08.05.1933
Neðri deild: 68. fundur, 46. löggjafarþing.
Sjá dálk 1839 í B-deild Alþingistíðinda. (2580)

95. mál, alþýðuskóla á Eiðum

Sveinn Ólafsson:

Það eru aðeins örfá orð. Ég get ekki komið auga á þá óprýði á frv., sem hæstv. ráðh. talaði um. Það er afaralgengt, að eldri 1. er breytt á þann hátt, að skeytt er við þau eða breytt einstökum gr., en 1. þó látin halda meira eða minna af upphaflegum stofni þeirra. Hæstv. ráðh. sagði að vísu, að það mundi ekki hagga neinu um gamla samninga, þótt frv. verði samþ. eins og það liggur fyrir. Slíkt er tilgáta fremur en vissa. En eins og ég hefi tekið fram áður, verð ég enn að segja það, að um leið og sjálfur samningurinn er felldur úr gildi, eins og gert er ráð fyrir í 9. gr. frv., getur það vissulega orðið vafasamt, hvort ákvæði hans eiga framvegis að gilda að öllu leyti, einhverju leyti eða alls ekki. Öllum óskum, sem komið hafa frá skólastjórn um kennslutilhögun o. fl., er fullnægt engu síður, þó frv. sé fært í það form, sem ég legg til, og það er vitanlega aðalatriðið.

Þar sem hér er um allstóra ríkiseign að ræða og allmikla fjárupphæð, sem komið getur upp deila um, ef 1. frá 1917 væru úr gildi numin, finnst mér eðlilegast að vera ekkert að hrófla við þeim umfram þær eftiræsktu fyrirkomulagsbreyt. Það eru 6 jarðir, sem tilheyra stólseigninni fornu og afhentar voru 1917 gegn því, að ríkið héldi uppi skóla á Eiðum. Í 1. gr. stofnlaga skólans er ríkinu áskilinn réttur til að færa skólann úr stað, ef ástæða þætti til síðar. Það ákvæði fellur einnig niður, ef frv. er samþ. óbreytt og stofnlögin þar með felld úr gildi. Það getur vel komið sá tími, að hentugra þyki að hafa skólann á einhverjum öðrum stað í Múlaþingi heldur en Eiðum. Og auðvitað yrði Eiðaeignin eftir sem áður eign ríkissjóðs, ef samningurinn forni heldur gildi. Það er þá líka kunnugt, að á seinni árum hefir aftur og aftur verið leitazt fyrir um það úr Múlasýslum báðum að fá skólann fluttan að Hallormsstað. Ég kannast við, að þar væri skólinn að ýmsu leyti betur settur, og ekkert er því til fyrirstöðu, að hann verði þangað fluttur, ef Alþingi vildi svo vera láta. En engu að síður mundu Eiðar, með því jarðagóssi og þeim byggingum, sem staðnum fylgja, vera nýtileg eign til margra hluta, svo sem fyrir læknissetur, sjúkraskýli o. fl.

Ég ætla svo ekki að hafa þessi orð fleiri. Ég legg ekki svo mikið kapp á þetta, að ég þess vegna vilji fara út í svæsnar deilur. En eins og áður er tekið fram, finnst mér svo fara bezt á þessari lagabreyt., að það, sem gilda á af gömlu lögunum, sé látið óhaggað, en aukið þar við eða burt numið eftir þörfum.