11.04.1933
Neðri deild: 50. fundur, 46. löggjafarþing.
Sjá dálk 329 í B-deild Alþingistíðinda. (294)

1. mál, fjárlög 1934

Frsm. síðari kafla (Tryggvi Þórhallsson):

Ég hygg það séu eitthvað um 70 brtt. við fjárlagafrv., sem kemur í minn hlut að tala um. Ég get verið mjög stuttorður um þessar till. Það má segja um þær almennt eins og brtt. við fyrri kaflann, að yfir þeim verður sungið með hringdum bjöllum og steyptum kertum.

Skal ég svo án frekari formála snúa mér að efninu og taka fyrst fyrir þær brtt. á þskj. 366, sem eru við síðari kafla fjárl.

N. getur ekki mælt með till. hv. þm. Dal. um fjárveitingu til Kvennabrekkusafnaðar, en telur það fremur hlutverk hins almenna kirkjusjóðs að veita þennan styrk. N. er ekki með næstu till. um styrk til þýzks sendikennara, og ekki heldur með tveimur þar næstu styrkjum, ekki með till. hv. þm. Vestm. um hækkun á tillagi til sundlauga, og ekki með till. hv. þm. Ak. um 600 kr. til Geirs Þormars tréskurðarmeistara. Um seinni liðinn í till. hans hefir n. óbundið atkv. N. hefir sömu skoðun og hún hafði við 2. umr., að skera beri niður till. um utanfararstyrk Sínu Ásbjarnardóttur. Meiri hl. n. vill ekki láta styrkja Alþýðubókasafnið í Rvík, þar sem ríkið styrkir nú Landsbókasafnið, sem er til afnota fyrir almenning. Þá vill n. ekkert hafa með 1000 kr. styrk til Ferðafél. Íslands, sbr. XXIX. till., sömuleiðis ekki heldur með styrk til Helga Guðmundssonar kennara í Austmannsdal til þjóðsagnasöfnunar, og ekki heldur vill hún, að ísl. karlakórum sé veittur nokkur styrkur af ríkisfé. N. hefir óbundin atkvæði um styrk til Baldvins Jónatanssonar, og sömuleiðis um till. XXXIII., en hinsvegar lítur n. svo á, að slíkar till. eigi að koma gegnum kreppunefnd. Næsta till. er frá fjvn. um framlög til ræktunarvega. N. getur ekki fallizt á, að veittur verði utanfararstyrkur Eiríki Bjarnasyni til þess að kynna sér verkun síldar, og heldur ekki að veittur verði 1500 kr. styrkur til fyrirhleðslu Skálmar í Álftaveri. N. telur opna leið að beina slíku erindi til Búnaðarfélags Íslands. Þá vill n. sömuleiðis leggja fastlega á móti því, að XIXVIII. liður, um greiðslu til Búnaðarbankans vegna Grímsneslæknishéraðs, verði samþ. N. hefir athugað þær eftirlaunabeiðnir, sem fyrir hafa legið. Um tvær þær næsttöldu, frá hv. þm. Barð. og hv. þm. N.-Ísf., er það að segja, að þær eru ekki nægilega rökstuddar. N. leggur áherzlu á, að ekki séu tekin upp í 18. gr. eftirlaun til yfirsetukvenna, sem aðeins hafa gegnt því starfi um stuttan tíma; því leggur n. á móti XLIII. lið og XLIV. lið telur hún ekki heppilegt fordæmi með eftirlaun til hreppstjóra. Þá þykir n. óþarft að veita eftirlaun samkv. XLV. lið til manns, sem ekki hefir lengur starfað við Alþingi en hér er um að ræða. XLVI. lið getur n. ekki mælt með, þar liggja heldur ekki fyrir nægilegar upplýsingar. N. getur ekki fallizt á, að það eigi að greiða Jósef Björnssyni full laun, þegar hann lætur af starfi sínu. Þá er meiri hl. n. mótfallinn till. hv. þm. Dal. um að taka 25 þús. kr. af verzlunarágóða Viðtækjaverzlunarinnar til þess að greiða fyrir útvarpsnotkun. N. hefir óbundin atkv. um síðustu till. á þessu þskj., en mælir þó ekki með henni.

Þá skal ég minnast á brtt. á þskj. 376. Í VIII. lið er hv. landbn. að vega í hinn sama knérunn og fyrr um þá hluti, sem átt hefðu að vera á sviði fjvn. Hún er mótfallin þessum lið, og sömuleiðis þeim næsta. N. mælir eindregið á móti styrk til ferðamannaskrifstofu Íslands og álitur, að það fyrirtæki eigi að bera sig. N. telur ekki fært að samþ. XI. lið, hún mælir heldur ekki með styrk til Skáksambands Íslands. Meiri hl. n. telur, að ekki þurfi að auka við tillagið til sandgræðslu til þess að þær framkvæmdir geti komizt á, sem um getur í XIII. lið. N. telur mjög fráleitt, að ríkissjóður fari að styrkja skógræktarfélög í einstökum héruðum, og leggur því til, að XIV. liður verði felldur. Um XV. lið hefir n. óbundin atkv. og sömuleiðis um XVI. lið. N. leggur á móti XVII. lið, og sömuleiðis eindregið á móti XVIII. lið, en um XIX. lið hefir n. óbundin atkv. Það liggur ekkert fyrir um það, að eftirlaun ljósmóður í XX. lið séu réttmæt, og leggur n. því til, að sá liður verði felldur. Af samræmisástæðum leggur n. á móti XXII. og XXIII. lið. N. leggur og á móti XXIV. lið, um 10 þús. kr. lán til Jóns Leifs til útgáfu tónverka, og bendir á það jafnframt, að aldrei áður hefir komið frá hv. þdm. till. um tryggingarlaust lán úr ríkissjóði, eins og hér er farið fram á. Það er fráleitt, að n. sjái sér fært að mæla með XXVI. lið, um ábyrgðarheimild fyrir útgerðarfélag í Borgarnesi, og sömu afstöðu hefir hún gagnvart XXVII. lið.

Þá tek ég fyrir þskj. 386. N. mælir á móti styrk til útgáfu kennslubókar í ítölsku, sbr. II. lið, og telur það mál ekki tímabært nú. Út af till. hv. þm. Seyðf. í

III. lið um framlag til ræktunarvegar á Seyðisfirði skal ég taka það fram, að n. er á móti till. í þessu formi, en ef hún væri flutt í sama formi og till. um framlög til ræktunarvega á Akranesi og í Vestmannaeyjum, sem mér hefir skilizt á hv. flm., að hann ætlaði sér, þá mun n. geta fallizt á till. N. er mótfallin IV. liðnum og telur, að slíkir styrkir dragi dilk á eftir sér, en um V. liðinn hefir hún óbundin atkv. Þá getur n. fallizt á II. lið á þskj. 396, um að hækka styrk til Helgu Finnsdóttur úr 600 kr. í 1200 kr., eftir að n. hefir fengið nánari upplýsingar.

Þá vil ég loks gera grein fyrir því, að áætlunarupphæðin á þskj. 402 er hækkuð um 12 þús. kr., en hér er ekki um raunverulega hækkun að ræða, heldur aðeins leiðréttingu vegna þess, að upphæðin eins og hún er í fjárlfrv. getur ekki staðizt í reyndinni, svo hér er því aðeins um leiðréttingu að ræða. N. telur sjálfsagt, að stj. verði að verja svipaðri upphæð og áður til þessara framkvæmda.