14.03.1929
Neðri deild: 22. fundur, 41. löggjafarþing.
Sjá dálk 149 í C-deild Alþingistíðinda. (2324)

38. mál, tekju- og eignarskattur

Fors.- og atvmrh. (Tryggvi Þórhallsson):

Hv. 1. þm. Reykv. vjek að tveimur málum sjerstaklega. Annað var það, á hvern hátt unnið var að samkomulagi við Eimskipafjelagið. Það mál á ekki undir neinum kringumstæðum rjett til að vera rætt hjer við þetta tækifæri. Vilji hv. þm. fá umræður um það, liggur beinast við að gera það á eldhúsdegi. Mun jeg svara þá, ef ástæða er, en í sambandi við þessar umræður alls ekki.

Út af hinu málinu vil jeg segja nokkur orð. Hv. 1. þm. Reykv. er nú búinn að vera kennari allmörg ár, og jeg býst við, að honum þætti sá lærisveinn ærið tornæmur vera, sem skildi aldrei þann hlut, sem hann væri oft og margsinnis búinn að segja honum. Í þessu tilfelli á þetta við mig sem kennara og hv. 1. þm. Reykv. sem lærisvein. Það er búið að spyrja oft og jeg er búinn að svara — altaf því sama. Og þó að hv. 1. þm. Reykv. komi og spyrji enn á ný, þá get jeg látið hann vita það fyrirfram, að hann fær engin ný svör. Jeg er búinn að ráða við mig, hverju jeg svara, og þótt spurt sje oftar, svara jeg ekki öðruvísi.

Það, sem hv. þm. og öðrum fyrirspyrjendum þykir svo undarlegt í þessu máli, er það, að snemma í janúarmánuði skyldi vera gefin út skipun í fjármálaráðuneytinu um það, að nota heimildina til að innheimta tekjuskatt með 25% viðauka, en sú skipun kölluð aftur tæpum tveim mánuðum seinna. Það hefir verið bent á tvent, sem kemur til athugunar í þessu efni. Það fyrst, að þegar fyrri skipunin var gefin út, þá var ekki kunnugt um, að þjóðarbúskapurinn á síðasta ári hafði gengið svo vel, að l½ miljón króna varð í sjóði. Annað var það, sem bent var á af öðrum, að þegar fyrri skipunin var gerð, stóð yfir verkfall við þau fullkomnustu framleiðslutæki, sem þjóðin á, svo að mörg hundruð manna voru atvinnulausir. En þegar síðari skipunin var gefin út, voru skipin að búa sig af stað og allir farnir að vinna. Þetta hvorttveggja gefur okkur ofurlitla mynd til að athuga. Jeg hefi bent á þetta hvorttveggja, en jeg er þar fyrir alls ekki að segja með því, að þetta væru einustu ástæðurnar fyrir því, að þessu var breytt. Hv. þm. (MJ) getur ráðið við sig, hvað hann vill halda um það. Aftur á móti endurtek jeg, að þegar hann spyr, hvað á milli mín og aðiljanna að togaradeilunni hafi farið, þá skoða jeg það sem trúnaðarmál, og segi ekki frá því á þessum fundi eða annars staðar. Auðvitað getur hv. þm. beint fyrirspurn til annars aðiljans, eins og hv. 1. þm. Skagf. beindi fyrirspurn til hins.

Þá talaði hv. þm. allmikið um þakklætisskyldu Reykvíkinga við mig, fyrir afskifti mín af tekjuskattinum, og ef til vill fyrir það, að togararnir komust á flot. Jeg get nú sagt hv. þm. það hreinskilnislega, að mig langar ekkert eftir neinu þakklæti. Það, sem jeg gerði, er það eitt, sem jeg eftir góða athugun áleit skyldu mína að gera, í því embætti, sem jeg er í.

Um það, sem hv. þm. kallaði hneyksli í þessu sambandi, eru auðvitað margar skoðanir. En jeg býst við, að fyrir landslýðnum eigi þessi hv. þm. erfitt með að túlka þetta sem hneykslismál, að það var int af hendi að koma öllum þeim mörgu skipum á mið og öllu vinnulausa fólkinu komið til að vinna að nauðsynlegri framleiðslu.