23.11.1933
Neðri deild: 17. fundur, 47. löggjafarþing.
Sjá dálk 14 í C-deild Alþingistíðinda. (892)

51. mál, strandferðir

Hannes Jónsson [óyfirl.]:

Út af því, sem hv. þm. Mýr. sagði, þá er sjálfsagt að taka tillit til þeirra samninga, sem gilda á milli ríkja um siglingar og samgöngur. En eigi að síður álít ég, að það sé fullkomlega hægt að ganga þessa leið fyrir því. Við verðum að styrkja Eimskipafélagið, það má ekki undir höfuð leggjast, og gera það svo myndarlega, að það geti borið uppi þær samgöngur hér við land, sem nú eru starfræktar hér af erlendum skipum, og þurfi ekki að bíða af því neitt tjón. Jafnvel þótt það fyrirkomulag yrði að hafa, að láta þá, sem ferðast með Eimskipafél., greiða þennan skatt, þá er hægt að láta það koma fram í auknum styrk til félagsins. Út af því, sem hv. þm. Vestm. sagði, að þessi skattur á fargjöld manna væri til þess að torvelda samgöngurnar, en bifreiða- og benzínskatturinn væri til þess að bæta samgöngurnar, get ég ekki skilið, hvernig því liggur, að svona freklega aukinn kostnaður við samgöngurnar á landi verki öfugt við samskonar skattalagningu á sjósamgöngur. Þessi skattur rennur í ríkissjóð. Það má líka láta hann renna í sérstakan sjóð, sem væri svo varið til að bæta samgöngurnar á sjó, annað hvort með auknum styrk til Eimskipafél. Íslands, sem ég teldi sjálfsagt, og svo til þess að standa undir öðrum kostnaði við bættar samgöngur á sjó. Við það að hækka benzínskattinn verður dýrara að ferðast á landi. Bílstjórinn getar ekki annað en bætt því ofan á fargjöldin. (JJós: Hv. þm. komst að annari niðurstöðu með skipin). Þar sem benzínskatturinn hefir verið lagður á, hefir hann einnig komið niður á félögunum sjálfum. Svipað myndi fara þarna. En að svo miklu leyti sem benzínskatturinn yrði til þess að auka kostnaðinn við bílana, þá kemur það auðvitað fram í hærri flutningsgjöldum. Alveg sama gildir um flutninginn á sjónum. En við það er þó nokkuð unnið, sem sé fjármagnið, sem við það skapast til bættra samgangna. Ég lít ekki svo á, að í þessu frv. felist nein yfirlýsing um það, að allir flutningar á sjó eigi að vera með ríkisrekstrarsniði. Þetta er fyrirkomulagsatriði, sem ég geri ráð fyrir, að hv. flm. hafi viljað hafa mína fyrst um sinn, á meðan þeir sáu sér ekki fært að gera það á annan hátt, t. d. vegna jafnréttisákvæðanna við Danmörku, á meðan þau gilda. Yfirleitt verður erfitt að komast hjá því, nema með einhverjum krókaleiðum. Það er í eðli sínu réttmætt, að þeir, sem flytja fólk milli þeirra hafna, sem bezt borga sig, hafi annaðhvort lægri fargjöld eða greiði af þeim skatt til ríkissjóðs. Þeir, sem vilja heldur ferðast með þessum skipum, verða þá að greiða eitthvað sérstakt fyrir það.

Ég er mjög hlynntur því, sem hv. 1. þm. Reykv. hélt fram, að við eigum að hafa okkar eigin fólksflutningaskip, og við gætum komið því í það horf, ef við erum ekki allir hræddir við allskonar ímyndaða drauga í þessu sambandi.

Það getur verið erfitt að koma þessu í það horf, að það verði engum til íþyngingar að óþörfu. En þegar til framkvæmda kæmi, hlytu gallarnir að koma í ljós, og þá er auðvitað hægt að lagfæra þá, ef ekki verður komið í veg fyrir þá í byrjun. Þetta málefni er þannig vaxið, að það er sjálfsagt að hugsa það og ræða sem bezt; og það verður að gera meira, það á að breyta til og reyna fyrir sér, á hvern hátt er hægt að koma í framkvæmd þeirri hugmynd, sem hér liggur til grundvallar.