07.03.1928
Neðri deild: 41. fundur, 40. löggjafarþing.
Sjá dálk 1552 í B-deild Alþingistíðinda. (604)

12. mál, betrunarhús og vinnuhæli

Sigurður Eggerz:

Áður en jeg svara fyrirspurn hæstv. stj., hvernig stóð á þessum 50 þús. kr., verð jeg að fara þess á leit við hæstv. ráðh., að hann veiti mjer aðgang að skjölum stjórnarráðsins. En hinu, þó sýslunefndin eða spítalanefndin hafi greitt þessa upphæð á víxil í Íslandsbanka, getur engin stjórn borið ábyrgð á. Jeg tel víst, að upphæðin hafi verið greidd af því skilyrðum fyrir útborguninni hafi verið talið fullnægt. Og svo hygg jeg, að spítalanefndin hafi fengið bráðabirgðalán hjá Íslandsbanka og brúkað þessa peninga til að standa í skilum. Annars er fyrir löngu búið að samþykkja þessa ráðstöfun.

Hæstv. dómsmrh. áleit, að jeg vildi halda einhverri vernd yfir slæpingjum þjóðarinnar. Þetta er auðvitað hinn mesti misskilningur, en hinu hefi jeg haldið fram, að ákvæði sje um þessa menn í fátækralögunum, og sýnt hafi sig, að þeim hafi verið mjög sjaldan beitt, og því sje engin sjerstök ástæða til harðari hegningar í þessu efni. Aðalreglan fyrir löggjöfinni á að vera sú, að aðallega sjeu gefin lög um þau efni, þar sem nauðsynin, reynslan heimtar lögin.

Jeg hefi enga tröllatrú á því, að hægt sje að ala þjóðina upp með harðri hegningu. Ef hegningarákvæðin í fátækralögunum eru ekki nægileg, þá efast jeg um, að sú hegning, sem hjer er gert ráð fyrir, muni duga að heldur. Það er gert ráð fyrir, að hegningin geti orðið betrunarhúsvinna alt að einu ári. Jeg efast um, að nokkur ástæða sje til þess að byggja hjer letigarð. Þessi krafa um letigarð er alveg ný og er ekki til orðin fyr en hæstv. dómsmrh. kom fram með frv. sitt. Áður hafði engum komið letigarður til hugar. Hæstv. dómsmrh. þurfti ekki annað en tæpa á þessu orði, þá bergmálar frá öllu liðinu: letigarður, letigarður, — eins og það væri það eina, sem hægt væri að gera þjóðinni til bjargar. Það er svo langt frá, að jeg sje hrifinn af þessari letigarðskröfu. Þvert á móti tel jeg alt þetta letigarðshjal þjóðinni til mjög lítils heiðurs eða sóma. En það er alveg rjett hjá hæstv. dómsmrh., að það er þörf á að koma upp betra hegningarhúsi, og það af mannúðarástæðum. En það er ekki þar með sagt, að afgreiða eigi það mál með flýti; það þarf einmitt mjög mikinn undirbúning og rannsókn.

Jeg held, að hæstv. stjórn mætti vel við una og vera mjög þakklát, ef hin rökstudda dagskrá væri samþykt, því að það er sannarlega nóg, sem hvílir á stjórninni, þótt hún losni við þetta mál. Fyrir því vil jeg skora á alla þá menn, sem unna stjórninni af hjarta, að fylgja hinni rökstuddu dagskrá, í stað þess að leggja stjórninni nýjar byrðar á herðar.