15.11.1934
Neðri deild: 37. fundur, 48. löggjafarþing.
Sjá dálk 360 í C-deild Alþingistíðinda. (4263)

115. mál, niðurlagning prestlaunasjóðs

Pétur Ottesen [óyfirl.]:

Í frv. þessu er gert ráð fyrir að fela sýslumönnum og bæjarfógetum innheimtu þessa gjalds, sem sóknarnefndir hafa nú með höndum, og jafnframt er gert ráð fyrir, að niður falli lög um prestlaunasjóð. En í prestlaunasjóð hafa þessi gjöld runnið, og til viðbótar hefir verið lagt í hann úr ríkissjóði, til þess að fullnægja ákvæðum laga um sóknaskipun og kirkjulega starfsemi í landinu.

Það hefir ekki verið talað um nema einn aðila, sem taka eigi við þessari innheimtu, sem sé sýslumennina og bæjarfógetana. Hv. 6. landsk. sagði, að sýslumönnum væri ekki vorkunn að taka við þessari innheimtu, þar sem þeir gætu fengið hækkaðan skrifstofukostnað sinn, og auk þess ættu þeir að fá 6% af þessari innheimtu. Það má vera, að þessum hv. þm. sé ekki kunnugt um, hverjir innheimta þinggjöldin, en ég get sagt honum, að þar er til þriðji aðilinn, sem eru hreppstjórarnir. Þó hefi ég hvergi séð neitt í þá átt, að bæta þeim upp fyrir þann erfiðisauka, sem innheimta þessara gjalda verður óneitanlega fyrir þá. Með þessu frv. er því aðeins verið að velta innheimtu þessa gjalds af sóknarnefnd yfir á hreppstjórana, því að það er venjan, að hreppstjórarnir hirði rökin af innheimtunum fyrir sýslumennina. Það er t. d. alkunna, að nú í seinni tíð, þegar erfiðleikarnir hafa orðið meiri fyrir sýslumennina að innheimta þinggjöldin, þá hefir innheimta þeirra að mestu leyti lent á hreppstjórunum. Ég vil því biðja hv. dm. að taka vel eftir því, að með þessu frv., sem hér liggur fyrir, er verið að bæta á hreppstjórana miklu starfi, menn, sem hafa mikil störf undir fyrir sáralitla þóknun, 80— 100 kr. á ári.

Það virtist koma fram sú skoðun hjá hv. 6. landsk., að með þessu væri verið að gera hægara um vik með viðhald á kirkjum og kirkjugörðum. Hvernig hv. þm. kemst að slíkri niðurstöðu, fæ ég ekki skilið, því ekki er þetta fé ætlað til viðhalds slíkum hlutum. Sá hluti prest- og kirkjugjaldsins, sem á að ganga til kirknanna, á að vera áfram undir hendi sóknarnefndanna.

Ég vil nú, bæði fyrir mína hönd og annara hreppstjóra, mótmæla því, að verið sé að bæta þessu á okkur, því að það bætir ekkert úr fyrir okkur hreppstjórunum, þó að sýslumenn fái vegna þessarar auknu innheimtu 6% af henni og hækkaðan skrifstofukostnað, því að ég hefi ekki orðið var við, að sýslumenn borgi hreppstjórunum fyrir innheimtu ríkissjóðsgjaldanna. Meira að segja veit ég til þess, að þeir hafa orðið að borga úr sínum eigin vasa undir bréfin til þeirra með hinum innheimtu gjöldum.