15.02.1930
Neðri deild: 28. fundur, 42. löggjafarþing.
Sjá dálk 2263 í B-deild Alþingistíðinda. (3013)

46. mál, skipun barnakennara og laun þeirra

Frsm. minni hl. (Hannes Jónsson):

Ég held, að hv. þm. V.-Ísf. geri of mikið úr því, að þessu barnakennarastarfi í sveitum sé þannig háttað, að þeir verði beinlínis að lifa af því, sökum þess að barnakennarar í sveitum munu flestir, ef ekki allir, njóta atvinnu sinnar á öðrum tíma, og í því er aðalframfærsla þeirra fólgin. Barnakennarastarfið er eins og hvert annað aukastarf þann tíma, sem langminnst er að gera. Og þótt aldrei nema þau störf, sem ég nefndi, séu þegnskyldustörf, sem hver sveitarmaður er skyldur að taka að sér um lengri eða skemmri tíma, þá er engin ástæða til að hlaða þeim á menn fyrir lítil laun, svo að þeir geta lítið eða ekkert sinnt þeim störfum, sem hljóta að vera þeirra aðalbjargarvon. En það er svo um hreppstjóra, að ef á þeim lenda líka oddvitastörf, sem oft kann að verða, geta þeir lítið sinnt búskapnum. Og það hefir oft farið svo, þegar slík störf hafa hlaðizt á menn, að búskapur þeirra hefir farið í kaldakol. Það er engin ástæða til þess að eyðileggja þannig framtíð einstakra manna með störfum fyrir engin eða sama og engin laun. Það mætti þá eins ganga inn á þá braut, að skylda t. d. presta til að vera barnakennarar fyrir ekki neitt. Ég býst ekki við, að hv. þm. V.-Ísf. vilji ganga svo langt á rétt þeirrar stéttar, og hvers vegna á þá að ganga svona á hlut bændastéttarinnar?

En úr því að ég stóð upp aftur, langar mig til að leggja nokkrar spurningar fyrir hv. þm. V.-Ísf., sem ég geri ráð fyrir, að hann geti svarað.

Hann fullyrti undir umr. um þetta í fyrra, að barnakennarar, sem eru settir í embættin, fengju aldursuppbót eins og lög stæðu til. Ég hefi ekki orðið þess var, að í fjáraukalögum hafi staðið nein slík uppbót. Ef þessi fjárveiting hefir farið fram, er það því ekki samkv. neinum lögum.

En hinsvegar, ef þessir sömu kennarar hafa ekki fengið aldursuppbót, hvers vegna er þá verið að setja þá í embætti, en ekki skipa þá, til þess að draga af þeim laun, ef ekki fyrir þær ástæður, sem ég held fram, að liggi til grundvallar, að lögin hafa þótt óþarflega há um aldursuppbót, og því er forðast að skipa þá í embættin, nema þar sem fast er fylgt eftir, til þess að styðja og styrkja einstaka menn með hærri launum.

Ég býst við, að þessi spurning um greiðslu á aldursuppbót settu kennaranna komi til umr. aftur, þegar til kemur að samþ. landsreikninginn og fjáraukalögin.