28.05.1932
Efri deild: 86. fundur, 45. löggjafarþing.
Sjá dálk 2269 í B-deild Alþingistíðinda. (2567)

256. mál, gjaldfrestur bænda og bátaútvegsmanna

Jón Jónsson:

Ég hefi flutt hér lítilsháttar brtt., sem var svo síðbúin, að hún er skrifleg. Hún er einungis leiðrétting á misgáningi, sem varð hér við afgreiðslu málsins við seinustu umr. Það komst inn í frv. brtt. frá hv. 2. landsk., sem miðuð var við frv. eins og það var í byrjun umr., meðan gert var ráð fyrir, að ákvæði þess næðu einnig til smábátaútvegsins. Till. var um það, sem felst í seinustu málsgr. 16. gr.: að „ákvæði laga þessara um gjaldfrest taka eigi til skulda, er stafa af ógreiddu verkakaupi eða ógreiddum aflahlut“.

Þó að frv. hafi tekið þeim breyt. getur þetta samt eftir sem áður átt við ógreitt verkakaup, enda fellst hv. þm. á það við seinustu umr., að ekki væri þörf á að setja slík ákvæði, því að verkafólk ætti ekki mikið ógreitt hjá bændum. Það er ekki tízka þar að greiða ekki verkafólkinu kaup. En það er viðvíkjandi þessum ógreiddu aflahlutum. Ég álít yfirleitt ekki viðeigandi, þegar verið er að tala einungis um bændur, að taka nokkuð fram um slíkt, því að meginþorri bænda stundar ekki sjávarútveg. Það kann að vera, að fáeinir bændur stundi lítilsháttar útveg, aðallega út frá kauptúnunum, en fæstir munu þeir ráða menn upp á aflahlut, heldur kaup. Þetta ákvæði virðist því vera óþarft í frv., enda viðurkenndi hv. þm. Það síðast, að e. t. v. þyrfti að laga þetta, ef frv. breyttist samkv. till. þeim, sem þá lágu fyrir frá landbn. og nú hafa verið samh. Ég skal játa með hv. 1. landsk., að þetta skiptir ekki miklu máli, en þó held ég, að betur færi á þessu, og ég ætla að benda hv. þm. á það, að hinn eini bóndi, sem er í Sjálfstæðisflokknum, var samdóma um, að þetta ætti ekki við. (JónÞ: Vildi hann fá frest á aflahlutunum? JBald: Er ekki nema einn bóndi í flokknum?). Ekki í þingflokknum.

Um málið sjálft er það að segja, að þetta getur orðið til nokkurra hagsbóta núna í kreppunni, því að búast má við, að ýms fyrirtæki kunni að hallast, þegar harðnar í ári, og mest hættan, að þau kunni að ganga hart að. Hvað það snertir, að þetta myndi spilla lánstrausti bænda, eins og hv. 1. landsk. sagði, þá vona ég, að það verði ekki, enda ekki líklegt, eins og hv. frsm. benti á, að mikið verði um lánveitingar að tala meðan á kreppunni stendur. En eins og hann sjálfur tók fram, tekur frv. einungis til þeirra skulda, sem stóðu 1. jan 1932. Finnst mér, að menn geti ekki búizt við, að þessháttar lög verði framlengd, nema kreppan standi því lengur, sem menn óska þó, að verði ekki.