán, sem tekin væru í þessu skyni. En það yrði erfitt að fá þessi lán, og efast jeg um, að betra væri að fara há leið en að veita umbeðna styrki nú. En það er komið í óefni, ef þessi till. hv. samgmn. verður feld, og sting jeg því upp á þeim milliveg að 2. liður brtt. verði samþyktur, en 85 þús. kr. fjárveitingin í stjfrv. verði látin halda sjer. Jeg skal ekkert fullyrða um það, hvort mögulegt verður að halda uppi öllum nauðsynlegum ferðum fyrir 85 þús. kr., en stjórninni fanst það þó mögulegt. Og ekki hefir komið neitt fram, sem raskar þessu, enda er það svo, að þótt farið hafi verið fram úr áætlun á lið sem þessum, að stjórnin hefir aldrei sætt þungum ákúrum fyrir það. Jeg get því sætt mig við þessa millileið og mig langar til að heyra frá hv. fjvn. og hv. samgmn., hvort þær sjeu ekki fyrir sitt leyti samþykkar þessu, sem jeg hefi stungið upp á. En jeg slæ þá jafnframt þann varnagla, að meira fje getur þurft.

Jeg hefi nú í einu lagi talað um hækkunartillögur 13. gr. og sýnt, af hverju jeg sje mjer ekki fært að greiða þeim atkvæði, og nefni ekki fleiri einst. brtt.