29.04.1929
Neðri deild: 56. fundur, 41. löggjafarþing.
Sjá dálk 2335 í B-deild Alþingistíðinda. (1074)

47. mál, kosningar til Alþingis

Frsm. annars minni hl. (Magnús Torfason):

Jeg átti ekki von á því, að hv. þm. Mýr., þessi ungi, upprennandi bóndi, sem meðal annars situr á jörð, sem er sjerlega vel löguð til ræktunar og gefur honum meiri kost á en öðrum bændum að meta það, hvað það þýðir að lifa á ræktuðu landi, að hann skuli verða til þess að mótmæla till. minni. Þá gat mjer ekki dottið í hug, að þessi sami hv. þm. mundi vilja taka sjer þau orð í munn, að þessi kjördagur væri sá versti frá sjónarmiði bænda. Það voru þó bændur, sem rjeðu lögum og lofum á Alþingi, þegar kjördagurinn var ákveðinn í september, og það voru líka bændur, sem rjeðu, þegar kjördagurinn var ákveðinn 10. september. Þetta sýnir, að það nær engri átt að slá fram öðru eins og því, að þetta hljóti að vera versti dagurinn frá sjónarmiði bænda. Það fer í bága við þá reynslu, sem menn hafa fengið. Hitt er alt annað mál, að bændur ljetu á sínum tíma flekast frá því, sem jeg berst fyrir, að hafa kjördaginn í september, og færa hann yfir á 1. vetrardag, og nú ætlar þeim að verða erfitt að bæta fyrir það glappaskot. Reynslan er ólygnust, enda vissi jeg ekki til, þegar þessum kjördegi var breytt, að um það kæmu neinar sjerstakar raddir frá bændum.

Það var talið til, að á þessum tíma rækju annirnar hver aðra og menn yrðu til dæmis oft að bjarga heyjum sínum. Ef það væri einhver öldungur 70–80 ára, sem hefði sagt þetta, þá hefði jeg skilið það. En að þessi upprennandi bóndi skuli láta sjer þetta um munn fara, er óskiljanlegt. Það er alveg víst, að heyfengur í september er ekki helmings virði á við heyfeng í byrjun sláttar. Jeg hjelt, að búskapurinn gengi einmitt í þá átt, að ná sem mestu af heyjunum, meðan grasið er ekki fallið. Menn keppa að því að hafa landið í svo góðri rækt, að þeir geti byrjað sem fyrst að slá og endað heyskapinn sem fyrst. Jeg býst ekki við, að það eigi sjerstaklega að gera að vilja þeirra, sem hafa öfuga búskaparaðferð við hina nýju ræktunarstefnu í landbúnaðinum, fylgjast með tímanum.

Svo er fyrir að þakka, að jeg ætlast ekki til, að tekinn sje verkdagur frá bændum til kosninganna. Jeg tók fullkomlega tillit til þess, að menn þurfa að nota hvern virkan dag, meðan vinnufært er, og lagði því til, að kjördagur væri á sunnudegi. Þess vegna held jeg, að frá almennu sjónarmiði sje till. mín á góðum rökum bygð, og styðst þar að auki við þá reynslu, sem jeg fjekk, þegar jeg bjó eindregnu bændakjördæmi. Jeg fylgdi því einmitt sjálfur í verkinu með því að síðari árin, sem jeg myndaðist við að búa, ljet jeg kaupafólk aldrei fara seinna frá mjer en 10 september.