06.08.1931
Neðri deild: 22. fundur, 44. löggjafarþing.
Sjá dálk 284 í B-deild Alþingistíðinda. (162)

1. mál, fjárlög 1932

Jörundur Brynjólfsson [óyfirl.]:

Ég flyt hér till. á þskj. 183 ásamt hv. þm. Barð., um 1500 kr. styrk til Sigurðar Skúlasonar meistara til rannsókna á fornbókmenntum vorum. Þessi ungi vísindamaður er nú þegar orðinn svo kunnur, að óþarfi ætti að vera að fjölyrða um réttmæti þessarar till. Dómbærir menn telja fornbókmenntarannsóknir hans mikils virði, en hinsvegar veitist honum, sem vonlegt er, erfitt að gefa sig að þeim án einhvers fjárstyrks. En þar sem mér finnst ekki blása byrlega í hv. d. fyrir brtt. sem þessari, veit ég ekki hvort ég að þessu sinni hætti henni undir atkv. Þessi maður er ungur og á vonandi langa framtíð fyrir sér, og ætti því síðar, þegar betur lætur í ári, að eiga vísan stuðning hv. Alþ. til fræðiiðkana sinna.

Þá á ég aðra brtt., um 1000 kr. til Odds Oddssonar, til að skrásetja þjóðlegan menningarsögulegan fróðleik. Til vara flyt ég till. um 800 kr., og við þá till. hefi ég flutt brtt. um 600 kr. styrk, sem skoða á sem þrautavaratill. Þessi rithöfundur er alþýðumaður og hefir aflað sér menntunar af sjálfsdáðun. Hann hefir einkum ritað um starfshætti og þjóðarhagi, sem nú eru að falla í gleymsku, og hefir margt í smíðum enn. Hann er aldraður maður og farinn að heilsu, en þó eigi svo, að hann geti eigi fengizt við ritstörf. Ritsnilld hans og ágæt meðferð íslenzks máls er viðurkennd af öllum, sem hafa lesið ritgerðir hans.

Ég teldi því vel við eiga, að þessi maður fengi nokkurn styrk til að halda þessu starfi sínu áfram. Ég vona, að hv. d. líti eigi svo á, að ekki beri að hlúa að andlegu lífi, þótt hart sé í ári. Fátt hefir orðið Íslendingum til meiri hvatningar og viðreisnar en bókmenntastarfsemi þeirra og fræðimennska. Það er sá arineldur, sem þjóðin hefir sótt yl sinn til. Starf þessa manns er að því leyti hliðstætt fornbókmenntum vorum, að hann er að forða frá gleymsku ýmsu góðu og nýtilegu úr þjóðlífi liðins tíma.

Þá flyt ég brtt. um að Páli Guðmundssyni á Baugsstöðum verði ætlaðar 1500 kr. til varnar sjávarágangi og sandfoki þar. Flutti ég þessa till. við 2. umr., en tók hana þá aftur í því trausti, að hv. fjvn. tæki hana upp. En fjvn. hefir haft á móti því, að þessi upphæð væri veitt sem sérstakur liður. Hæstv. forsrh. hefir látið í ljós við mig, að sérstök ákvæði þyrfti ekki um þetta, og í trausti þess, að þessi maður verði ekki afskiptur, get ég því tekið till. mína aftur.

Ennfremur flyt ég XLIX. brtt., um 4000 kr. til dýpkunar á innsiglingu leiðarinnar á Stokkseyrarsundi. Ég flutti brtt. um sama efni við 2. umr., en á þskj. hefir láðst að geta þess, að helmingur komi á móti þessari upphæð frá hreppnum, og hefi ég flutt brtt. um það. Menn eiga að sækja bjargræði sitt á sjóinn um þessa leið, sem mörgum hefir orðið að fjörlesti. Ég get svo látið máli mínu um þessa till. lokið.

Ég sé enga ástæðu til þess að fara að fjölyrða um fjárl. í heild eða einstakar brtt., sem nú liggja fyrir. Ég get aðeins vikið lauslega að umr. þeim, sem spunnizt hafa út af till. þeirri, sem hæstv. forsrh. flytur hér, um lóðakaup í Reykjavík.

Mér þykir ekki nema sjálfsagt og eðlilegt, að hæstv. ráðh. geri þinginu grein fyrir því, hvað þessu máli liður, og till. á því að mínum dómi fullan rétt á sér. Þingið hefir áður látið skýrt í ljós vilja sinn í þessu efni, þar sem árið 1930 var samþ. þáltill. því viðvíkjandi. Hæstv. ráðh. minnti, að till. þessi hefði aðeins verið samþ. í Nd., en svo var ekki. Hún var samþ. í sameinuðu þingi með 25:10 atkv., 4 þm. voru fjarstaddir þegar atkvgr. fór fram. Samkv. þeirri yfirlýsingu þingsins finnst mér sjálfsagt, að þessi till. hæstv. ráðh. komi nú fram. Það er meira að segja mjög áríðandi að flýta þessu máli, því að nauðsynlegt er fyrir bæinn að tryggja sér þessar lóðir. Þetta er einn fegursti staður bæjarins, og þó lítt byggður, og eru lóðirnar því tilvaldar fyrir ríkið undir þau hús, sem ég veit, að það í framtíðinni verður að láta reisa.