22.03.1928
Neðri deild: 54. fundur, 40. löggjafarþing.
Sjá dálk 2571 í B-deild Alþingistíðinda. (2447)

17. mál, gin- og klaufaveiki

Frsm. (Bernharð Stefánsson):

Jeg hefi raunar mjög litlu að svara, því að till. nefndarinnar hefir verið mjög lítið mótmælt, eða því, sem jeg sagði í framsöguræðu minni, heldur hafa umræðurnar aðallega snúist um brtt. á þskj. 528.

Hv. 2. þm. Reykv. sagði, að allir Íslendingar vilji verjast þessari veiki. Jeg efast ekki um það, að hann og aðrir vilji það, en jeg hygg þó, eftir ræðu hans að dæma, að stundarhagsmunir kjósenda hans ráði gerðum hans í þessu máli frekar en hinn góði vilji. Annars þarf jeg ekki að svara hv. 2. þm. Reykv. miklu, því að hv. þm. Borgf. svaraði honum vel og ítarlega, Hv. þm. sagði, að veikin sje í rjenun í nágrannalöndunum og sýkingarhætta því minni en áður. En eftir frjettum, sem hingað hafa borist, hefir veikin að vísu rjenað í bili, en hún, getur altaf, samkvæmt undanfarinni reynslu, gosið upp aftur. Úr því að hún er landlæg í þessum löndum, þá getur enginn vitað, nema hún kunni að gjósa upp á hverri stundu og sýkingarhætta orðið enn meiri en fyr. Þá var annað atriði í ræðu hans, sem mjer þótti ennþá undarlegra. Jeg skildi hann svo, að hann teldi þær vörutegundir, sem nefndin leggur til að banna, með öllu hættulausar. Hv. þm. Borgf. hefir tekið það fram, að það er álit dýralækna, að sumar þeirra sjeu mjög hættulegar hvað þetta snertir. T. d. Sagði dýralæknirinn við nefndina, að sumar þeirra, svo sem hraðvaxið grænmeti, væri eitthvað það allra hættulegasta, sem hugsast gæti í þessu efni. Jeg vil í þessu sambandi benda hv. 2. þm. Reykv. á greinargerðina fyrir stjórnarfrv., sem er samið að minsta kosti með ráði dýralæknis, þar sem það er skýrt tekið fram, að þessar vörutegundir sjeu hættulegar. Hvað mjólkurafurðir snertir, þá er hægt að drepa sýklana í þeim með gerilsneyðingu, en varan getur smitast eftir gerilsneyðinguna, og er því ekki full trygging í henni. Líka vil jeg benda á það sem hættu hvað mjólkurafurðir snertir, að þær geta verið sendar frá sýktu heimili eftir að skepnurnar sýktust en áður en veikin þektist. Mjer heyrðist hv. þm. halda því fram, að þessar sóttvarnir væru ekki nema yfirskin, en það, sem í raun og veru lægi til grundvallar, væri annaðhvort það, að koma innlendum afurðum í hærra verð eða þá fáfræðin ein. Hann hjelt þessu beint fram að því er snertir brtt. á þskj. 528, og líka, að því er mjer skildist, um till. nefndarinnar. Þessu hefir verið svarað áður, og skal jeg ekki fara lengra út í það. En hvað fáfræðina snertir, þá vil jeg leyfa mjer að benda á það, að þessar till. eru samdar að ráði þeirra manna, sem álitnir eru hafa best vit á þessum málum hjer á landi. Ef því er um fáfræði að ræða í þessu máli, þá kemur hún fram hjá þeim, sem leggjast á móti till. sjerfræðinganna. Jeg skal játa, að jeg er enginn sjerfræðingur í þessum efnum, en mjer þykir þó hyggilegra að fylgja till. þeirra en hv. 2. þm. Reykv., enda gruna jeg hann um það, að hann sje líka mjög fáfróður í þessum málum.

Háttv. þm. talaði um, að með þessu væri verið að svifta bæjarbúa nauðsynlegri fæðu. Hv. þm. Borgf. hefir vikið að þessu atriði og bent á, að þessa vöru mætti framleiða í landinu sjálfu, og væru bæjarbúar því ekki sviftir neinu. Þótt jeg sje þessu samþykkur, þá get jeg þó gengið inn á, að þessi ráðstöfun geti orðið til töluverðra óþæginda fyrir bæjarbúa, að minsta kosti fyrst í stað. En ef þessi voðalega veiki bærist til landsins, þá mundi hún að vísu fyrst koma niður á sveitunum, en þó mundu bæirnir einnig fá að kenna á afleiðingum hennar. Er því tilvinnandi jafnvel fyrir bæina að taka á sig nokkur óþægindi í bili, til að verjast þessari hættu.

Hv. þm. Borgf. virtist kenna ósamræmis hjá mjer og nefndinni milli þess, sem jeg sagði í ræðu minni um nauðsyn ráðstafana og varna, og till. þeirrar, sem nefndin flytur. Jeg sje ekkert ósamræmi í þessu. Nefndin leggur til, að þessar vörutegundir sje heimilt að banna,, og hún treystir stj. til þess, að þegar nauðsyn krefur, þá verði það gert. En ef það aftur á móti er álitið hættulaust að leyfa innflutning á þessum vörum frá vissum hjeruðum eða löndum, þá þykir nefndinni það alveg óþarft að gera fólki það óhagræði, að banna þann innflutning skilyrðislaust. Það má segja, að öruggast sje að samþykkja till. á þskj. 528, en hver, sem treystir hæstv. stj. til þess að hafa vakandi auga í þessum efnum og gera ítarlegar ráðstafanir til varna, ef hætta væri á ferðum, getur vel forsvarað það að samþ. till. nefndarinnar.