11.03.1927
Neðri deild: 27. fundur, 39. löggjafarþing.
Sjá dálk 308 í C-deild Alþingistíðinda. (2462)

69. mál, hvalveiðar

Flm. (Ásgeir Ásgeirsson):

Jeg og fleiri þm. bárum þetta sama frv. fram á þinginu 1925. Ber jeg það nú aftur fram, eftir tilmælum úr Vestur-Ísafjarðarsýslu.

Ástæðurnar fyrir frv. eru þær, að hvalveiðalögin, eins og þau nú eru, ná ekki tilgangi sínum. Tilgangur þeirra var sá, að auka hvalastofninn. Menn keptu að því af þeim ástæðum, að talið var, að hvalirnir hefðu áhrif á síldar- og fiskigöngur. Nú er skoðun manna á þessu breytt. Má nú telja vísindalega sannað, að hvalirnir hafi engin bætandi áhrif á síldargöngur. Menn rugla hjer saman orsök og afleiðingu. Það eru ekki hvalirnir, sem reka síldina að landi, heldur eru bæði að leita að hinu sama æti. Fuglinn, sem sækir að átu, ræður ekki göngu síldar; þannig ræður og hvalurinn ekki fiskigöngunni. Áta síldar og hvala fer eftir hita og straumi, og er hún fyrsta orsök síldargöngu og hvalagöngu. Þetta er vísindalega sannað. Bjarni Sæmundsson fiskifræðingur hefir jafnan haldið þessu fram. Erlendir fiskifræðingar eru á sama máli um þetta. Nágrannaþjóðirnar hafa yfirleitt horfið frá friðun hvala, og í Noregi hefir friðunarlögunum verið breytt í heimildarlöggjöf. En þar sem nágrannaþjóðirnar leyfa hvalaveiðar, þá þýðir ekkert fyrir okkur að ætla að vernda þá eða friða. Við mundum þá aðeins friða þá handa öðrum til að drepa þá, því að ekki munu hvalir vera það staðbundnir við land vort. Hitt væri skynsamlegra, að leyfa hjer takmarkaðar hvalveiðar með sjerleyfi. Sjerleyfið kemur í veg fyrir samkepni um hvaladráp og takmarkar skutlabátafjöldann. Kostirnir sem fylgja þessu, eru þeir, að atvinnan mundi aukast og að völ væri hjer á ódýrum og góðum matvælum, því að hvalkjötið hefir mikið næringargildi og er ljúffengt. Þá mundi þetta og afla ríkissjóði tekna. Hjer á eru því margir kostir, en engir gallar.

En hvað hvalstöðvunum viðvíkur, þá er hjer um arðvænleg fyrirtæki að ræða, enda hefir það sýnt sig með hvalstöðvar Norðmanna, t. d. í Færeyjum, að þær gefa góðan arð, og stundum jafnvel ágætan. Eins og hvalalögin eru nú, má gera ráð fyrir, að þau hafi rýrt bæði tekjur ríkissjóðs og einstaklinga, án þess að nokkrir gagnsmunir fylgi.

Að svo mæltu legg jeg til, að málinu verði vísað til 2. umr. og sjútvn.