17.03.1930
Neðri deild: 55. fundur, 42. löggjafarþing.
Sjá dálk 1423 í B-deild Alþingistíðinda. (3693)

13. mál, Skeiðaáveitan o.fl.

Fors.- og atvmrh. (Tryggvi Þórhallsson):

Það er sérstaklega eitt atriði, sem þm. Borgf. beindi til mín í síðari ræðu sinni, sem ég vil víkja að.

Það er vitanlega alveg rétt, sem hv. þm. sagði viðvíkjandi eftirgjöf veðdeildarinnar af Skeiðaáveituskuldum, að það sé ekkert hættulegt, þótt gefin sé eftir þessi tiltölulega litla upphæð, eins og hann orðaði það. Það er ekki það eitt, sem við hv. frsm. meiri hl. álítum hættulegt. Það er hitt, að ef farið er inn á þessa braut á annað borð, hvað er þá því til fyrirstöðu, að þetta verði gert í mörgum tilfellum hliðstæðum? Þeir menn, sem við þurfum að leita til um markað á veðdeildarbréfum, munu að sjálfsögðu tortryggja nokkuð verðmæti þeirra pappíra, ef þeir sjá, að þessari lánstofnun er þannig stjórnað, að Alþingi gefur henni heimild til eða sumpart leggur fyrir hana að innheimta ekki skuldir. Og ríkið gefur í skyn með þessu, að svona telji það leyfilegt að hegða sér síðar, ef svipað stendur á.

Aftur á móti er eitt atriði, sem hv. þm. Borgf. talaði um, allt annars eðlis. Í ræktunarsjóðslögunum stendur um það, hvernig á að ráðstafa varasjóði 1. flokks. Hann rennur inn í veðdeildina, þá er lokið er öllum skuldbindingum þess flokks. Hvað getur þeim mönnum, sem kaupa veðdeildarbréfin, þótt athugavert við það, þótt ráðstafað sé þeim peningum, sem eru afgangs, þegar búið er að borga allar skuldbindingar; sem hvíla á. þeim flokki? Við verðum að athuga, hvernig þetta stendur gagnvart þeim, sem kaupa veðdeildarbréfin, ef annað vald en yfirstjórn veðdeildarinnar getur komið og sagt: Þú átt að gefa þessum manni og þessari stofnun eftir þetta og þetta. Hv. þm. Borgf. vill opna möguleikana til þessa. Allt annað er það, að ráðstafa peningum, sem eftir verða, þegar búið er að fullnægja öllum skuldbindingum.

Hv. þm. Borgf. vildi vekja nokkra tortryggni um eitt atriði viðvíkjandi þessari áveitu. Hann kvað áhættu geta orðið töluverða út af væntanlegum vatnsskorti, og vitnaði í álit Skeiðaáveitunefndar. Ég verð að segja, að ég finn ekki, að n. tali um hættulegan vatnsskort nema í fortíðinni. En í áliti sínu kemur hún inn á það, sem hv. frsm. kom rækilega með og ég vitnaði í, — að sú umbót, sem gerð var í sumar og haust, er búin að lagfæra þetta, svo að hættan á vatnsskorti heyrir algerlega fortíðinni til. Vil ég, með leyfi hæstv. forseta, lesa nokkur orð upp úr nál.:

Á þessu“ — nefnilega vatnsskortinum — „er nú verið að ráða bót með því að taka kvísl úr Þjórsá töluvert ofar með bakkanum og veita inn í flóðgáttina. Er með þessu móti mögulegt að hafa ætíð nægilegt vatnsmagn í skurðinum, og er þá meiri von um betri árangur af áveitunni“.

Nú má því telja nokkurn veginn víst, að þessi hætta verði alveg útilokuð framvegis.