07.05.1927
Neðri deild: 69. fundur, 39. löggjafarþing.
Sjá dálk 2433 í B-deild Alþingistíðinda. (1827)

19. mál, varðskip ríkisins

Atv.- og dómsmrh. (Magnús Guðmundsson):

Jeg þarf engu að svara hv. frsm. 1. minni hl. (JörB). Samkomulagið milli okkar er nú orðið svo gott, að nærri stappar fullri vináttu. En það gengur ver með hv. frsm. 3. minni hl. (HjV). Honum þótti vinnutíminn of langur, sagði, að hann væri upp í 24 klst. á sólarhring. En þetta er hrein fjarstæða. Fastur vinnutími á skipunum er aðeins frá kl. 8 að morgni til 5 að kveldi, og er þar af veittur matmálstími. Auðvitað eru menn kallaðir á þiljur, þegar verið er að taka skip, en það er svo sjaldan, að ekki er hægt að telja það til fastrar vinnu.

Hv. frsm. 3. minni hl. (HjV) sagði, að skipverjar væru óánægðir og yrðu þó enn óánægðari, ef þetta frv. yrði að lögum. En jeg þekki varla þann flokk embættismanna, sem ánægður er með launakjör sín. Samband starfsmanna ríkisins er núna t. d. að fara fram á hækkun á dýrtíðaruppbót o. s. frv. — Þá talaði hv. þm. um það, þegar Borg var seld, að ekki hafi þá verið hugsað mikið um þá, sem á skipinu voru. En skipverjar á Borg voru ekki sýslunarmenn, og höfðu því einskis að krefjast. Þetta dæmi hv. þm. sannar því einmitt mitt mál, en ekki hans. (HjV: Það er hægt að selja Óðin líka!). Já, víst er það hægt, en þá kemur einmitt fram munurinn á því, hvað opinberir sýslunarmenn eru betur settir en venjulegir hásetar.

Hv. þm. áleit mjög varasamt að leyfa stjórninni að setja reglugerð um ýms frekari atriði, því að hún gæti sett skipverja undir aga!! En það er alsiða að mæla svo fyrir, að mönnum sje sett erindisbrjef, og jeg hefi aldrei heyrt því haldið fram, að þar með væru þeir ofurseldir einhverjum óskaplegum misþyrmingum.

Þá var hv. þm. að tala um laun skipverja, en þetta frv. nefnir launin ekki einu orði. (HjV: Brtt. háttv. 1. minni hl.). Brtt. eru ekki frá mjer, og því kemur mjer ekki við að verja þær.

Hv. þm. sagði, að það væri rangt hjá mjer, að endilega þyrfti að vera verkfall á togurunum þegar verkfall væri á varðskipunum, þ. e. a. s. ef skipverjar hefðu verkfallsrjett. Vitanlega þarf þetta ekki að fara saman, enda tók jeg það aðeins sem dæmi. Miklu verra væri ástandið, ef verkfall væri á varðskipunum, en togarar allir á sjó. (HjV: Það þarf engin verkföll, ef stjórnin er skynsöm). „Þarf engin verkföll“, segir hv. þm., en hann er nýbúinn að telja verkfallsrjettinn einhvern dýrmætasta rjett verkamanna. Líklega vilja þeir einhverntíma nota þann kjörgrip.

Hv. þm. sagði ennfremur, að það væri á almannavitund, að mikið af þeim fiski, sem bærist á land, væri veitt í landhelgi. Þetta er alveg rjett. Svo að segja allur smábátaafli er fenginn í landhelgi, á löglegan hátt. En það er eftir að sanna, hve mikið af fiski sínum togararnir taka í landhelgi. Hv. 4. þm. Reykv. getur ekkert um það vitað, þar sem hann er altaf í landi sjálfur.

Annað veifið finnur hv. þm. að því, að skipin liggi altaf í höfn, hitt, að skipverjar fái aldrei að stíga fæti á land. Svona er samræmið. En altaf þegar skipin eru í höfn, er svo mörgum mönnum leyft að fara í land sem hægt er. — Hv. þm. virðist vilja, að þessir sýslunarmenn hafi meiri rjett en allir aðrir. Jeg vil, að þeir hafi hinn sama. Hv. þm. lofaði mjög verkfallsrjettinn og áleit ilt fyrir skipverja að sjá af honum. En jeg held, að það sje ekki verra fyrir þessa en alla aðra embættis- og sýslunarmenn. Það eru ósannindi, að embættismenn hafi nokkurntíma gert verkfall. — En vilji einhverjir ekki sleppa verkfallsrjettinum, þá er bara að ráða sig ekki á skipin. Jeg veit, að nógu margir fást hvort sem er. Daglega koma til mín menn að falast eftir vinnu á skipunum; svo mikilsvert þykir mönnum að eiga vissa atvinnu allan ársins hring.