23.11.1933
Neðri deild: 17. fundur, 47. löggjafarþing.
Sjá dálk 16 í C-deild Alþingistíðinda. (893)

51. mál, strandferðir

Flm. (Eysteinn Jónsson):

Ýmsir hv. þm. hafa haldið því fram, að tilgangur okkar flm. með þessu frv. væri sá, að skaða Eimskipafélag Íslands, en ég tók það einmitt skýrt fram í minni framsöguræðu, að það væri ekki gert ráð fyrir neinni breyt. frá því, sem nú er, um aðstöðu Eimskips til farþegaflutninga hér við land. Undanþágan frá þessum skatti á fargjöldum er einmitt miðuð við skip Eimskipafélagsins og önnur skip og báta, sem njóta styrks úr ríkissjóði. En ástæðan til þess, að rétt þótti, að ríkið fengi alveg farþegaflutninga með ströndum fram, er sú, að það er ekki á annan hátt hægt að útiloka til fulls erlendu gufuskipafélögin. En ef menn hefðu viljað sýna Eimskipafél. fjandskap, þá þurfti ekki að viðhafa neinar „kúnstir“ til þess. Þá hefði blátt áfram verið hægt að flytja frv. um að banna Eimskipafél. farþegaflutninga hér við land. Þessir hugarórar hv. þm., um að í þessu frv. felist árásir á Eimskipafél. Íslands, eru algerlega gripnir úr lausu lofti. Hv. þm. eru farnir að sjá drauga um hábjartan dag.

Ýmsir hv. þm. hafa talað um þetta mál eins og strandferðir hér við land væru eitthvert keppikefli. En hingað til hefir það nú ekki verið talið svo, enda hefir jafnan þurft að halda þeim uppi með ríflegum styrk úr ríkissjóði, þessir hv. þm. hafa talað um, að með frv. væri verið að vekja upp einokunardrauga. En slíkt eru aðeins slagorð. Hingað til hafa menn ekki verið hræddir við að láta ríkið annast strandferðir.

Út af því, sem hv. þm. Mýr. sagði, að þetta frv. kæmi í bága við hina gagnkvæmu siglingasamninga okkar við nágrannaþjóðirnar, skal ég taka það fram, að mér hefir verið skýrt svo frá, að við Íslendingar hefðum alls ekki rétt til strandferðaflutninga í Noregi og Danmörku t. d., en ef þetta er ekki rétt, þá geta þeir leiðrétt það, sem betur vita. Þar sem Norðmenn og Danir veita sínum gufuskipafélögum einkarétt til strandflutninga hjá sér, þá get ég ekki séð, að þetta frv. sé brot á gagnkvæmum samningum við þær þjóðir. (Dómsmrh.: Hér er ekki talað um að veita neinum einkarétt). Jú, hér er verið að gera tillögur um einkarétt handa ríkisstj., sem hún getur síðan veitt öðrum aðilum. Í þessum efnum getur því ekki verið um gagnkvæman rétt að ræða, þar sem ég veit ekki til, að íslenzk skip hafi leyfi til að flytja fólk og vörur með ströndum Danmerkur og Noregs.

Að lokum vil ég vænta þess, að þrátt fyrir hræðslu einstakra þm. fái frv. að ganga til n.