20.05.1933
Efri deild: 77. fundur, 46. löggjafarþing.
Sjá dálk 473 í B-deild Alþingistíðinda. (355)

1. mál, fjárlög 1934

Jón Baldvinsson:

Ég gerði aðeins tvær aths. við till. hv. 6. landsk., og gerði ég báðar með vægum orðum og mjög vinsamlega, af því að mér fannst till. stefna í rétta átt og sýna einlægan vilja hjá hv. þm. til þess að bæta úr ástandinu, en hinsvegar bjóst ég við, að hv. þm. hefði ekki athugað til fulls, að þessar 10 þús. kr. á að taka af atvinnubótafénu, sem samkv. till. fjvn., er vafalaust verður samþ., verður ekki nema 300 þús. kr., og þessum 10 þús. krónum, sem ráðstafa á á þennan sérstaka hátt, fylgja aðrar 20 þús. krónur, sem er hið tvöfalda framlag sveitar- og bæjarsjóða á móti ríkissjóðsframlaginu, svo að atvinnubótastyrkurinn minnkar í raun og veru um 30 þús. kr. Var þetta fyrri aths., sem ég gerði við þessa till. hv. 6. landsk., en síðari aths. var sú, að ekki væri víst, að þessir menn hefðu fé að leggja fram á móti til þess að kosta sig á skólunum, og hv. 6. landsk. játaði þetta rétt að vera, en hafði orð á því, að aðstandendur piltanna eða sveitarfélögin gætu annazt það, án þess þó að hv. þm. skýrði þetta neitt nánar. Nú er það einu sinni svo, að þótt sveitarstj. hafi l. skv., eins og ég einmitt tók fram, rétt til að ákveða, að sveitarstyrkur veittur undir sérstökum kringumstæðum sé ekki fátækrastyrkur, og ég hefi oft séð slíkar aths. í bókum fátækran. hér., er hér engu að síður um sveitarstyrk að ræða, þótt hann hafi ekki réttindamissi í för með sér, sem ég veit, að ungum og áhugasömum mönnum fellur þungt, sem vilja áfram og ryðja sér braut í lífinu. Ég veit, að ungum mönnum þykir hart að heyra utan að sér, að þeir séu kostaðir af sveitinni, enda þótt ekkert sé við það að athuga í sjálfu sér.

Þessar vinsamlegu aths. mínar tók hv. 6. landsk. sem ég talaði af mestu illgirni um till. hans,. því að hv. þm. var að tala um það, að ég hefði verið að hártoga orð hans og væri jafnvel hjartveikur út af till., og ýmislegt fleira sagði hv. þm. í þessu sambandi, og hafði ég þó farið mjög vinsamlegum orðum um till., en að vísu látið það í ljós, að hér væri verið að klípa af atvinnubótafénu, sem alls ekki má minnka, en minnkunin verður allmikil með till. hv. þm., því að ég býst við, að till. fjvn. verði samþ.

Ég er sammála hv. 6. landsk. um það, að æskilegt væri, ef hægt væri að beina ungu mönnunum, sem ekkert hafa að gera, til viðfangsefna, sem gætu vakið áhuga þeirra fyrir störfum og að beina sér braut í lífinu, enda hafa margir kaupstaðarbúar mikinn áhuga fyrir búskap, sem og er eðlilegt, því að víða er skammt í sveitina, og meiri hl. Rvíkinga er t. d. barnfæddur í sveit. Og það er ekki aðeins, að með þessu sé ungu mönnunum forðað frá atvinnuleysinu, heldur er þeim einnig forðað frá því mikla böli, sem m. a. leiðir af atvinnuleysinu, að þeir leiðist til að ganga á hönd þeim öfgaflokkum, sem nú eru risnir upp í landinu og vilja rífa niður þjóðskipulagið með ofbeldi. Vil ég því styðja að þessari hugmynd hv. 6. landsk., þótt mér sé hinsvegar meinilla við að missa þetta fé af atvinnubótastyrknum (JónJ: Á að senda alla kommúnista og nazista upp í sveit?).