06.12.1934
Efri deild: 54. fundur, 48. löggjafarþing.
Sjá dálk 2764 í B-deild Alþingistíðinda. (3904)

66. mál, fólksflutningar með fólksbifreiðum

Frsm. (Sigurjón Á. Ólafsson):

Það er út af brtt., er fyrir liggja, sem ég vil segja nokkur orð. — 1. brtt. á þskj. 659 sé ég ekki, að geti orðið til bóta. Sú málsgr., sem þar um ræðir, á sérstaklega við vörubifreiðar, sem verða teknar til fólksflutninga, eins og hv. 1. þm. Skagf. sagði, sérstaklega ef fólk fer í skemmtitúr, en þær bifreiðar, sem eru mest notaðar til fólksflutninga, eru hinar svonefndu drossíur, og þær eru fyrir 6 farþega og minni, auk hinna stærri bifreiða til fólksflutninga, sem notaðar eru á langleiðum og þetta skipulag, sem frv. gerir ráð fyrir, á fyrst og fremst að ná til. Þessar bifreiðar rúma marga farþega og eru notaðar á löngum leiðum, Rvík-Akureyri o. s. frv. Ég tel það til hins verra að setja fólks- og vörubifreiðir undir sama ákvæðið, eins og till. fer fram á. Meiri hl. n. leggur því á móti þessari brtt. Sama er að segja um a-lið 2. brtt.; meiri hl. leggur einnig á móti honum.

Síðasta brtt. er bundin sérstaklega við þá, sem hafa áður haft þessar ferðir. En nú getur verið, að einhverjir þeir séu til, sem hafa haldið slíkum ferðum uppi, en vilja ekki halda þeim uppi framvegis. Nei, það verður að vera á valdi þeirrar sem stjórna þessu, hvort þessir menn eiga að hafa þessar ferðir áfram, eða hvort nýir menn eiga að koma til greina, sem vildu taka þessar ferðir upp, það væri hugsanlegt, að einhverjir nýir aðilar kynnu að koma, sem vildu taka þessar ferðir fyrir lægra verð en áður hefir verið. Ég sé því ekki, að þessi brtt. hafi neitt það sér til ágætis, að rétt sé að samþ. hana.

Ég skal svo ekki fara fleiri orðum um þessar brtt. Meiri hl. n. telur þær alls ekki til bóta og er þeim því mótfallinn.

Um brtt. á þskj. 643, frá hv. þm. Dal., skal ég játa það, að það gæti í einstöku tilfellum verið þægilegt að hafa slíkt ákvæði í 1. En hversu margar héraðsstjórnir eru það, sem láta sig nokkru skipta, hvort það er Pétur eða Páll, sem ferðirnar tekur að sér?

Þá vil ég beina nokkrum orðum til hv. 1. þm. Reykv. Það er ekkert við það að athuga, þó að hann sé á móti þessu frv., því að það er í samræmi við hans stefnu að vera á móti öllu slíku skipulagi, sem hann segir, að hefti frjálst framtak einstaklingsins, sem hann jafnvel á öðrum sviðum verður að viðurkenna, að sé nauðsynlegt. Í þessu tilfelli vill hann ekki ganga inn á það, en færir það fram sem höfuðástæðu gegn frv., að það gangi á móti þeirri þróun, sem orðið hafi á þessu sviði. Ég vil ekki hefja langa orðasennu við hann út af þessu, en ég hygg, að með þessu frv. sé á engan hátt gripið fram í þá þróun, eins og hann orðar það, sem orðin er í flutningum með bifreiðum. Nú er gert ráð fyrir, að fleira en eitt félag geti keppt um þessar ferðir, og þá verður náttúrlega reynt að hafa þau farartæki í boði, sem ganga bezt í augu þeirra, sem þau eiga að nota. Sennilega tær samkeppnin að komast hér að, sem þm. lofar svo mjög. Ég geri ráð fyrir, að þessi samkeppni, sem hann óttast, að yrði útilokuð, geti notið sín. Skipulagningin á þessu sviði, sem frv. stefnir að, er m. a. sú, að ekki sé settur óeðlilega mikill fjöldi bifreiða á hverja leið (rútu), til þess að tryggja þeim, sem ferðirnar annast, nægilega marga farþega, og með því móti væri unnt að lækka fargjöldin.

