31.01.1928
Neðri deild: 10. fundur, 40. löggjafarþing.
Sjá dálk 1359 í B-deild Alþingistíðinda. (375)

21. mál, lífeyrir starfsmanna Búnaðarfélags Íslands

Frsm. (Halldór Stefánsson):

Það sjest af nál., að fjhn. hefir fallist á frv.

Það verður að teljast æskilegt, að sem flestir borgarar þjóðfjelagsins tryggi fjárhagslega afkomu sína á elliárunum, enda verið um það rætt allmikið að gera það jafnvel að skyldu öllum borgurum þjóðfjelagsins. En það hefir ekki verið árætt ennþá að ganga svo langt. Ríkið hefir þó tekið upp það ráð að gera starfsmönnum sínum að skyldu að gera þetta. Því virðist það vera rjett, ef sótt er á um það að tryggja sig á elliárunum, að þá sje ekki staðið á móti því, og allra síst þegar svo stendur á, að um er að ræða menn, sem hafa líka aðstöðu til ríkisins eins og starfsmenn þess, og er fyrir því gerð grein í greinargerð frv., að svo er um þessa starfsmenn Búnaðarfjelagsins. Þetta eru þær almennu ástæður til að fallast á frv.

Það var bent á það við 1. umr. þessa máls, hvort ekki mundu vera líkar ástæður um fleiri en starfsmenn Búnaðarfjelagsins, og voru þá sjerstaklega tilnefndir starfsmenn Fiskifjelagsins. Nefndin leitaði til stjórnar Fiskifjelagsins um þetta, og skýrði hún svo frá, að það væri ekki, því að Fiskifjelagið hefði enga fasta starfsmenn, sem sambærilegir væru við starfsmenn Búnaðarfjelagsins, enda engin ósk um þetta frá þeim.

Það var einnig bent á það við 1. umr., að það væri ástæða til að athuga, hvort lífeyrissjóðurinn væri þannig staddur fjárhagslega, að hann gæti vel tekið við fleiri mönnum. Nefndin leitaði um þetta til reikningshaldara sjóðsins og fjekk þær upplýsingar, að sjóðurinn væri yfir höfuð vel staddur. Hann var stofnaður með 50 þús. kr. framlagi frá ríkinu. Það mun hafa verið árið 1921, og síðan hefir hann vaxið allört, fyrstu árin um rúmar 50 þús. kr. á ári, og eitt árið um nær 100 þús. kr., sem stafaði af vaxtabrjefakaupum, sem hann hafði hagnað af. Það er ekki búið að gera upp reikning sjóðsins fyrir síðastl. ár, en reikningshaldarinn sagði mjer, að sjóðurinn myndi nú vera orðinn um 600 þús. kr., og taldi ekkert athugavert við að ganga að þessu frá fjárhagslegu sjónarmiði lífeyrissjóðsins.

Ákvæði þessa frv. mundu taka til þeirra starfsmanna Búnaðarfjelagsins, sem eru ráðnir með erindisbrjefi, en það eru 8 manns, tveir búnaðarmálastjórar og sex ráðunautar.

Jeg vil þá víkja að brtt. nefndarinnar. Eins og allir vita, er nokkur munur á ráðningarháttum starfsmanna Búnaðarfjelagsins og ríkisins, því að fastir, starfsmenn þess fá ekki veitingarbrjef fyrir starfa sínum, heldur fá þeir erindisbrjef til óákveðins tíma, og er báðum aðiljum heimilt að segja upp samningnum með nokkrum fyrirvara. Eins og frv. kom frá hæstv. stjórn er ekki sjeð fyrir því, hvernig fari, ef einhver starfsmaður fer úr þjónustu fjelagsins fyrir þá sök, að uppsagnarrjettarins er neytt af annarshvors hálfu. Í lífeyrislögunum er svo ákveðið, ef embætti er lagt niður, að embættismaðurinn hafi rjett til annaðhvort að fá útborguð iðgjöld sín, vaxta- og affallalaust, eða, ef hann kýs heldur, að láta þau standa í sjóðnum og fá þá á sínum tíma rjett til lífeyris. Þessi brtt. áskilur starfsmönnum Búnaðarfjelagsins sama rjett, ef þeir fara úr fjelagsins þjónustu.