24.11.1933
Neðri deild: 18. fundur, 47. löggjafarþing.
Sjá dálk 581 í D-deild Alþingistíðinda. (1580)

58. mál, launakjör

Flm. (Jón Pálmason):

Mér skilst á hæstv. fjmrh., að hann vilji víkja frá sér öllum aths. viðvíkjandi því máli, sem hér er um að ræða, á þeim grundvelli, að ríkisstj. hafi verið frá síðustu kosningum og sé svo völt í sessi, að hún vissi ekkert, hvort hún hefði tækifæri til að koma fram umbótum á þessu sviði. Að svo miklu leyti, sem mér er kunnugt, er það rétt, að hæstv. stj. hefir verið völt í sessi. Hún situr nú sem „fungerandi“ stj., og benda allar líkur til, að svo verði fram yfir næstu kosningar. En þar með er ekki slegið föstu, frá mínu sjónarmiði séð, að ekki hvíli sama skylda og endranær á hæstv. stj. og fulltrúum þjóðarinnar, að taka í strenginn til endurbóta um hvað eina, sem aflaga fer í okkar þjóðfélagi, eins á þessu sviði eins og hvervetna annarsstaðar. Hvað því viðvíkur, að ég hafi ekki haft ástæðu til að ásaka hæstv. stj. fyrir framkvæmdaleysi á þessu sviði, þá verð ég að segja, að eftir þeirri takmörkuðu þekkingu, sem ég hefi á starfsháttum hings og stj. á undanfarandi árum, virðist mér allmikið hafa borið á því, ekki sízt hjá hæstv. núv. forsrh., að lítill vilji fylgdi því að koma á umbótum í þessu efni, því hvenær sem til þess hefir þurft að taka að gera breytingar í þá átt að samræma launakjör eða þessháttar, þá hefir helzt orðið niðurstaðan að framkvæma samræminguna á þann hátt að hækka laun þeirra, sem lakar eru settir, í stað þess að minnka við þá hæstlaunuðu.

Hæstv. ráðh. tók fram, að sér hefði komið á óvart að heyra talað um nýríka embættismenn. Ég hélt, að hvorki honum né öðrum, sem hér eru inni, þyrfti að koma slíkt á óvart. Ég átti þar við þá menn, sem hæst eru launaðir allra þeirra starfsmanna í landinu, sem hið opinbera vald hefir yfir að ráða, en það eru starfsmenn hinna nýju ríkisstofnana. Hæstv. ráðh. talaði um, að það launaskipulag, sem við nú búum við, væri 14 til 15 ára gamalt. Það er rétt að því leyti, sem launalögin gömlu taka til. En það vita allir, enda hefir það verið upplýst í umr., bæði af flm. þessarar till. og eins af hv. 1. þm. S.-M., sem talaði talsvert ýtarlega um þetta mál hér áðan, að það er komin slík ringulreið á þessa hluti, að við slíkt verður eigi unað.

Hvað snertir það, að tilmæli hæstv. forsrh. um framlenging á dýrtíðaruppbótinni séu í samræmi við vilja Sjálfstfl., ha vil ég taka undir það með hv. þm. Borgf., að það er algerlega án minnar vitundar, hafi Sjálfstfl. gert nokkra samþykkt um það efni. Og þegar það mál kemur til umr. hér í d., mun það ekki ganga orðalaust fram, þótt við hreyfðum ekki andmælum við 1. umr.

Ég ætla ekki að svo stöddu að ræða frekar efni till., sem hér liggur fyrir. Hún er, eins og ég tók fram í fyrri ræðu minni, bráðabirgðaúrlausn, aðeins tilraun til að vita, hvort þingvilji er fyrir því að færa til lagfæringar það, sem hægt er á þessu sviði án lagabreytinga. Hún er tilraun til að vita, hvort sú ríkisstj., sem ætla má, að sitji fram yfir kosningar, hefir vilja á að koma á þeim endurbótum í þessu efni, sem hún hefir ráð á. Er þá ekki minnst um það vert, að gengið verði að því, að svo miklu leyti sem samningar standa í vegi fyrir breytingum, að segja þeim upp, til þess að næsta Alþ. geti án hindrana tekið málið fyrir frá grunni föstum tökum.