01.11.1934
Neðri deild: 25. fundur, 48. löggjafarþing.
Sjá dálk 1253 í B-deild Alþingistíðinda. (1833)
5. mál, útflutningsgjald
Jónas Guðmundsson [óyfirl.]:
Það er svo að sjá af þeim brtt., sem rignir hér niður að mönnum þyki farið fram á of hátt gjald af útflutningi þurrkaðra hausa og beina til verndar þeirri iðngrein, sem hér er um að ræða. Ég þarf ekki að endurtaka það, sem ég hefi áður sagt um erfið kjör þessarar þýðingarmiklu iðngreinar og nauðsyn þess, að hún fái að njóta svipaðrar verndar og aðrar iðngreinar, sem Alþ. hefir stutt undanfarin ár. Vænti ég, að þessi iðngrein fái að njóta sömu sanngirni og þær.
Um þá brtt., að fella niður toll af síldarmjöli, skal ég segja það strax, að ég er persónulega þeirrar skoðunar, að rétt væri að fella þennan þunga toll alveg niður eins og af fiskimjöli og öðrum slíkum vörum. En um síldarmjölið stendur þó að því leyti öðruvísi á, að það er miklu stærri tekjuliður fyrir ríkissjóð en fiskimjölið, og niðurfelling tolls af því mundi nema 75 þús. kr. tekjurýrnun fyrir ríkissjóðinn. Af því að ég telst til stjórnarflokkanna, en fjárl. eru hinsvegar enn með miklum tekjuhalla, treysti ég mér ekki að greiða atkv. með svo stórfelldri lækkun á tekjum ríkissjóðsins. Það kemur líka til álita í þessu sambandi, að síldarmjölsiðnaðurinn á ekki í vök að verjast, heldur virðist hann vera í mesta uppgangi í ár, þar sem reistar hafa verið 3 eða 4 nýjar síldarbræðsluverksmiðjur í landinn. Allt bendir til þess, að síldarmjölsiðnaðurinn sé sú iðngrein, sem einna bezta aðstöðu hefir til þess að gefa arð. Þessi brtt. virðist því einkum farin fram til þess að hækka verðið á hráefninu, sem lagt er inn í síldarmjölsverksmiðjurnar. Nú hefir verið borin fram brtt. um að lækka þetta gjald úr 10 kr. í 5 kr. á tonn. Ég held, að óhætt sé að samþ. þessa brtt. án þess að óttast þurfi verulega tekjurýrnun ríkissjóðs, því að aukning framleiðslunnar ætti að nægja til þess að gefa ríkissjóði sama tekjumagn, þó að tollurinn væri ekki nema 5 kr. á tonn. Hinsvegar get ég ekki greitt atkv. með því að breyta þungatollinum í verðtoll, nema sýnt verði, að ríkissjóður beri ekki af því verulegan halla. Ef brtt. mín um hækkun útflutningsgjalds af þurrkuðum beinum og hausum verður samþ., og útflutningur þessarar vöru minnkar ekki, hækkar það tekjur ríkissjóðs af þessu gjaldi úr 20 þús. kr. í 80 þús., og þó að útflutningurinn hætti, verður tekjuaukinn samt 10-20 þús. Þeir, sem líta sérstaklega á hag ríkissjóðs, munu hugsa sig um áður en þeir fella þessa brtt mína, en hún felur í sér tvennt: að efla ísl. iðnað og að auka tekjur ríkissjóðs.
Ég vil beina því til hæstv. forseta, að ég óska, að fyrri hl. brtt. minnar falli burt, því að hann er kominn inn af misgáningi.
Ég vænti þess, að hv. d. athugi vel, að með því að samþ. brtt. mína, eða brtt. hv. meiri hl. iðnn., um hækkun útflutningsgjalds af beinum og hausum, næst tvennskonar tilgangur, aukning á tekjum ríkissjóðs, hvernig sem fer um útflutninginn, og verndun ísl. iðngreinar, sem á við mikla örðugleika að etja vegna harðvítugrar samkeppni af hálfu útlendinga. Þar stendur síldarverksmiðjuiðnaðurinn betur að vígi og þolir því betur útflutningsgjald, þó að ég viðurkenni, að það sé slæmt að þurfa að skattleggja þessa einn teg. sjávarútvegsafurðanna svo hátt. Ég skal svo segja það að lokum, að heldur en að fá enga leiðréttingu þessa máls, mun ég greiða atkv. með brtt. meiri hl. iðnn. En hækkun á þessu gjaldi upp í 2 kr. er alveg gagnslaus, það væri sama sem enginn stuðningur við þessa iðngrein. 3 krónur er það allra minnsta. Ég sýndi í ræðu minni um daginn, og iðnn. hefir einnig sýnt það, að aðstöðumunur Austfirðinga og Norðmanna er 40 kr. á hvert tonn vegna þess óhagstæða fyrirkomulags, sem á þessu er hjá okkur.