Hann segir, að beztu bifreiðarnar séu helzt notaðar, og það er rétt að vissu takmarki. Beztu bifreiðarnar eru teknar svo lengi sem þær eru fáanlegar og ef þær eru ekki of dýrar. En ef beztu bifreiðarnar geta ekki fullnægt eftirspurninni, þá verður að nota hinar lélegri. — Annars er það mál út af fyrir sig, hvort við höfum ráð á að nota þessar fínustu luksusbifreiðar til langferðalaga, eins og átt hefir sér stað, því vitanlega eru þær dýrari farkostur. En í þessu sambandi er óþarfi að vera að tala um þessa tegund bifreiða, því þeim er ekki ætlað að koma undir hið fyrirhugaða skipulag. Þó ég hinsvegar sjái, að nauðsyn beri til, að þær gætu heyrt þar undir. Reynslan ein sker úr því.

Þá sagði hann, að bifreiðastöðvarnar mundu fagna þessu. Ég hefi ekki kynnt mér sérstaklega, hvernig þeirra skoðun er, en þó veit ég, að það er þó til bifreiðastöð, sem mun vilja vinna á móti þessari skipulagningu eftir því sem hún getur. Ég nafngreini hana ekki hér, en ég get sagt honum það einslega, en hún er hvorki í tölu þeirra aumustu eða minnstu, og hygg ég, að áhrifa hennar hafi nokkuð gætt í andstöðunni gegn þessu máli.

Hv. þm. segir, að eftir þessum ákvæðum megi enginn aka vögnum, sem eru 6 manna bifreiðar og minni, á langferðum. Þetta er hártogun, því að frv. bannar mönnum ekki að fara í ferðalag með minni bifreiðum. En til langferða er gert ráð fyrir, að notaðar séu stórar bifreiðar af hálfu þeirra bifreiðastöðva, er selja farmiða. Einstaklingar, sem leigja sér bifreið hvert á land sem er, geta hagað sér eins og þeir vilja. T. d. ef ég og hv. þm. tökum okkur saman um að aka út um land með konur okkar, þá banna þessi ákvæði okkur það ekki. Það eru bifreiðar, sem taka ákveðið gjald fyrir hvern mann, selja farmiða. Um það fjallar þetta skipulag, en það er ekki bannað, að menn leigi sér bifreið fyrir sig og sína. En eins og ég sagði áðan, verður sérleyfi að bindast við bifreiðar, sem eru stærri en 6 manna bifreiðar.

Ég skal nú stytta mál mitt, en að lokum taka það fram, að ég hefi enga trú á því, að þetta skipulag valdi því, að fargjöldin hækki, en úr því verður reynslan að skera, eins og hv. þm. Dal. sagði, en ég hefi meiri ástæðu til að ætla, að þau geti lækkað, ef vel er á spilunum haldið.

Að síðustu minntist hv. þm. á skipulagninguna á bifreiðum á alþingishátíðinni. Ég skal játa, að það skipulag fór út um þúfur, en það var af því, að ein bifreiðastöð hér í bænum fékk þar forréttindi fram yfir alla aðra og setti á stað þá ólgu, sem varð þess valdandi, að skipulagið var upp hafið, og sízt til heiðurs þeim, er því ollu. Það var ástæðan, og þegar svo var í pottinn búið sem þá, var ekki við að búast, að þeir menn, sem hlut áttu að máli, væru ánægðir. Þetta veit hv. þm. eins vel og ég, að er satt, og því bezt að fara ekki lengra út í þá sálma.